We gaan nog niet van gas los

Aardgas is uit. In Nederland althans, want de meeste landen zien de inzet van aardgas nog altijd als een noodzakelijke tussenoplossing om de emissies van kooldioxide op korte en middellange termijn substantieel terug te kunnen dringen. Deze ‘gasparadox’ – je hebt de minst belastende fossiele brandstof, aardgas, voorlopig nog hard nodig om klimaatdoelstellingen te halen – is onder kenners nauwelijks omstreden. Gerenommeerde instellingen zoals het Internationaal Energie Agentschap en een reeks denktanks gaan voor de komende jaren zelfs uit van een groeiende vraag naar aardgas. Niet alleen omdat dit nodig is om emissies terug te dringen maar daarnaast simpelweg doordat de vraag naar energie blijft toenemen. Die groei wordt voor een belangrijk deel ingevuld met aardgas.

Waarom wordt dit in een gasland als Nederland, dat nog steeds ca. 40 procent van zijn energiebehoefte dekt met aardgas, min of meer genegeerd? Ook of misschien wel juist door bestuurders en politici. Het antwoord luidt Groningen. Aardgas staat in de beeldvorming gelijk aan aardbevingen in de geteisterde provincie, dus moeten we er vanaf en wel snel. Dat in Groningen laagcalorisch gas wordt gewonnen, dat dit gas vervangen kan (en zal) worden door hoogcalorisch gas uit andere bronnen met stikstof te mengen en dat het terugdringen van de productie (dus) niet automatisch betekent dat de vraag vermindert, daar moesten we het maar even niet over hebben. Politiek te brisant.

Hoe begrijpelijk ook, mij doet het toch sterk denken aan de peuter die z’n handen voor z’n ogen doet om niet gezien te worden. Op veel plaatsen is er vooralsnog geen doeltreffende, betaalbare vervanger voor aardgas. Volledige elektrificering van de warmtevoorziening heeft alleen zin in gebouwen die optimaal geïsoleerd zijn en daarvan zijn er in ons land nog relatief weinig. Gascentrales zullen in de toekomst nodig blijven om de stabiliteit van de stroomvoorziening in stand te houden nu het aandeel duurzaam gestaag groeit en kolencentrales in de ban worden gedaan. Grote delen van de industrie blijven voorlopig aangewezen op gas, zowel voor hun energievoorziening als voor hun productieprocessen, welke besluiten Wiebes daaromtrent ook neemt. Kortom, Nederland wijkt wat zijn energiemix betreft niet wezenlijk af van zijn buurlanden, waar welonderkend wordt dat aardgas voorlopig een hoofdrol zal blijven vervullen.

De kraan in Groningen gaat hoe dan ook dicht. Na 2022 in ieder geval, het jaar waarin de nieuwe stikstoffabriek van Gasunie Transport Services aan de lijn komt. En hoewel de vraag zeker zal dalen, zullen desondanks grote volumes aardgas geïmporteerd moeten worden. De infrastructuur die we daarvoor nodig hebben, ligt er dankzij de vooruitziende blik van vroegere kabinetten, maar hoe zit het met de markt? Die is sinds de liberalisering van de gasmarkt vrij; iedere commerciële partij kan gas in- en verkopen op handelsplaatsen zoals de Nederlandse TTF. Prima natuurlijk. Maar is dat voldoende om de voorzieningszekerheid te waarborgen? In de landen waarvoor importafhankelijkheid al sinds de ontdekking van het Groningenveld een gegeven is, vertrouwen ze daar kennelijk niet op. Daar sluiten energiebedrijven nog altijd bilaterale langetermijncontracten met gasleveranciers om niet geheel afhankelijk te zijn van de grillen van de markt.

Het zal niet lang meer duren voordat ook wij op dit punt keuzes moet maken. Want dat aardgas, dat blijft echt nog wel even stromen. Ook al is het steeds minder uiten steeds meer naarNederland.

Anton Buijs
(Anton Buijs is manager external affairs van GasTerra en columnist van energiepodium.nl)

Fijne feestdagen namens Energie-Nederland

23 december 2021
Het team van Energie-Nederland wenst u fijne feestdagen en een gelukkig nieuwjaar!
Lees verder

Hogere warmtetarieven in 2022 door hogere energieprijzen

23 december 2021
Op 23 december 2021 maakte ACM de maximum warmtetarieven voor het jaar 2022 bekend. Energie-Nederland licht in dit artikel toe hoe de warmtetarieven tot stand komen. In Nederland is zo’n 5% van de huishoudens aangesloten op een warmtenet. Veel van
Lees verder

Voorstel maatregelen voor een robuuste retailmarkt

22 december 2021
De prijzen voor energie zijn de afgelopen tijd flink gestegen. De hoge prijzen op de groothandelsmarkten voor gas en elektriciteit zijn een uitdaging voor energieleveranciers. In het geval van een (aanhoudende) koude winterperiode in combinatie met de huidige prijspieken op
Lees verder

Reactie Energie-Nederland op coalitieakkoord

16 december 2021
Het coalitieakkoord is ambitieus. Nederland wil koploper zijn in Europa bij het tegengaan van de opwarming van de aarde en heeft daarvoor stevige doelen gesteld; vóór 2030 een minimale CO2-reductie van 55%. Ze richt haar beleid zelfs op 60% reductie
Lees verder

Energie-Nederland en de ACM maken afspraken over energiecontracten met dynamische prijzen

15 december 2021
Vereniging Energie-Nederland heeft samen met de Autoriteit Consument & Markt (ACM) afspraken gemaakt over leveringsovereenkomsten met dynamische prijzen. Deze afspraken zijn opgenomen in een aanvullende verklaring bij de Gedragscode Consument en Energieleverancier en gaan over de manier waarop energieleveranciers klanten
Lees verder

Ambitieuze klimaatplannen van RES’en lijken haalbaar

9 december 2021
Het Nationaal Programma RES geeft in de “foto” die zij vandaag publiceert een duidelijk beeld van waar de energieregio’s staan in het proces naar 2030. Maatschappelijke partners, ondernemers, bewoners en andere betrokkenen hebben de afgelopen jaren veel werk verricht binnen
Lees verder

Daling CO2-uitstoot door toename inzet biomassa voor energietoepassingen

9 december 2021
Biomassa speelt een belangrijke rol in het behalen van de klimaatdoelen; het draagt bij aan een daling van de inzet van kolen én een daling van de totale CO2-uitstoot voor het opwekken van elektricteit. Het is een belangrijke bron van
Lees verder

Rendement warmtebedrijven daalt door forse investeringen in de warmtetransitie

8 december 2021
Vandaag publiceerde toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) de Rendementsmonitor Warmte 2019-2020. Het gemiddelde rendement van de warmtesector is in 2020 gedaald naar 4,2%. ACM: “De daling komt vooral doordat warmtebedrijven de afgelopen jaren meer hebben geïnvesteerd in de aanleg
Lees verder

Concept investeringsplannen netbeheerders onvoldoende voor de energietransitie

30 november 2021
Het gebrek aan netcapaciteit is de grootste uitdaging voor het slagen van de energietransitie. De netbeheerders hebben de afgelopen jaren een achterstand opgelopen. Niet alleen kan veel nieuwe duurzame productie niet worden getransporteerd, ook is aansluiting van nieuwe verbruikers of
Lees verder
Energie-Nederland

Meld je aan voor onze reeks online ontbijtsessies “De uitdagingen van de energietransitie vragen om slimme oplossingen van de markt”

8 november 2021
De energietransitie is in volle gang en de plannen zijn ambitieus. Hoe zorgen we dat we deze plannen gaan realiseren? En hoe voorkomen we vertragingen? In deze nieuwe reeks online ontbijtsessies focussen we op een aantal grote uitdagingen en initiatieven en
Lees verder

KEV toont vooruitgang, maar klimaatdoelen zijn nog niet in zicht

4 november 2021
De conclusie van de Klimaat- en Energieverkenning 2021 is helder: Nederland boekt vooruitgang vergeleken met vorig jaar, maar de klimaatdoelen zijn nog niet in zicht. De broeikasgasuitstoot in Nederland daalt naar verwachting met 38% tot 48% in 2030 ten opzichte
Lees verder
Over Energie-Nederland

Halen van reductiedoelen van 2030 vereist snelle besluitvorming en een consistent beleid – inbreng voor begrotingsbehandeling EZK

28 oktober 2021
Om de reductiedoelen van 2030 te behalen is een stevig en ambitieus beleid nodig. Energie-Nederland en haar leden onderschrijven dat er een grote opgave ligt om de verduurzaming van het energiesysteem te realiseren en zo klaar te maken voor een
Lees verder