We gaan nog niet van gas los

Aardgas is uit. In Nederland althans, want de meeste landen zien de inzet van aardgas nog altijd als een noodzakelijke tussenoplossing om de emissies van kooldioxide op korte en middellange termijn substantieel terug te kunnen dringen. Deze ‘gasparadox’ – je hebt de minst belastende fossiele brandstof, aardgas, voorlopig nog hard nodig om klimaatdoelstellingen te halen – is onder kenners nauwelijks omstreden. Gerenommeerde instellingen zoals het Internationaal Energie Agentschap en een reeks denktanks gaan voor de komende jaren zelfs uit van een groeiende vraag naar aardgas. Niet alleen omdat dit nodig is om emissies terug te dringen maar daarnaast simpelweg doordat de vraag naar energie blijft toenemen. Die groei wordt voor een belangrijk deel ingevuld met aardgas.

Waarom wordt dit in een gasland als Nederland, dat nog steeds ca. 40 procent van zijn energiebehoefte dekt met aardgas, min of meer genegeerd? Ook of misschien wel juist door bestuurders en politici. Het antwoord luidt Groningen. Aardgas staat in de beeldvorming gelijk aan aardbevingen in de geteisterde provincie, dus moeten we er vanaf en wel snel. Dat in Groningen laagcalorisch gas wordt gewonnen, dat dit gas vervangen kan (en zal) worden door hoogcalorisch gas uit andere bronnen met stikstof te mengen en dat het terugdringen van de productie (dus) niet automatisch betekent dat de vraag vermindert, daar moesten we het maar even niet over hebben. Politiek te brisant.

Hoe begrijpelijk ook, mij doet het toch sterk denken aan de peuter die z’n handen voor z’n ogen doet om niet gezien te worden. Op veel plaatsen is er vooralsnog geen doeltreffende, betaalbare vervanger voor aardgas. Volledige elektrificering van de warmtevoorziening heeft alleen zin in gebouwen die optimaal geïsoleerd zijn en daarvan zijn er in ons land nog relatief weinig. Gascentrales zullen in de toekomst nodig blijven om de stabiliteit van de stroomvoorziening in stand te houden nu het aandeel duurzaam gestaag groeit en kolencentrales in de ban worden gedaan. Grote delen van de industrie blijven voorlopig aangewezen op gas, zowel voor hun energievoorziening als voor hun productieprocessen, welke besluiten Wiebes daaromtrent ook neemt. Kortom, Nederland wijkt wat zijn energiemix betreft niet wezenlijk af van zijn buurlanden, waar welonderkend wordt dat aardgas voorlopig een hoofdrol zal blijven vervullen.

De kraan in Groningen gaat hoe dan ook dicht. Na 2022 in ieder geval, het jaar waarin de nieuwe stikstoffabriek van Gasunie Transport Services aan de lijn komt. En hoewel de vraag zeker zal dalen, zullen desondanks grote volumes aardgas geïmporteerd moeten worden. De infrastructuur die we daarvoor nodig hebben, ligt er dankzij de vooruitziende blik van vroegere kabinetten, maar hoe zit het met de markt? Die is sinds de liberalisering van de gasmarkt vrij; iedere commerciële partij kan gas in- en verkopen op handelsplaatsen zoals de Nederlandse TTF. Prima natuurlijk. Maar is dat voldoende om de voorzieningszekerheid te waarborgen? In de landen waarvoor importafhankelijkheid al sinds de ontdekking van het Groningenveld een gegeven is, vertrouwen ze daar kennelijk niet op. Daar sluiten energiebedrijven nog altijd bilaterale langetermijncontracten met gasleveranciers om niet geheel afhankelijk te zijn van de grillen van de markt.

Het zal niet lang meer duren voordat ook wij op dit punt keuzes moet maken. Want dat aardgas, dat blijft echt nog wel even stromen. Ook al is het steeds minder uiten steeds meer naarNederland.

Anton Buijs
(Anton Buijs is manager external affairs van GasTerra en columnist van energiepodium.nl)

Patrick Lammers van het Bestuur van Energie-Nederland

Patrick Lammers wordt vicevoorzitter Energie-Nederland

24 januari 2020
Patrick Lammers, Chief Executive Officer (CEO) van Essent, is benoemd tot vicevoorzitter van Energie-Nederland.   Lammers vertegenwoordigt Essent sinds 2018 in het bestuur van Energie-Nederland. Met oog op Essent’s 2.5 million klanten, focust hij op de betaalbaarheid van de energietransitie voor de consument.
Lees verder

Energie-Nederland positief kritisch over besluit openstellen vluchtstrook

23 januari 2020
Energie-Nederland onderschrijft de richting in het voorstel van de minister van EZK voor het openstellen van de vluchtstrook op het hoogspanningsnet; de zogeheten AMvB n-1. Het is in het belang van energietransitie om netbeheerders de mogelijkheid te geven meer duurzaam productievermogen aan te sluiten. De aanpak helpt de netbeheerders, maar mag niet leiden tot een permanente onbalans in de belangen tussen netbeheerders en aangeslotenen.
Lees verder

Feiten en cijfers over de energietransitie

13 januari 2020
Hoe staat Nederland ervoor in de energietransitie? Die vraag kan op vele verschillende manieren worden beantwoord. Afhankelijk van onder meer de doelstelling die als maatstaf wordt genomen. Zo is er het aandeel duurzaam geproduceerde energie – in 2019 gestegen van 7,4 naar 8,6%, daar waar dit eind 2020 14% moet zijn om aan de EU-doelstelling te voldoen.
Lees verder

Europese Green Deal is goed nieuws voor Nederlandse energietransitie

11 december 2019
De Green Deal die Eurocommissaris Frans Timmermans vandaag presenteerde betekent een serieuze versterking van het klimaatbeleid van de Europese Unie haar klimaatambities. “Dat is goed nieuws voor het waarmaken van de Nederlandse klimaatambities, zoals overeengekomen in het Klimaatakkoord”, zegt Medy
Lees verder

Workshop Renewable Heating and Cooling from the Dutch perspective

6 december 2019
Op 3 december hield Energie-Nederland met Euroheat & Power een zeer geslaagde workshop over hernieuwbare warmte en koeling. Er waren ruim 50 beleidsmakers, marktpartijen en publieke partijen uit diverse EU-lidstaten aanwezig. Ze gingen in gesprek met zes mensen die werken
Lees verder

Podcast ‘Blik op Energie’ over de verduurzaming thuis

6 december 2019
‘Blik op Energie’ is de nieuwe podcast van Essent met actuele en maatschappelijke onderwerpen in de veranderende wereld van energie. Hoe gaan we Nederland enthousiast krijgen om te verduurzamen? We staan aan de vooravond van een energietransitie die noodzakelijk is
Lees verder

Reactie Energie-Nederland op afbouw salderingsregeling

29 november 2019
Energie-Nederland onderschrijft de noodzaak voor een houdbare, betaalbare en toekomstbestendige nieuwe regeling. Maar de nu gekozen variant kent nogal wat nadelen, onder andere voor de consument. Daarom heeft Energie-Nederland in de internetconsultatie haar zorgen geuit. De sector heeft bij het
Lees verder

Leidraad voor transparante en toekomstbestendige organisatie van warmtenetten

29 november 2019
Voor de warmtetransitie in de gebouwde omgeving zijn er verschillende mogelijk­heden als alternatief voor aardgas. Die opties zijn nu elektrisch verwarmen, met bijvoorbeeld een (hybride) warmtepomp, verwarmen met duurzaam gas of verwarmen met aansluiting op een collectief warmtenet. Gemeenten hebben de
Lees verder

Handreiking participatie in duurzame energieprojecten gepubliceerd

28 november 2019
Door de energietransitie zal het Nederlandse landschap er de komende jaren anders uit gaan zien. Met de komst van lokale, schone energiebronnen als zon en wind wordt onze Nederlandse energievoorziening steeds zichtbaarder, ook in de fysieke omgeving. Draagvlak en acceptatie
Lees verder

Sociale innovaties silver bullet energietransitie?

28 november 2019
Heb je al eens gehoord van ‘peak-shaven met je buren’, van ‘mobiliteitsgeluk’, een ‘leefstraat’ of van een ‘buurtbatterij’? Ja? Mooi! Grote kans dat je dan al bekend bent met concrete voorbeelden van sociale innovaties. Nee? Hieronder een korte wrap-up van
Lees verder

Energie-Nederland deelt conclusie ACM over flexibilisering nettarieven

25 november 2019
De ACM heeft onderzoek laten doen naar de mogelijkheden van flexibilisering van nettarieven. ACM concludeert dat daar nu nog een aantal flinke nadelen aan kleven en dat de inkoop van flexibiliteit vooralsnog een betere oplossing is. Energie-Nederland is het eens
Lees verder
Oplossingen brief netcapaciteit niet de juiste

Transportschaarste op het net: verklaringen, kansen en verbeterpunten

25 november 2019
Op donderdag 28 november organiseert de Tweede Kamer een Rondetafelgesprek over de ontstane transportschaarste op het elektriciteitsnet. In een gezamenlijk position paper wijzen NWEA, Holland Solar en Energie-Nederland op verschillende oplossingen die marktpartijen voor de ontstane problemen kunnen aandragen. Dit
Lees verder