We gaan nog niet van gas los

Aardgas is uit. In Nederland althans, want de meeste landen zien de inzet van aardgas nog altijd als een noodzakelijke tussenoplossing om de emissies van kooldioxide op korte en middellange termijn substantieel terug te kunnen dringen. Deze ‘gasparadox’ – je hebt de minst belastende fossiele brandstof, aardgas, voorlopig nog hard nodig om klimaatdoelstellingen te halen – is onder kenners nauwelijks omstreden. Gerenommeerde instellingen zoals het Internationaal Energie Agentschap en een reeks denktanks gaan voor de komende jaren zelfs uit van een groeiende vraag naar aardgas. Niet alleen omdat dit nodig is om emissies terug te dringen maar daarnaast simpelweg doordat de vraag naar energie blijft toenemen. Die groei wordt voor een belangrijk deel ingevuld met aardgas.

Waarom wordt dit in een gasland als Nederland, dat nog steeds ca. 40 procent van zijn energiebehoefte dekt met aardgas, min of meer genegeerd? Ook of misschien wel juist door bestuurders en politici. Het antwoord luidt Groningen. Aardgas staat in de beeldvorming gelijk aan aardbevingen in de geteisterde provincie, dus moeten we er vanaf en wel snel. Dat in Groningen laagcalorisch gas wordt gewonnen, dat dit gas vervangen kan (en zal) worden door hoogcalorisch gas uit andere bronnen met stikstof te mengen en dat het terugdringen van de productie (dus) niet automatisch betekent dat de vraag vermindert, daar moesten we het maar even niet over hebben. Politiek te brisant.

Hoe begrijpelijk ook, mij doet het toch sterk denken aan de peuter die z’n handen voor z’n ogen doet om niet gezien te worden. Op veel plaatsen is er vooralsnog geen doeltreffende, betaalbare vervanger voor aardgas. Volledige elektrificering van de warmtevoorziening heeft alleen zin in gebouwen die optimaal geïsoleerd zijn en daarvan zijn er in ons land nog relatief weinig. Gascentrales zullen in de toekomst nodig blijven om de stabiliteit van de stroomvoorziening in stand te houden nu het aandeel duurzaam gestaag groeit en kolencentrales in de ban worden gedaan. Grote delen van de industrie blijven voorlopig aangewezen op gas, zowel voor hun energievoorziening als voor hun productieprocessen, welke besluiten Wiebes daaromtrent ook neemt. Kortom, Nederland wijkt wat zijn energiemix betreft niet wezenlijk af van zijn buurlanden, waar welonderkend wordt dat aardgas voorlopig een hoofdrol zal blijven vervullen.

De kraan in Groningen gaat hoe dan ook dicht. Na 2022 in ieder geval, het jaar waarin de nieuwe stikstoffabriek van Gasunie Transport Services aan de lijn komt. En hoewel de vraag zeker zal dalen, zullen desondanks grote volumes aardgas geïmporteerd moeten worden. De infrastructuur die we daarvoor nodig hebben, ligt er dankzij de vooruitziende blik van vroegere kabinetten, maar hoe zit het met de markt? Die is sinds de liberalisering van de gasmarkt vrij; iedere commerciële partij kan gas in- en verkopen op handelsplaatsen zoals de Nederlandse TTF. Prima natuurlijk. Maar is dat voldoende om de voorzieningszekerheid te waarborgen? In de landen waarvoor importafhankelijkheid al sinds de ontdekking van het Groningenveld een gegeven is, vertrouwen ze daar kennelijk niet op. Daar sluiten energiebedrijven nog altijd bilaterale langetermijncontracten met gasleveranciers om niet geheel afhankelijk te zijn van de grillen van de markt.

Het zal niet lang meer duren voordat ook wij op dit punt keuzes moet maken. Want dat aardgas, dat blijft echt nog wel even stromen. Ook al is het steeds minder uiten steeds meer naarNederland.

Anton Buijs
(Anton Buijs is manager external affairs van GasTerra en columnist van energiepodium.nl)

Energie-Nederland pleit met brede coalitie voor forse extra inzet voor de transitie gebouwde omgeving

22 april 2021
Energie-Nederland pleit met brede coalitie voor forse extra inzet voor de transitie gebouwde omgeving om de doelen Klimaatakkoord te kunnen halen Energie-Nederland heeft samen met Bouwend Nederland, Consumentenbond, Natuur & Milieu, Netbeheer Nederland en NVDE een inbreng geschreven voor het
Lees verder

Marieke Visser per 1 april nieuwe PA-manager Energie-Nederland

31 maart 2021
Energie-Nederland kondigt met veel plezier aan dat Marieke Visser de nieuwe Public Affairs Manager van Energie-Nederland wordt. Met ingang van 1 april 2021 zal zij Marco Bosman opvolgen, die de functie afgelopen tijd ad interim heeft ingevuld. Marieke is al
Lees verder

OTE publiceert Rapporten ‘Leveringszekerheid Elektriciteitsvoorziening’ en ‘Wendbaar en Adaptief Energiesysteem’  

29 maart 2021
De Overlegtafel Energievoorziening (OTE) heeft onlangs twee rapporten opgeleverd, die beide ingaan op consequenties van de energietransitie op ons energiesysteem. Het rapport ‘Leveringszekerheid Elektriciteitsvoorziening’ gaat in op de maatregelen die genomen kunnen worden wanneer de balans tussen vraag en aanbod
Lees verder

Medy van der Laan vertrekt als voorzitter Energie-Nederland

25 maart 2021
Medy van der Laan zal per 1 augustus 2021 vertrekken als voorzitter van Energie-Nederland. Op die datum start zij in haar nieuwe functie als voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken. Medy van der Laan is sinds september 2015 voorzitter
Lees verder

Ontbijtsessie: Een schone industrie in 2050, van doelen naar daden

24 maart 2021
In 2050 moet de industrie circulair zijn en vrijwel geen broeikasgassen meer uitstoten. Wat is er nodig om daar te komen? En wat gebeurt er al? Energie-Nederland bracht tijdens de ontbijtsessie van 23 maart 2021 drie sprekers bij elkaar om
Lees verder

Uitslag Verkiezingen 2021: Op naar een Regeerakkoord met ambitie voor de energietransitie

18 maart 2021
Op 15, 16 en 17 maart is Nederland weer naar de stembus geweest. Nu is het tijd voor de kabinetsformatie en het opstellen van het Regeerakkoord. Voor het realiseren van een succesvolle energietransitie zijn duidelijke afspraken en maatregelen van groot belang. Er is geen tijd te verliezen. Energie-Nederland zet op een rij wat er nodig is voor een succesvolle energietransitie.
Lees verder

Met isolatie-voucher gaan Nederlanders isoleren

16 maart 2021
Energie-Nederland is onderdeel van een brede coalitie welke pleit voor Nationaal Isolatie Programma in nieuw regeerakkoord In het nieuwe regeerakkoord hoort een ambitieus Nationaal Isolatie Programma thuis. Daarvoor pleit een brede coalitie met Natuur & Milieu, Koninklijke Bouwend Nederland, de
Lees verder

Rubriek verkiezingen: 4 vragen over energie aan politieke partijen. Deze keer aan… Henri Bontenbal (CDA)

11 maart 2021
De Tweede Kamer verkiezingen komen steeds dichterbij. Een belangrijk moment voor de energietransitie. Het nieuwe kabinet zal namelijk voor de komende jaren de koers gaan bepalen voor de verdere verduurzaming van het energiesysteem. Belangrijk om goed geïnformeerd naar de stembus
Lees verder

Rubriek verkiezingen: 4 vragen over energie aan politieke partijen. Deze keer aan… Joris Thijssen (PvdA)

9 maart 2021
De Tweede Kamer verkiezingen komen steeds dichterbij. Een belangrijk moment voor de energietransitie. Het nieuwe kabinet zal namelijk voor de komende jaren de koers gaan bepalen voor de verdere verduurzaming van het energiesysteem. Belangrijk om goed geïnformeerd naar de stembus
Lees verder

Rubriek verkiezingen: 4 vragen over energie aan politieke partijen. Deze keer aan… Mark Harbers (VVD)

4 maart 2021
De Tweede Kamer verkiezingen komen steeds dichterbij. Een belangrijk moment voor de energietransitie. Het nieuwe kabinet zal namelijk voor de komende jaren de koers gaan bepalen voor de verdere verduurzaming van het energiesysteem. Belangrijk om goed geïnformeerd naar de stembus
Lees verder

Reactie Energie-Nederland doorrekening plannen verkiezingen PBL

1 maart 2021
Vanochtend heeft het PBL een rapport uitgebracht met de effecten van de plannen uit de verkiezingsprogramma’s op de leefomgeving. Energie-Nederland ziet in het rapport de bevestiging dat de onderzochte partijen doorgaan met de ingezette energietransitie. Daarnaast wordt door een aantal
Lees verder

5 Vragen aan Niels Redeker over ‘Bestemming Parijs, wegwijzer voor klimaatkeuzes’

17 februari 2021
Een nieuw kabinet moet besluiten nemen hoe Nederland het door de EU aangescherpte klimaatdoel, van 49 naar 55 procent CO2 reductie in 2030 gaat bereiken. In het rapport ‘Bestemming Parijs: wegwijzer voor klimaatkeuzes’ presenteert een ambtelijke studiegroep de mogelijkheden om de klimaatdoelen te halen. Energie-Nederland ging in gesprek met Niels Redeker, plaatsvervangend directeur Klimaat bij het Ministerie van Economische Zaken & Klimaat over de inhoud van het rapport.
Lees verder