We gaan nog niet van gas los

Aardgas is uit. In Nederland althans, want de meeste landen zien de inzet van aardgas nog altijd als een noodzakelijke tussenoplossing om de emissies van kooldioxide op korte en middellange termijn substantieel terug te kunnen dringen. Deze ‘gasparadox’ – je hebt de minst belastende fossiele brandstof, aardgas, voorlopig nog hard nodig om klimaatdoelstellingen te halen – is onder kenners nauwelijks omstreden. Gerenommeerde instellingen zoals het Internationaal Energie Agentschap en een reeks denktanks gaan voor de komende jaren zelfs uit van een groeiende vraag naar aardgas. Niet alleen omdat dit nodig is om emissies terug te dringen maar daarnaast simpelweg doordat de vraag naar energie blijft toenemen. Die groei wordt voor een belangrijk deel ingevuld met aardgas.

Waarom wordt dit in een gasland als Nederland, dat nog steeds ca. 40 procent van zijn energiebehoefte dekt met aardgas, min of meer genegeerd? Ook of misschien wel juist door bestuurders en politici. Het antwoord luidt Groningen. Aardgas staat in de beeldvorming gelijk aan aardbevingen in de geteisterde provincie, dus moeten we er vanaf en wel snel. Dat in Groningen laagcalorisch gas wordt gewonnen, dat dit gas vervangen kan (en zal) worden door hoogcalorisch gas uit andere bronnen met stikstof te mengen en dat het terugdringen van de productie (dus) niet automatisch betekent dat de vraag vermindert, daar moesten we het maar even niet over hebben. Politiek te brisant.

Hoe begrijpelijk ook, mij doet het toch sterk denken aan de peuter die z’n handen voor z’n ogen doet om niet gezien te worden. Op veel plaatsen is er vooralsnog geen doeltreffende, betaalbare vervanger voor aardgas. Volledige elektrificering van de warmtevoorziening heeft alleen zin in gebouwen die optimaal geïsoleerd zijn en daarvan zijn er in ons land nog relatief weinig. Gascentrales zullen in de toekomst nodig blijven om de stabiliteit van de stroomvoorziening in stand te houden nu het aandeel duurzaam gestaag groeit en kolencentrales in de ban worden gedaan. Grote delen van de industrie blijven voorlopig aangewezen op gas, zowel voor hun energievoorziening als voor hun productieprocessen, welke besluiten Wiebes daaromtrent ook neemt. Kortom, Nederland wijkt wat zijn energiemix betreft niet wezenlijk af van zijn buurlanden, waar welonderkend wordt dat aardgas voorlopig een hoofdrol zal blijven vervullen.

De kraan in Groningen gaat hoe dan ook dicht. Na 2022 in ieder geval, het jaar waarin de nieuwe stikstoffabriek van Gasunie Transport Services aan de lijn komt. En hoewel de vraag zeker zal dalen, zullen desondanks grote volumes aardgas geïmporteerd moeten worden. De infrastructuur die we daarvoor nodig hebben, ligt er dankzij de vooruitziende blik van vroegere kabinetten, maar hoe zit het met de markt? Die is sinds de liberalisering van de gasmarkt vrij; iedere commerciële partij kan gas in- en verkopen op handelsplaatsen zoals de Nederlandse TTF. Prima natuurlijk. Maar is dat voldoende om de voorzieningszekerheid te waarborgen? In de landen waarvoor importafhankelijkheid al sinds de ontdekking van het Groningenveld een gegeven is, vertrouwen ze daar kennelijk niet op. Daar sluiten energiebedrijven nog altijd bilaterale langetermijncontracten met gasleveranciers om niet geheel afhankelijk te zijn van de grillen van de markt.

Het zal niet lang meer duren voordat ook wij op dit punt keuzes moet maken. Want dat aardgas, dat blijft echt nog wel even stromen. Ook al is het steeds minder uiten steeds meer naarNederland.

Anton Buijs
(Anton Buijs is manager external affairs van GasTerra en columnist van energiepodium.nl)

Duurzaam Europa vereist ambitieuzer beleid

Duurzaam Europa vereist ambitieuzer beleid

20 mei 2019
Een duurzaam Europa vereist duurzamer, eerlijker en competitiever energiebeleid. Zo stelt Eurelectric in hun manifest voor de EU-verkiezingen.
Lees verder

Behoud gelijk speelveld in de transitie en benut oplossingen voor knelpunten op het net

15 mei 2019
Energie-Nederland wijst Kamerleden op het belang van een gelijk speelveld tussen netbeheerders en markt voor het AO Klimaat & Energie op 18 mei 2019.
Lees verder
Energie-Nederland steunt Green Deal Aquathermie

Energie-Nederland steunt Green Deal Aquathermie

14 mei 2019
Energie-Nederland steunt de Green Deal Aquathermie, ter aanmoediging van de kansen voor thermische energie uit water in de Energietransitie.
Lees verder
Europees energiebeleid verdient een stem

Europees energiebeleid verdient een stem

30 april 2019
Een stem voor Europa op 23 mei 2019 betekent een stem voor een effectief Europees energiebeleid met rechtstreekse invloed op Nederlandse klimaatambities.
Lees verder
Verbod op afname laagcalorisch gas wekt vragen op

Verbod op afname laagcalorisch gas roept vragen op

24 april 2019
Het wetsvoorstel voor een verbod op de afname van laagcalorisch gas roept vragen op. Energie-Nederland pleit voor een aanal wijzigingen.
Lees verder
Elektriciteitsprijzen in Nederland hardst gestegen

Elektriciteitsprijzen Nederland hardst gestegen

16 april 2019
De elektriciteitsprijzen in Nederland zijn in 2018 het hardst gestegen van Centraal West-Europa. Dat blijkt uit het jaarrapport van TenneT.
Lees verder
Interview Manon van Beek, CEO TenneT Holding

Interview Manon van Beek, CEO TenneT Holding

15 april 2019
Energie-Nederland sprak met Manon van Beek, CEO van TenneT Holding, over haar visie op de positie van de netbeheerder in de energietransitie. “Ik wil niet alleen doen wat goed is voor TenneT, maar vooral ook wat goed is voor de maatschappij.”
Lees verder

Versnel energietransitie met ‘ongemerkt’ draagvlak

3 april 2019
Het klimaatakkoord is volgens Medy van der Laan een goede start. Om succesvol te zijn moeten we volgens haar ook inzetten op sociale innovatie en draagvlak. “Zo kunnen we consumenten verleiden met slimme concepten die als comfort en niet als last worden ervaren”, schrijft ze in haar column voor Energiepodium.
Lees verder
Schriftelijke inbreng Klimaattafel Elektriciteit

Rondetafelgesprekken Klimaatakkoord

3 april 2019
De vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat organiseert in totaal zeven rondetafelgesprekken voor het Klimaatakkoord. Bekijk hier onze inbreng.
Lees verder

Nieuw in het Energie-Nederland team: Drea Berghorst, Manager Public Affairs en Strategische Communicatie

13 maart 2019
Per 1 maart versterkt Drea Berghorst het team van Energie-Nederland in de functie van Manager Public Affairs en Strategische Communicatie. Waar kan jij de leden van Energie-Nederland bij ondersteunen? Als manager Public Affairs en Strategische Communicatie is het mijn hoofdtaak
Lees verder

Kinderen debatteren aan de KinderKlimaattafels

13 maart 2019
Op 13 maart werd tijdens de 63ste editie van de Nationale in Haarlemmermeer de eerste KinderKlimaattafel gelanceerd. Dit werd georganiseerd als antwoord op de Klimaattafels en om ook kinderen een stem te geven in de huidige klimaatdiscussie.
Lees verder

Reactie Energie-Nederland op doorrekening PBL en CPB

13 maart 2019
Energie-Nederland is tevreden met de uitkomsten van de doorrekening van het Ontwerp-Klimaatakkoord door PBL en CPB.
Lees verder