We gaan nog niet van gas los

Aardgas is uit. In Nederland althans, want de meeste landen zien de inzet van aardgas nog altijd als een noodzakelijke tussenoplossing om de emissies van kooldioxide op korte en middellange termijn substantieel terug te kunnen dringen. Deze ‘gasparadox’ – je hebt de minst belastende fossiele brandstof, aardgas, voorlopig nog hard nodig om klimaatdoelstellingen te halen – is onder kenners nauwelijks omstreden. Gerenommeerde instellingen zoals het Internationaal Energie Agentschap en een reeks denktanks gaan voor de komende jaren zelfs uit van een groeiende vraag naar aardgas. Niet alleen omdat dit nodig is om emissies terug te dringen maar daarnaast simpelweg doordat de vraag naar energie blijft toenemen. Die groei wordt voor een belangrijk deel ingevuld met aardgas.

Waarom wordt dit in een gasland als Nederland, dat nog steeds ca. 40 procent van zijn energiebehoefte dekt met aardgas, min of meer genegeerd? Ook of misschien wel juist door bestuurders en politici. Het antwoord luidt Groningen. Aardgas staat in de beeldvorming gelijk aan aardbevingen in de geteisterde provincie, dus moeten we er vanaf en wel snel. Dat in Groningen laagcalorisch gas wordt gewonnen, dat dit gas vervangen kan (en zal) worden door hoogcalorisch gas uit andere bronnen met stikstof te mengen en dat het terugdringen van de productie (dus) niet automatisch betekent dat de vraag vermindert, daar moesten we het maar even niet over hebben. Politiek te brisant.

Hoe begrijpelijk ook, mij doet het toch sterk denken aan de peuter die z’n handen voor z’n ogen doet om niet gezien te worden. Op veel plaatsen is er vooralsnog geen doeltreffende, betaalbare vervanger voor aardgas. Volledige elektrificering van de warmtevoorziening heeft alleen zin in gebouwen die optimaal geïsoleerd zijn en daarvan zijn er in ons land nog relatief weinig. Gascentrales zullen in de toekomst nodig blijven om de stabiliteit van de stroomvoorziening in stand te houden nu het aandeel duurzaam gestaag groeit en kolencentrales in de ban worden gedaan. Grote delen van de industrie blijven voorlopig aangewezen op gas, zowel voor hun energievoorziening als voor hun productieprocessen, welke besluiten Wiebes daaromtrent ook neemt. Kortom, Nederland wijkt wat zijn energiemix betreft niet wezenlijk af van zijn buurlanden, waar welonderkend wordt dat aardgas voorlopig een hoofdrol zal blijven vervullen.

De kraan in Groningen gaat hoe dan ook dicht. Na 2022 in ieder geval, het jaar waarin de nieuwe stikstoffabriek van Gasunie Transport Services aan de lijn komt. En hoewel de vraag zeker zal dalen, zullen desondanks grote volumes aardgas geïmporteerd moeten worden. De infrastructuur die we daarvoor nodig hebben, ligt er dankzij de vooruitziende blik van vroegere kabinetten, maar hoe zit het met de markt? Die is sinds de liberalisering van de gasmarkt vrij; iedere commerciële partij kan gas in- en verkopen op handelsplaatsen zoals de Nederlandse TTF. Prima natuurlijk. Maar is dat voldoende om de voorzieningszekerheid te waarborgen? In de landen waarvoor importafhankelijkheid al sinds de ontdekking van het Groningenveld een gegeven is, vertrouwen ze daar kennelijk niet op. Daar sluiten energiebedrijven nog altijd bilaterale langetermijncontracten met gasleveranciers om niet geheel afhankelijk te zijn van de grillen van de markt.

Het zal niet lang meer duren voordat ook wij op dit punt keuzes moet maken. Want dat aardgas, dat blijft echt nog wel even stromen. Ook al is het steeds minder uiten steeds meer naarNederland.

Anton Buijs
(Anton Buijs is manager external affairs van GasTerra en columnist van energiepodium.nl)

Wind meets Industry legt het ontbrekende puzzelstukje

1 juli 2020
Met de lancering van de coalitie Wind Meets Industry, met bijbehorende actieagenda, werd op woensdagmiddag 1 juli een grote stap gezet om de duurzame energievoorziening te versnellen.
Lees verder

Actieagenda Wind meets Industry

1 juli 2020
In de actieagenda Wind meets Industry wordt duidelijk gemaakt welke drempels de koppeling tussen vraag (de industrie) en aanbod (de windsector) en hun groeiambities in de weg staan, en hoe die volgens ons het beste kunnen worden aangepakt.
Lees verder
Laagdrempelige transitie

Dialoog over een Laagdrempelige Energietransitie in volle gang

12 juni 2020
Op 23 april is het rapport over een laagdrempelige energietransitie met een live-webinar registratie gelanceerd. Het was meteen duidelijk: het onderwerp leeft en is zeer actueel. Het rapport is een welkom perspectief op het ‘van gas los’ adagium in de gebouwde omgeving en een aanvulling op het Klimaatakkoord, zo blijkt uit de eerste dialoogsessies . Met zo'n 50 vertegenwoordigers, branchegenoten, overheidsvertegenwoordigers en leden zijn de kansen en uitdagingen verder verkend.
Lees verder

Uitbreiding en verzwaring blijft structurele oplossing netcapaciteit

10 juni 2020
Minister Wiebes (EZK) zegt in een brief over netcapaciteit aan de Tweede Kamer dat korte en middellange termijn oplossingen voor knelpunten niet ten koste mogen gaan van het recht op aansluiting voor iedereen die daar om vraagt. Energie-Nederland is blij dat het belang van aansluiting en transport wordt onderkend en dat het weigeren van transport met strenge voorwaarden wordt omkleed.
Lees verder

Energie-Nederland: waarmaken Klimaatakkoord katalysator voor groen herstel

20 mei 2020
De energietransitie vergt dat energie- en netwerkbedrijven jaarlijks miljarden aan investeringen doen. Met hun investeringskracht kunnen energiebedrijven de Nederlandse economie en werkgelegenheid een forse impuls geven. Zeker als er een versnelling mogelijk is versterken investeringen in de energietransitie de weg
Lees verder

Reactie Energie-Nederland PBL-studie biomassa: significante rol biomassa voor CO2-neutrale en circulaire economie bevestigd

8 mei 2020
De vandaag verschenen PBL-studie naar beschikbaarheid en toepassingsmogelijkheden van duurzame biomassa bevestigt de noodzakelijkheid van biomassa voor het realiseren van de klimaatdoelen. De studie biedt een goede basis voor de SER voor haar binnenkort uit te brengen advies over een integraal duurzaamheidskader; voor de toepassing van biomassa voor productie/inzet van materialen, voor energie en brandstoffen, in de land­bouw als grondverbeteraar en als grondstof voor de chemische industrie.
Lees verder

Reactie Energie-Nederland op kabinetsvisie groen gas en Waterstof

6 mei 2020
Energie-Nederland is blij met de kabinetsvisie waterstof en de routekaart voor groen gas die minister Wiebes op 30 maart in een drietal brieven aan de Tweede Kamer bekendmaakte. Het kabinet zet duidelijk in op duurzame en CO2-vrije gassen in het energiesysteem. In een position paper aan de Tweede Kamer zet Energie-Nederland uiteen hoe visie en routekaart realiteit kunnen worden.  
Lees verder
Laagdrempelige energietransitie

Webinar laagdrempelige energietransitie terugkijken en Q&A met Gigi van Rhee

30 april 2020
Vorige week donderdag publiceerden we het rapport over een laagdrempelige energietransitie in de gebouwde omgeving. De webinar met presentaties van Stratelligence-directeur Gigi van Rhee en Medy van der Laan kunt u nu terugkijken op de webpagina over de laagdrempelige energietransitie. Uiteraard is ook het rapport terug te vinden op deze pagina.
Lees verder

Brede waarborgen gewenst in verbrede SDE++ voor realisatie afspraken Klimaatakkoord

30 april 2020
Onderzoek naar een betere koppeling tussen elektrificatie en meer duurzame opwek in de SDE++ is gewenst, evenals een robuuste routekaart voor de verdere ontwikkeling van elektrificatie in de industrie. Die suggesties legt Energie-Nederland voor aan de Tweede Kamer in haar position paper over de verbreding van de SDE++.
Lees verder
Laagdrempelige transitie

Grotere CO2-winst door ‘laagdrempelige’ aanpak gebouwde omgeving  

23 april 2020
Hoe kan de energietransitie laagdrempeliger worden voor huiseigenaren? Hoe krijgen we hen meer ‘als vanzelf’ mee in de verduurzamingsopgave van de eigen woning? Kunnen we daarbij in 2030 zelfs boven het in het klimaatakkoord gestelde doel voor de gebouwde omgeving komen? Dit was de inzet voor ‘Een Laagdrempelige transitie’, een onderzoek door Stratelligence, in opdracht van Energie-Nederland.
Lees verder
Verduurzaming woningen

Digitale presentatie rapport over een laagdrempelige transitie

21 april 2020
Hoe kan de haalbaarheid van de energietransitie in de gebouwde omgeving worden vergroot? Dit is de ondertitel en de hoofdvraag in het rapport 'Een laagdrempelige energietransitie'. Op donderdag 23 april, om 16.00 uur zal Energie-Nederland dit presenteren en toelichten in een speciale webinar waarvoor u zich hier kunt registreren.
Lees verder

Startmotor geeft warmtetransitie vaart

17 april 2020
Warmtebedrijven, woningkoepel  Aedes en 35 woningcorporaties sloten deze week het zogeheten Startmotorakkoord, die aansluiting van 100.000 huurwoningen op warmtenetten mogelijk maakt. Energie-Nederland is blij met de impuls en denkt dat het zeker vaart brengt in de warmtetransitie.   
Lees verder