We gaan nog niet van gas los

Aardgas is uit. In Nederland althans, want de meeste landen zien de inzet van aardgas nog altijd als een noodzakelijke tussenoplossing om de emissies van kooldioxide op korte en middellange termijn substantieel terug te kunnen dringen. Deze ‘gasparadox’ – je hebt de minst belastende fossiele brandstof, aardgas, voorlopig nog hard nodig om klimaatdoelstellingen te halen – is onder kenners nauwelijks omstreden. Gerenommeerde instellingen zoals het Internationaal Energie Agentschap en een reeks denktanks gaan voor de komende jaren zelfs uit van een groeiende vraag naar aardgas. Niet alleen omdat dit nodig is om emissies terug te dringen maar daarnaast simpelweg doordat de vraag naar energie blijft toenemen. Die groei wordt voor een belangrijk deel ingevuld met aardgas.

Waarom wordt dit in een gasland als Nederland, dat nog steeds ca. 40 procent van zijn energiebehoefte dekt met aardgas, min of meer genegeerd? Ook of misschien wel juist door bestuurders en politici. Het antwoord luidt Groningen. Aardgas staat in de beeldvorming gelijk aan aardbevingen in de geteisterde provincie, dus moeten we er vanaf en wel snel. Dat in Groningen laagcalorisch gas wordt gewonnen, dat dit gas vervangen kan (en zal) worden door hoogcalorisch gas uit andere bronnen met stikstof te mengen en dat het terugdringen van de productie (dus) niet automatisch betekent dat de vraag vermindert, daar moesten we het maar even niet over hebben. Politiek te brisant.

Hoe begrijpelijk ook, mij doet het toch sterk denken aan de peuter die z’n handen voor z’n ogen doet om niet gezien te worden. Op veel plaatsen is er vooralsnog geen doeltreffende, betaalbare vervanger voor aardgas. Volledige elektrificering van de warmtevoorziening heeft alleen zin in gebouwen die optimaal geïsoleerd zijn en daarvan zijn er in ons land nog relatief weinig. Gascentrales zullen in de toekomst nodig blijven om de stabiliteit van de stroomvoorziening in stand te houden nu het aandeel duurzaam gestaag groeit en kolencentrales in de ban worden gedaan. Grote delen van de industrie blijven voorlopig aangewezen op gas, zowel voor hun energievoorziening als voor hun productieprocessen, welke besluiten Wiebes daaromtrent ook neemt. Kortom, Nederland wijkt wat zijn energiemix betreft niet wezenlijk af van zijn buurlanden, waar welonderkend wordt dat aardgas voorlopig een hoofdrol zal blijven vervullen.

De kraan in Groningen gaat hoe dan ook dicht. Na 2022 in ieder geval, het jaar waarin de nieuwe stikstoffabriek van Gasunie Transport Services aan de lijn komt. En hoewel de vraag zeker zal dalen, zullen desondanks grote volumes aardgas geïmporteerd moeten worden. De infrastructuur die we daarvoor nodig hebben, ligt er dankzij de vooruitziende blik van vroegere kabinetten, maar hoe zit het met de markt? Die is sinds de liberalisering van de gasmarkt vrij; iedere commerciële partij kan gas in- en verkopen op handelsplaatsen zoals de Nederlandse TTF. Prima natuurlijk. Maar is dat voldoende om de voorzieningszekerheid te waarborgen? In de landen waarvoor importafhankelijkheid al sinds de ontdekking van het Groningenveld een gegeven is, vertrouwen ze daar kennelijk niet op. Daar sluiten energiebedrijven nog altijd bilaterale langetermijncontracten met gasleveranciers om niet geheel afhankelijk te zijn van de grillen van de markt.

Het zal niet lang meer duren voordat ook wij op dit punt keuzes moet maken. Want dat aardgas, dat blijft echt nog wel even stromen. Ook al is het steeds minder uiten steeds meer naarNederland.

Anton Buijs
(Anton Buijs is manager external affairs van GasTerra en columnist van energiepodium.nl)

Klimaat- en Energieverkenning toont spectaculaire ontwikkeling elektriciteitssysteem

1 november 2019
Voor de ontwikkeling van duurzame energie is de KEV goed nieuws, zo blijkt uit de vandaag gepubliceerde Klimaat- en Energieverkenning (KEV). “Voor de lange termijn is de ontwikkeling met recht spectaculair te noemen. Met een stijging van het aandeel hernieuwbare
Lees verder

Energie en klimaat centraal in Bosatlas van de duurzaamheid

18 oktober 2019
“In deze tijd hebben mensen behoefte aan overzicht en kader. Aan ankerpunten binnen en buiten de school.”  Zo verklaart Peter Vroege van Noordhoff zelf het ongekende succes van de thematische Bosatlassen. De Bosatlas van de Duurzaamheid is de 7e in
Lees verder

Energie-Nederland stuurt brief aan Kassa over onjuiste weergave ‘schriftelijkheidsvereiste’

17 oktober 2019
In de afgelopen maanden heeft consumentenprogramma Kassa uitgebreid aandacht besteed aan misstanden bij telefonische verkoop van energiecontracten. Het is goed en terecht dat het programma dit aan de kaak stelt en energieleveranciers trekken zich dit ook aan. Tot twee keer
Lees verder

Trek duidelijke afspraken energiesector door naar andere sectoren

9 oktober 2019
Waarmaken van de plannen in het Klimaatakkoord vraagt om duidelijke afspraken, zoals die er voor de elektriciteitssector liggen.
Lees verder

Ontbijtsessie geeft inzicht in energiearmoede

8 oktober 2019
Vandaag startte Energie-Nederland met een nieuwe reeks ontbijtsessies, met als aftrap: energiearmoede. Na de eerste succesvolle serie rondom nieuwe technologieën afgelopen jaar, staat dit jaar in het teken van de ‘niet-technologische kant van de energietransitie’. “Energiearmoede kent geen eenduidige definitie”,
Lees verder
besparingsmarkt

Keurmerk voor intermediairs in energiemarkt goede stap

7 oktober 2019
Er komt een keurmerk voor intermediairs in de energiemarkt. Verkopers van energiecontracten kunnen zich hier registreren, waarmee een belangrijke stap naar zelfregulering in de verkoop van energiecontracten is gezet. Het keurmerk is een initiatief van een groep energieleveranciers die samenwerken
Lees verder
Energiedag: Hoe maken we het groener

Sluiting gebieden door netbeheerders prematuur

1 oktober 2019
Energie-Nederland, NWEA en Holland Solar vragen inzicht in besluit netbeheerders Liander en Enexis gebieden te sluiten voor nieuwe duurzame projecten.
Lees verder

Energie en klimaat in de Miljoenennota

25 september 2019
Energie en klimaat in Miljoenennota: een samenvatting en achtergrond bij de kabinetsplannen
Lees verder

Cees Huisman start als Programmamanager Data & Digitalisering bij Energie-Nederland

19 september 2019
Cees Huisman is medio september aan de slag gegaan als Programmamanager Data & Digitalisering bij Energie-Nederland. In deze rol zal hij met de leden mede vorm gaan geven aan het beleid voor ‘de energieleverancier van de toekomst’, waarin data en
Lees verder
presentatie Klimaatakkoord

Energie-Nederland bevestigt deelname Klimaatakkoord

5 augustus 2019
“Als motor en hofleverancier van de energietransitie zijn wij klaar voor een hogere versnelling naar het doel van 49 procent CO2-reductie in 2030”, zo schrijft Energie-Nederland in de brief waarmee zij deelname aan het Klimaatakkoord formeel bevestigt. Met de brief
Lees verder
Interview minister Eric Wiebes over Klimaatakkoord

Energie-Nederland interviewt minister Wiebes: “Het eerst over de finish met de zwaarste rugzak”

18 juli 2019
Naast complimenten voor het goede werk en een terugblik, geeft minister Wiebes in dit interview zijn visie op vervolgstappen na het Klimaatakkoord.
Lees verder