Nieuwe technologie, nieuwe energie: Aquathermie

22 januari 2019 organiseerde Energie-Nederland haar derde Ontbijtsessie ‘nieuwe technologie, nieuwe energie’, ditmaal gewijd aan aquathermie. Aquathermie kan volgens het Klimaatakkoord ‘in wording’ zo’n 25-40% van de warmtevoorziening in de gebouwde omgeving voor zijn rekening nemen.

Aquathermie: technologie, toepassing en potentieel
Katja Kruit, onderzoeker/consultant bij CE Delft, trapte de drukbezochte ontbijtsessie af. CE Delft en Deltares hebben onderzoek gedaan naar de potentie van verschillende varianten van aquathermie: thermische energie uit oppervlaktewater, afvalwater en drinkwater (TEO, TEA en TED). Voor deze sessie concentreerde Katja Kruit zich op de eerste twee. Daarbij legde ze uit hoe aquathermie werkt, hoe een aquathermiesysteem is opgebouwd en wat de potentie in Nederland is.

Een belangrijk deel van zo’n systeem is dat een warmtepomp de temperatuur van het water “opwaardeert”, zodat het bruikbaar wordt voor verwarmen van woningen of gebouwen en soms ook voor warm tapwater. Een aquathermiesysteem is nog niet geheel CO2-neutraal, omdat voor vooral de warmtepomp elektriciteit nodig is. Hoe duurzamer dat wordt, hoe duurzamer aquathermie wordt. Ook gaf Katja Kruit inzicht in  het nationale potentieel. Dat is aanzienlijk. Zo wordt het potentieel van TEO ingeschat op ongeveer 150 PJ, ruim 40% van de totale verwachte jaarlijkse warmtevraag in de gebouwde omgeving van 350 PJ per jaar in 2050. Voor TEA is het 56 PJ per jaar. Deze potentie kent wel overlap, het is dus niet én 150 PJ én 56 PJ.

Dat er meer en meer interesse komt, blijkt uit de ambitie van de gezamenlijke waterbeheerders om waterbronnen onder hun beheer te ontsluiten en een programmavoorstel voor 3 jaar voor kennisontwikkeling en proeftuinen. Daarnaast heeft de Amsterdamse wethouder Sharon Dijksma de ambitie voor Amsterdam om 60% van de warmtevraag van deze stad via aquathermie te gaan opwekken.

De praktijk
Boudewijn Janse de Jonge, business developer bij Eneco, lichtte vervolgens toe hoe Eneco vanaf 2021 warmte uit afvalwater (TEA) gaat leveren voor 10.000 huishoudens in Utrecht. Het project van Eneco richt zich op het winnen van warmte door een grote warmtepomp uit het afvalwater van de RWZI (Rioolwater zuiveringsinstallatie). Deze wordt momenteel langs de Vecht gebouwd. Die warmte voor 10.000 huishoudens wordt gevoed aan een bestaand warmtenet in Utrecht. Deze warmte vervangt bestaande warmte die met fossiele brandstoffen wordt opgewekt. Het project is een partnership met Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden.

Ook Boudewijn Janse de Jonge besprak transparant de kansen, maar ook de uitdagingen van zo’n nieuw project. De bouw van het project start in Q1 2020. Vanaf Q2 2021 wordt er warmte geleverd vanuit het afvalwater.

Deze twee interessante presentaties gaven voer voor een constructieve en inhoudelijke discussie. Doordat er een breed publiek was – ondernemers en vertegenwoordigers van overheden, energiebedrijven, adviesbureaus en de unie van waterschappen, zijn er mooie nieuwe verbindingen en contacten ontstaan.

Het rapport van CE Delft is hier te downloaden.

 

 

Europese Green Deal is goed nieuws voor Nederlandse energietransitie

11 december 2019
De Green Deal die Eurocommissaris Frans Timmermans vandaag presenteerde betekent een serieuze versterking van het klimaatbeleid van de Europese Unie haar klimaatambities. “Dat is goed nieuws voor het waarmaken van de Nederlandse klimaatambities, zoals overeengekomen in het Klimaatakkoord”, zegt Medy
Lees verder

Workshop Renewable Heating and Cooling from the Dutch perspective

6 december 2019
Op 3 december hield Energie-Nederland met Euroheat & Power een zeer geslaagde workshop over hernieuwbare warmte en koeling. Er waren ruim 50 beleidsmakers, marktpartijen en publieke partijen uit diverse EU-lidstaten aanwezig. Ze gingen in gesprek met zes mensen die werken
Lees verder

Podcast ‘Blik op Energie’ over de verduurzaming thuis

6 december 2019
‘Blik op Energie’ is de nieuwe podcast van Essent met actuele en maatschappelijke onderwerpen in de veranderende wereld van energie. Hoe gaan we Nederland enthousiast krijgen om te verduurzamen? We staan aan de vooravond van een energietransitie die noodzakelijk is
Lees verder

Reactie Energie-Nederland op afbouw salderingsregeling

29 november 2019
Energie-Nederland onderschrijft de noodzaak voor een houdbare, betaalbare en toekomstbestendige nieuwe regeling. Maar de nu gekozen variant kent nogal wat nadelen, onder andere voor de consument. Daarom heeft Energie-Nederland in de internetconsultatie haar zorgen geuit. De sector heeft bij het
Lees verder

Leidraad voor transparante en toekomstbestendige organisatie van warmtenetten

29 november 2019
Voor de warmtetransitie in de gebouwde omgeving zijn er verschillende mogelijk­heden als alternatief voor aardgas. Die opties zijn nu elektrisch verwarmen, met bijvoorbeeld een (hybride) warmtepomp, verwarmen met duurzaam gas of verwarmen met aansluiting op een collectief warmtenet. Gemeenten hebben de
Lees verder

Handreiking participatie in duurzame energieprojecten gepubliceerd

28 november 2019
Door de energietransitie zal het Nederlandse landschap er de komende jaren anders uit gaan zien. Met de komst van lokale, schone energiebronnen als zon en wind wordt onze Nederlandse energievoorziening steeds zichtbaarder, ook in de fysieke omgeving. Draagvlak en acceptatie
Lees verder

Sociale innovaties silver bullet energietransitie?

28 november 2019
Heb je al eens gehoord van ‘peak-shaven met je buren’, van ‘mobiliteitsgeluk’, een ‘leefstraat’ of van een ‘buurtbatterij’? Ja? Mooi! Grote kans dat je dan al bekend bent met concrete voorbeelden van sociale innovaties. Nee? Hieronder een korte wrap-up van
Lees verder

Energie-Nederland deelt conclusie ACM over flexibilisering nettarieven

25 november 2019
De ACM heeft onderzoek laten doen naar de mogelijkheden van flexibilisering van nettarieven. ACM concludeert dat daar nu nog een aantal flinke nadelen aan kleven en dat de inkoop van flexibiliteit vooralsnog een betere oplossing is. Energie-Nederland is het eens
Lees verder
Oplossingen brief netcapaciteit niet de juiste

Transportschaarste op het net: verklaringen, kansen en verbeterpunten

25 november 2019
Op donderdag 28 november organiseert de Tweede Kamer een Rondetafelgesprek over de ontstane transportschaarste op het elektriciteitsnet. In een gezamenlijk position paper wijzen NWEA, Holland Solar en Energie-Nederland op verschillende oplossingen die marktpartijen voor de ontstane problemen kunnen aandragen. Dit
Lees verder

Eerste Techathon zorgt voor goede plannen en energie

22 november 2019
Een geslaagd initiatief van Techniek Nederland: op 21 november organiseerden zij de eerste Techathon. Een kruisbestuiving tussen bedrijven en studenten mbo en hbo, die in teams in één dag een plan uitwerken. In dit geval een plan voor het aardgasvrij
Lees verder

ACER voorstel voor onbalansprijs verstoort de werking van de onbalansmarkt

20 november 2019
Als sluitstuk van een aantal onderwerpen die uitgewerkt moeten worden onder de Energy Balalancing Verordening heeft ACER, het agentschap voor samenwerking van energietoezichthouders, geconsulteerd. Omdat TSO’s en toezichthouders in Europa er niet uit zijn gekomen moet ACER nu een beslissing
Lees verder

Klimaat- en Energieverkenning toont spectaculaire ontwikkeling elektriciteitssysteem

1 november 2019
Voor de ontwikkeling van duurzame energie is de KEV goed nieuws, zo blijkt uit de vandaag gepubliceerde Klimaat- en Energieverkenning (KEV). “Voor de lange termijn is de ontwikkeling met recht spectaculair te noemen. Met een stijging van het aandeel hernieuwbare
Lees verder