Nieuwe technologie, nieuwe energie: Aquathermie

22 januari 2019 organiseerde Energie-Nederland haar derde Ontbijtsessie ‘nieuwe technologie, nieuwe energie’, ditmaal gewijd aan aquathermie. Aquathermie kan volgens het Klimaatakkoord ‘in wording’ zo’n 25-40% van de warmtevoorziening in de gebouwde omgeving voor zijn rekening nemen.

Aquathermie: technologie, toepassing en potentieel
Katja Kruit, onderzoeker/consultant bij CE Delft, trapte de drukbezochte ontbijtsessie af. CE Delft en Deltares hebben onderzoek gedaan naar de potentie van verschillende varianten van aquathermie: thermische energie uit oppervlaktewater, afvalwater en drinkwater (TEO, TEA en TED). Voor deze sessie concentreerde Katja Kruit zich op de eerste twee. Daarbij legde ze uit hoe aquathermie werkt, hoe een aquathermiesysteem is opgebouwd en wat de potentie in Nederland is.

Een belangrijk deel van zo’n systeem is dat een warmtepomp de temperatuur van het water “opwaardeert”, zodat het bruikbaar wordt voor verwarmen van woningen of gebouwen en soms ook voor warm tapwater. Een aquathermiesysteem is nog niet geheel CO2-neutraal, omdat voor vooral de warmtepomp elektriciteit nodig is. Hoe duurzamer dat wordt, hoe duurzamer aquathermie wordt. Ook gaf Katja Kruit inzicht in  het nationale potentieel. Dat is aanzienlijk. Zo wordt het potentieel van TEO ingeschat op ongeveer 150 PJ, ruim 40% van de totale verwachte jaarlijkse warmtevraag in de gebouwde omgeving van 350 PJ per jaar in 2050. Voor TEA is het 56 PJ per jaar. Deze potentie kent wel overlap, het is dus niet én 150 PJ én 56 PJ.

Dat er meer en meer interesse komt, blijkt uit de ambitie van de gezamenlijke waterbeheerders om waterbronnen onder hun beheer te ontsluiten en een programmavoorstel voor 3 jaar voor kennisontwikkeling en proeftuinen. Daarnaast heeft de Amsterdamse wethouder Sharon Dijksma de ambitie voor Amsterdam om 60% van de warmtevraag van deze stad via aquathermie te gaan opwekken.

De praktijk
Boudewijn Janse de Jonge, business developer bij Eneco, lichtte vervolgens toe hoe Eneco vanaf 2021 warmte uit afvalwater (TEA) gaat leveren voor 10.000 huishoudens in Utrecht. Het project van Eneco richt zich op het winnen van warmte door een grote warmtepomp uit het afvalwater van de RWZI (Rioolwater zuiveringsinstallatie). Deze wordt momenteel langs de Vecht gebouwd. Die warmte voor 10.000 huishoudens wordt gevoed aan een bestaand warmtenet in Utrecht. Deze warmte vervangt bestaande warmte die met fossiele brandstoffen wordt opgewekt. Het project is een partnership met Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden.

Ook Boudewijn Janse de Jonge besprak transparant de kansen, maar ook de uitdagingen van zo’n nieuw project. De bouw van het project start in Q1 2020. Vanaf Q2 2021 wordt er warmte geleverd vanuit het afvalwater.

Deze twee interessante presentaties gaven voer voor een constructieve en inhoudelijke discussie. Doordat er een breed publiek was – ondernemers en vertegenwoordigers van overheden, energiebedrijven, adviesbureaus en de unie van waterschappen, zijn er mooie nieuwe verbindingen en contacten ontstaan.

Het rapport van CE Delft is hier te downloaden.

 

 

Energie-Nederland

Reactie Energie-Nederland op Kamerbrief over Wcw 15 juli 2022

18 juli 2022
Goed dat wetsvoorstel Wet collectieve warmtevoorziening dit najaar naar Raad van State gaat Energie-Nederland is blij dat minister Jetten op 15 juli jl. in de kamerbrief over de Wet collectieve warmtevoorziening (Wcw) aangeeft dat hij het wetsvoorstel dit najaar aan
Lees verder

Europese Commissie komt met plannen om de Europese energievoorziening toekomstbestendig te maken

19 mei 2022
De Europese Commissie wil zo snel mogelijk de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen uit Rusland terugdringen. Dit heeft de Commissie gisteren bekend gemaakt middels de presentatie van het REPowerEU plan. Zij wil de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen terugdringen door een versnelling
Lees verder

Klimaatdoelen gebouwde omgeving verder uit beeld door Kabinetsbesluit biomassa

26 april 2022
Biomassa in de gebouwde omgeving is noodzakelijk om de klimaatdoelen op tijd te halen. Dit bleek in 2020 uit het SER-advies Biomassa in balans en het PBL-advies Uitfasering houtige biogrondstoffen voor warmtetoepassingen. Het PBL-advies gaf aan dat nieuwe subsidies voor houtige biomassa
Lees verder

Energiebesparing wordt aangejaagd met Nationaal Isolatieprogramma

6 april 2022
Op 2 april is een landelijke campagne gestart om huishoudens en ondernemers met praktische besparingstips te stimuleren om op korte termijn energie te besparen. Specifiek voor het isoleren van woningen helpt het kabinet met het Nationaal Isolatieprogramma. Het programma is er
Lees verder

Energie-Nederland blij met Rijksbijdrage aardgasvrije wijken voor 14 gemeenten

11 maart 2022
Minister De Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) heeft tijdens het Congres Aardgasvrije Wijken op 10 maart de nieuwe selectie van 14 aardgasvrije wijken bekend gemaakt. Het totaal van het Programma Aardgasvrije Wijken komt daarmee uit op 64 wijken. Energie-Nederland steunt
Lees verder

Versnellen van elektrificatie in de industrie is een topprioriteit

20 januari 2022
Vandaag is de Routekaart Elektrificatie toegelicht aan de Tweede Kamer. Het Coalitieakkoord zet fors in op het stimuleren van het aanbod hernieuwbare energie. Het is belangrijk om de vraag naar duurzame elektriciteit ook te vergroten, zodat investeren in duurzame opwek
Lees verder

Hogere warmtetarieven in 2022 door hogere energieprijzen

23 december 2021
Op 23 december 2021 maakte ACM de maximum warmtetarieven voor het jaar 2022 bekend. Energie-Nederland licht in dit artikel toe hoe de warmtetarieven tot stand komen. In Nederland is zo’n 5% van de huishoudens aangesloten op een warmtenet. Veel van
Lees verder

Reactie Energie-Nederland op coalitieakkoord

16 december 2021
Het coalitieakkoord is ambitieus. Nederland wil koploper zijn in Europa bij het tegengaan van de opwarming van de aarde en heeft daarvoor stevige doelen gesteld; vóór 2030 een minimale CO2-reductie van 55%. Ze richt haar beleid zelfs op 60% reductie
Lees verder

Ambitieuze klimaatplannen van RES’en lijken haalbaar

9 december 2021
Het Nationaal Programma RES geeft in de “foto” die zij vandaag publiceert een duidelijk beeld van waar de energieregio’s staan in het proces naar 2030. Maatschappelijke partners, ondernemers, bewoners en andere betrokkenen hebben de afgelopen jaren veel werk verricht binnen
Lees verder

Concept investeringsplannen netbeheerders onvoldoende voor de energietransitie

30 november 2021
Het gebrek aan netcapaciteit is de grootste uitdaging voor het slagen van de energietransitie. De netbeheerders hebben de afgelopen jaren een achterstand opgelopen. Niet alleen kan veel nieuwe duurzame productie niet worden getransporteerd, ook is aansluiting van nieuwe verbruikers of
Lees verder
Energie-Nederland

Meld je aan voor onze reeks online ontbijtsessies “De uitdagingen van de energietransitie vragen om slimme oplossingen van de markt”

8 november 2021
De energietransitie is in volle gang en de plannen zijn ambitieus. Hoe zorgen we dat we deze plannen gaan realiseren? En hoe voorkomen we vertragingen? In deze nieuwe reeks online ontbijtsessies focussen we op een aantal grote uitdagingen en initiatieven en
Lees verder

Energie-Nederland verwelkomt Routekaart Elektrificatie die de grote potentie van elektriciteit voor de industrie laat zien

14 oktober 2021
Vier stappen naar grootschalige inzet van duurzame elektriciteit in de industrie Voor 2030 is minimaal 30 TWh extra elektriciteit nodig voor de elektrificatie van de industrie en moet er 10 GW extra windenergie ontwikkeld worden op zee. Dit is dus
Lees verder