Nieuwe technologie, nieuwe energie: Aquathermie

22 januari 2019 organiseerde Energie-Nederland haar derde Ontbijtsessie ‘nieuwe technologie, nieuwe energie’, ditmaal gewijd aan aquathermie. Aquathermie kan volgens het Klimaatakkoord ‘in wording’ zo’n 25-40% van de warmtevoorziening in de gebouwde omgeving voor zijn rekening nemen.

Aquathermie: technologie, toepassing en potentieel
Katja Kruit, onderzoeker/consultant bij CE Delft, trapte de drukbezochte ontbijtsessie af. CE Delft en Deltares hebben onderzoek gedaan naar de potentie van verschillende varianten van aquathermie: thermische energie uit oppervlaktewater, afvalwater en drinkwater (TEO, TEA en TED). Voor deze sessie concentreerde Katja Kruit zich op de eerste twee. Daarbij legde ze uit hoe aquathermie werkt, hoe een aquathermiesysteem is opgebouwd en wat de potentie in Nederland is.

Een belangrijk deel van zo’n systeem is dat een warmtepomp de temperatuur van het water “opwaardeert”, zodat het bruikbaar wordt voor verwarmen van woningen of gebouwen en soms ook voor warm tapwater. Een aquathermiesysteem is nog niet geheel CO2-neutraal, omdat voor vooral de warmtepomp elektriciteit nodig is. Hoe duurzamer dat wordt, hoe duurzamer aquathermie wordt. Ook gaf Katja Kruit inzicht in  het nationale potentieel. Dat is aanzienlijk. Zo wordt het potentieel van TEO ingeschat op ongeveer 150 PJ, ruim 40% van de totale verwachte jaarlijkse warmtevraag in de gebouwde omgeving van 350 PJ per jaar in 2050. Voor TEA is het 56 PJ per jaar. Deze potentie kent wel overlap, het is dus niet én 150 PJ én 56 PJ.

Dat er meer en meer interesse komt, blijkt uit de ambitie van de gezamenlijke waterbeheerders om waterbronnen onder hun beheer te ontsluiten en een programmavoorstel voor 3 jaar voor kennisontwikkeling en proeftuinen. Daarnaast heeft de Amsterdamse wethouder Sharon Dijksma de ambitie voor Amsterdam om 60% van de warmtevraag van deze stad via aquathermie te gaan opwekken.

De praktijk
Boudewijn Janse de Jonge, business developer bij Eneco, lichtte vervolgens toe hoe Eneco vanaf 2021 warmte uit afvalwater (TEA) gaat leveren voor 10.000 huishoudens in Utrecht. Het project van Eneco richt zich op het winnen van warmte door een grote warmtepomp uit het afvalwater van de RWZI (Rioolwater zuiveringsinstallatie). Deze wordt momenteel langs de Vecht gebouwd. Die warmte voor 10.000 huishoudens wordt gevoed aan een bestaand warmtenet in Utrecht. Deze warmte vervangt bestaande warmte die met fossiele brandstoffen wordt opgewekt. Het project is een partnership met Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden.

Ook Boudewijn Janse de Jonge besprak transparant de kansen, maar ook de uitdagingen van zo’n nieuw project. De bouw van het project start in Q1 2020. Vanaf Q2 2021 wordt er warmte geleverd vanuit het afvalwater.

Deze twee interessante presentaties gaven voer voor een constructieve en inhoudelijke discussie. Doordat er een breed publiek was – ondernemers en vertegenwoordigers van overheden, energiebedrijven, adviesbureaus en de unie van waterschappen, zijn er mooie nieuwe verbindingen en contacten ontstaan.

Het rapport van CE Delft is hier te downloaden.

 

 

Energie-Nederland verwelkomt Routekaart Elektrificatie die de grote potentie van elektriciteit voor de industrie laat zien

14 oktober 2021
Vier stappen naar grootschalige inzet van duurzame elektriciteit in de industrie Voor 2030 is minimaal 30 TWh extra elektriciteit nodig voor de elektrificatie van de industrie en moet er 10 GW extra windenergie ontwikkeld worden op zee. Dit is dus
Lees verder

Ingrijpen in warmtetarieven onverstandig – inbreng Energie-Nederland voor Commissiedebat EZK

13 oktober 2021
De afgelopen weken staan in het teken van de stijgende energieprijzen. De stijgende energieprijzen raken huishoudens en bedrijven hard. Energie-Nederland waardeert de inzet van kabinet en kamer om de ergste gevolgen te verkleinen. De stijgende prijzen hebben ook gevolgen voor
Lees verder
Nationaal Isolatieprogramma

Isoleren moet sneller, slimmer en socialer

13 september 2021
Het Nederlandse isolatiebeleid moet op de schop: het isoleren van woningen moet sneller, slimmer en socialer. ChristenUnie, CDA en GroenLinks, ondersteund door maatschappelijke partners NVDE, Natuur & Milieu, Consumentenbond, Koninklijke Bouwend Nederland, Energie Nederland, Techniek Nederland en VENIN,  slaan de
Lees verder

Cora van Nieuwenhuizen wordt nieuwe voorzitter Vereniging Energie-Nederland

31 augustus 2021
De Algemene Ledenvergadering van brancheorganisatie Vereniging Energie-Nederland heeft Cora van Nieuwenhuizen vanmorgen benoemd tot voorzitter. Zij zal op 1 oktober 2021 aantreden en neemt het stokje over van Medy van der Laan die 6 jaar aan het roer stond.
Lees verder

Energie-Nederland uit zorgen over Europese herziening biedzones

3 augustus 2021
Energie-Nederland is van mening dat bij de indeling in biedzones gekeken moet worden naar de goede werking van de markt als geheel. Het efficiënt managen van congesties is daarbij één aspect. Maar er is meer. Opsplitsing van biedzones leidt onherroepelijk tot lagere liquiditeit. Dat betekent dat het duurder wordt om risico’s af te dekken. Daarbij gaat het niet alleen om de day-ahead markten, maar zeker ook om de termijnmarkten en de intraday- en onbalansmarkten. Met name de marktintegratie van productie uit zon en wind zal moeilijker en dus duurder worden. Maar ook de werking van de retailmarkt ondervindt nadelen van een minder liquide groothandelsmarkt.
Lees verder

Energie-Nederland steunt voorstel van NVDE voor forse uitbreiding SDE++, vooral voor duurzame warmte

22 juli 2021
Energie-Nederland steunt voorstel van NVDE voor forse uitbreiding SDE++ in 2022, vooral voor duurzame warmte.
Lees verder

Reactie Energie-Nederland op ‘Fit for 55’ pakket

14 juli 2021
De Europese Commissie publiceert onder de naam Fit-For-55 diverse wetsvoorstellen om de Europese wetgeving in lijn te brengen met het Europese doel van 55% minder CO2 uitstoot in 2030. Energie-Nederland steunt de duidelijke richting en keuze voor aanscherping van de reductiedoelen vanuit Europa.
Lees verder

Warmtetransitie in de gebouwde omgeving: tandje erbij echt nodig!

8 juli 2021
Op 6 juli presenteerde Maarten van Poelgeest, de voorzitter van het Uitvoeringsoverleg Gebouwde Omgeving, het Ecorys-rapport over de onrendabele top voor de warmtetransitie in de gebouwde omgeving. De hoofdconclusie is helder: met het bestaande beleid komen we in 2030 uit op 1,7 MTon CO2-reductie, de helft van de 3,4 MTon uit het Klimaatakkoord. Er zijn dus extra stappen nodig om het doel te halen. “Een tandje erbij”, zegt Van Poelgeest. Verder is Energie-Nederland verheugd dat het rapport nadrukkelijk inzet op twee sporen: de wijkaanpak (of gebiedsgerichte aanpak) én het individuele spoor, waar vooral huiseigenaren worden verleid om verduurzamingsstappen te zetten, bijvoorbeeld op natuurlijke momenten als een verbouwing.
Lees verder

Goed dat RES 1.0 er ligt. Nu aan de slag met de uitvoering.

5 juli 2021
Op 1 juli hebben 26 van de 30 RES-regio’s hun RES 1.0 ingediend. Daar hebben gemeenten, provincies en waterschappen hun goedkeuring gegeven. Een mooie mijlpaal. Want hiermee is een belangrijke afspraak uit het Klimaatakkoord ingevuld en zijn we weer een stap verder met het realiseren van de afgesproken 35 TWh hernieuwbare elektriciteitsopwekking op land in 2030. Daarnaast bevatten de RES’sen plannen op hoofdlijnen voor het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving.
Lees verder

Standaardwerk Zó werkt energie in Nederland zet de basis voor een stevig gesprek over de energietransitie

30 juni 2021
Vandaag verschijnt het standaardwerk ‘Zo werkt energie in Nederland’. Een initiatief van 21 partijen in en om de energiesector onder leiding van de Argumentenfabriek. In navolging van andere standaardwerken geeft Zó werkt energie in Nederland inzicht in de werking van ons energiesysteem met heldere visualisaties, overzichtelijke schema’s en bondige teksten. Het complexe energiesysteem in Nederland wordt teruggebracht tot de kern. Zo objectief en feitelijk mogelijk. Het standaardwerk is tot stand gekomen met de kennis van de 21 betrokken partners en vele deskundigen en een must have voor professionals die in en rondom de wereld van energie in Nederland (gaan) werken.
Lees verder

Selecties van bedrijven voor warmtenetten vereisen altijd transparante selectieprocedures

25 juni 2021
De ACM-notitie 'Marktmodellen warmte en rol netwerkbedrijven' van 24 juni is zeer duidelijk: bij de selectie van een integraal warmtebedrijf, een warmtenetbeheerder of een warmteleverancier moeten gemeenten een open, transparante en non-discriminatoire procedure doorlopen.
Lees verder

Vol inzetten op verdere verduurzaming gebouwde omgeving

22 juni 2021
Wij roepen het nieuwe kabinet op om vol in te zetten op de verduurzaming van de gebouwde omgeving. Hoe gaan we dit bereiken?
Lees verder