Nieuwe Warmtewet goede basis voor groei en innovatie in collectieve warmte

Op 22 juni is de consultatie van de Wet Collectieve Warmtevoorziening (WCW) gestart. Hieronder staan de kernpunten van de zienswijze van Energie-Nederland. De complete zienswijze vindt u via Zienswijze Consultatie Wet Collectieve Warmtevoorziening  

Een goede Warmtewet stimuleert gezonde concurrentie op de warmtemarkt
Energie-Nederland staat voor een warmtemarkt waarbij zowel publieke als private bedrijven op basis van een ge­lijk speelveld en op basis van een redelijk rendement investeren in de inbreiding en uit­brei­ding van bestaande en nieuwe collectieve warmtesystemen.

Om die reden verwelkomt Energie-Nederland de nieuwe opzet voor de Warmtewet. Met de aan­dacht voor leveringszekerheid, duur­zaam­heid en betaalbaarheid onderstreept deze wet het belang van duurzame warmtelevering voor het bereiken van de doelen uit het Klimaatakkoord. Energie-Neder­land steunt de lijn in het concept wetsvoorstel om ge­meen­ten de regie te geven in de lokale warm­tetransitie en vindt de keuze voor een integrale verantwoordelijkheid van het warm­tebedrijf daarbij een cor­rect en belangrijk uit­gangspunt. Verschillende organisatievor­men blijven daarbij mogelijk.

Tegelijk maakt het concept wetsontwerp ook duidelijk hoe complex het geheel is van aanwijzen van kavels en warm­tebedrijven, het verduurzamen van de warmtelevering, het zorgen voor betaal­baar­heid en leverings­ze­kerheid, etc.

Voor Energie-Nederland zijn onderstaande drie punten zeer van belang om de beoogde doelen van de wetgever en de doelen van het Klimaatakkoord te realiseren.

  • Aanwijzen van warmtebedrijf in een open, transparante, non-discriminatoir procedure
    Een belangrijke voor­waarde is dat alle spelers die aan de criteria om een warmtebedrijf te exploiteren kunnen voldoen, gelijke kans hebben bij het meedingen naar een aanwijzing voor een nieuwe warmtekavel. Dit vraagt een open, transparante en non-discriminatoire procedure. Dat betekent dus dat gemeentelijke warmtebedrijven en private warmtebedrijven op gelijke voorwaarden meedingen bij het uitgeven van een nieuwe warmtekavel.
  • Concurrentie versterkt innovatie en brengt de doelen van het Klimaatakkoord sneller dichterbij
    Voor het halen van de doelen uit het Klimaatakkoord hebben we zoveel mogelijk (grote en klei­ne) publieke en private initiatieven nodig, voor het realiseren van innovatieve, lokaal passende en kosteneffectieve oplossingen. ACM gaf in maart 2020 al aan dat de aard van het aandeelhou­der­schap (publiek of privaat) niet relevant als je kijkt naar de warmtemarkt.[2] Je ziet in de warm­temarkt al publieke bedrijven (zoals Warmtebedrijf Eindhoven, Stadsverwarming Purmerend, HVC Groep) naast private bedrij­ven en coöperaties (zoals Eneco, Traais Energie Collectief, Vaanster, Ennatuurlijk, Eteck).
    Ook netwerkbedrijven (zoals Firan en Enpuls) kunnen actief blijven op de warmtemarkt met infra­structurele activiteiten, zoals de aanleg van een warmtenet. De exploitatie van een warmte­net zal echter altijd onderdeel moeten zijn van de inte­grale exploitatie en verantwoordelijkheid van een aangewezen warmtebedrijf.
  • Integraliteit is logisch uitgangspunt omdat warmtesystemen lokaler zijn dan elektriciteits- en gassystemen
    Minister Wiebes licht in de Kamerbrief van december 2019[1] toe dat integraliteit voor warm­te een noodzakelijk uitgangspunt is. Daarmee bedoelt hij dat de warmteleverancier integraal verantwoordelijk is voor de keten (vanaf warmtebron tot aan levering aan de klant); dat hoeft overigens niet te betekenen dat de leverancier alle rollen in de keten zelf uitvoert. De leverancier kan contractuele afspraken hebben met bijvoorbeeld een partij die de warmte-infrastructuur aanlegt en onderhoudt.
    De Minister gaat ook in op de technische/economische kenmer­ken en het lokale karakter van warm­te­systemen. Dat is anders dan de systemen voor elektriciteit en gas. Hij geeft aan dat de voordelen van een scheiding van levering en transport, zoals in de elek­triciteit- en gasmarkt, bij collectieve warm­te­systemen doorgaans niet opwegen tegen de nadelen. Energie-Nederland steunt het uitgangspunt van integraliteit.
    De consequentie van dit uitgangspunt is wel dat concurrentie op de markt niet mogelijk is, maar wel con­cur­rentie om de markt. Dat betekent dat (publieke of private) warmtebe­drijven gedu­ren­de langere tijd een exclusief recht op een warmtenet hebben. Daar moet uiteraard adequaat toe­zicht op zijn met het oog op borging van de continuïteit en de betaalbaarheid. Het voortbouwen op het bestaande toezichtregime van ACM is daarvoor een goede ba­sis.
  • Bestaande posities moeten worden gerespecteerd
    Het geconsulteerde wetsvoorstel is op een aantal punten niet duidelijk over bestaande situaties, onder meer over het eigendom van bestaande warmtenetten. Dat maakt inbreuk op het eigendomsrecht. Energie-Nederland vindt het voor het behoud van investeringsbereidheid noodzakelijk dat het wetsvoorstel de garantie geeft dat bestaande eigendoms- en contractrechten hun volledige waarde behouden en in stand blijven ook na inwerkingtreding van de nieuwe wet.

Ter versterking van de nieuwe opzet van de Warmtewet ziet Energie-Nederland ruimte voor een aantal verbeteringen. Een aantal belangrijke punten dat in de zienswijze verder is uitgewerkt, is:

  • gemeenten zouden meer aan­dacht moeten geven aan betaalbaarheid wanneer zij een warmtebedrijf aanwijzen voor een warmte­kavel;
  • het ontheffingenregime behoeft verruiming voor vernieuwende en kleine col­lec­tieve syste­men;
  • bestaande rechten van warmtebedrijven moeten in het overgangsrecht langer en beter geres­pec­teerd worden.
[1] Kamerbrief december 2019 Voortgang wetstraject warmtewet2
[2] ACM-advies maart 2020 over rollen in warmtemarkt

Verkiezingen 2021: Overzicht standpunten politieke partijen energietransitie

13 januari 2021
Op 17 maart dit jaar gaan we weer met zijn allen naar de stembus. Een belangrijk moment voor de energietransitie. Het volgende kabinet zal immers een grote rol spelen in de verdere verduurzaming van ons energiesysteem. Hoe denken de grootste politieke partijen over onderwerpen als elektriciteit, mobiliteit en energiebesparing? Aan de hand van vier hoofdthema’s heeft Energie-Nederland een overzicht gemaakt met de standpunten van de verschillende politieke partijen.
Lees verder

Hoe gaat de EU zich voorbereiden op het verhoogde 55%-reductiedoel? En welke impact heeft dit op Nederlandse bedrijven?

12 januari 2021
Op 11 december 2020 zijn de regeringsleiders van de 27 EU-Lidstaten akkoord gegaan met het verhogen van het EU broeikasgasemissie-reductiedoel voor 2030 van 40% naar ten minste 55% ten opzichte van 1990. De nieuwe doelstelling is inmiddels ingediend bij de UNFCCC als nieuwe bijdrage van de EU aan de uitvoering van het Parijsakkoord. Hoe nu verder?
Lees verder

Biomassa in de gebouwde omgeving inderdaad noodzakelijk om de klimaatdoelen te halen

18 december 2020
Reactie op PBL-rapport over de gebouwde omgeving ‘Advies uitfasering houtige biogrondstoffen voor warmtetoepassingen’, 18-12-2020 Uit onafhankelijk onderzoek van PBL blijkt dat het gebruik en de stimu­lering van duurzame biomassa in de gebouwde omgeving de komende jaren noodzakelijk is. PBL geeft
Lees verder

Een bewogen jaar achter de rug, een bewogen jaar ‘to come’

9 december 2020
Niemand zal 2020 ooit vergeten. Het Corona-jaar. Waar een aantal sectoren zeer zwaar te lijden hebben onder de maatregelen van het kabinet, springt de Energiesector er redelijk uit.
Lees verder

Kernenergie: onrendabele business case of ‘must have’ om de klimaatdoelen te halen?

8 december 2020
Het zal niemand ontgaan zijn dat de laatste maanden de discussie over het gebruik van en de noodzaak voor kernenergie in onze toekomstige energievoorziening behoorlijk is opgelaaid. Energie-Nederland bracht voor- en tegenstanders bij elkaar om het gesprek met elkaar aan te gaan en ze te voeden met cijfers tijdens onze Ontbijtsessie van 8 december. Drie sprekers belichtten beide kanten van het verhaal.
Lees verder

Campagne ‘Het ware verhaal van het warmtenet’ voor groter draagvlak warmtetransitie

11 november 2020
De leden van Energie Nederland Eneco, Ennatuurlijk, Eteck, Gasunie, Vattenfall, lanceren vandaag samen met Natuur & Milieu, de Natuur en Milieufederaties, Gasunie en Veolia Nederland de campagne ‘Het ware verhaal van het warmtenet’. Zij vinden het belangrijk om mensen, nu de warmtetransitie in de gebouwde omgeving echt op gang komt, bekender te maken met warmtenetten.
Lees verder

3 Vragen aan Marthijn Junggeburth, duurzaamheidsmanager bij Bavaria

10 november 2020
Gaat ijzerpoeder de industrie helpen verder te verduurzamen? Bavaria ziet er kansen in en start deze maand een experiment om ijzerpoeder in te zetten in hun brouwproces. Energie-Nederland stelde duurzaamheidsmanager Marthijn Junggeburth 3 vragen.
Lees verder

Nieuwe KEV toont: flinke versnelling industrie en gebouwde omgeving nodig

30 oktober 2020
De vandaag gepubliceerde Klimaat- en Energieverkenning (KEV) laat zien dat Nederland er nog flinke scheppen bovenop moet doen om de klimaatdoelen van Parijs te halen. Energie-Nederland constateert dat het kabinet de aanvullende acties die hiervoor nodig zijn, neerlegt bij het volgende kabinet. Dat is een gemiste kans.
Lees verder
Verduurzaming woningen

Proeftuinen tweede ronde belangrijk om verder te experimenteren en te leren

27 oktober 2020
Minister Ollongren (BZK) kent 19 gemeenten een rijksbijdrage toe voor het aardgasvrij of aardgasvrij-ready maken van een dorp, wijk of buurt. In totaal gaat het om bijna 100 miljoen euro. Energie-Nederland zit in de Adviescommissie Aardgasvrije Wijken van de Minister en is opgetogen dat er ook een proeftuin bijzit met waterstof (Hoogeveen) en een met groen gas (Opsterland). Het is immers waardevol ervaring op te doen met álle duurzame technologieën.
Lees verder

Ontbijtsessie Het huis als bron van energie: Gedragsverandering altijd nodig bij verminderen energiebehoefte

27 oktober 2020
Op 27 oktober startte een nieuwe reeks ontbijtsessies van Energie-Nederland. Tijdens de eerste sessie stond onze persoonlijke leefomgeving centraal. Drie sprekers namen deelnemers mee in hun toekomstbeelden en overtuigden kijkers dat het huis van de toekomst een slim huis is!
Lees verder

Klimaatdag 2020: “Voor het halen van doelen Klimaatakkoord moeten we uit onze veilige omgeving komen”

13 oktober 2020
Op veel plaatsen in ons land is al gestart met het verduurzamen van de bestaande woningen en gebouwen. Om beter te sturen naar het doel - verlagen van de CO2-uitstoot - is het nodig meer in te zetten op isolatie en hybride warmtepompen. Dat concludeert Maarten van Poelgeest na een jaar voorzitterschap van het Uitvoeringsoverleg dat de afspraken in het Klimaatakkoord over woningen en gebouwen uitvoert. Voorzitter Medy van der Laan was maandag 12 oktober te gast op de Klimaatdag 2020 bij de talkshow ‘Reflectie op één jaar uitvoering in de gebouwde omgeving’.
Lees verder

Medy van der Laan te gast bij Dutch Green Building Week

9 oktober 2020
Medy van der Laan was op 23 september te gast in de Green Talk ter gelegenheid van de 10e editie van de Dutch Green Building Week. Met presentator Twan Huys en DGBC-directeur Annemarie van Doorn ging zij in gesprek over hoe Nederland zijn rol als gidsland kan terugpakken op duurzaam bouwen en ontwikkelen.
Lees verder