Nieuwe Warmtewet goede basis voor groei en innovatie in collectieve warmte

Op 22 juni is de consultatie van de Wet Collectieve Warmtevoorziening (WCW) gestart. Hieronder staan de kernpunten van de zienswijze van Energie-Nederland. De complete zienswijze vindt u via Zienswijze Consultatie Wet Collectieve Warmtevoorziening  

Een goede Warmtewet stimuleert gezonde concurrentie op de warmtemarkt
Energie-Nederland staat voor een warmtemarkt waarbij zowel publieke als private bedrijven op basis van een ge­lijk speelveld en op basis van een redelijk rendement investeren in de inbreiding en uit­brei­ding van bestaande en nieuwe collectieve warmtesystemen.

Om die reden verwelkomt Energie-Nederland de nieuwe opzet voor de Warmtewet. Met de aan­dacht voor leveringszekerheid, duur­zaam­heid en betaalbaarheid onderstreept deze wet het belang van duurzame warmtelevering voor het bereiken van de doelen uit het Klimaatakkoord. Energie-Neder­land steunt de lijn in het concept wetsvoorstel om ge­meen­ten de regie te geven in de lokale warm­tetransitie en vindt de keuze voor een integrale verantwoordelijkheid van het warm­tebedrijf daarbij een cor­rect en belangrijk uit­gangspunt. Verschillende organisatievor­men blijven daarbij mogelijk.

Tegelijk maakt het concept wetsontwerp ook duidelijk hoe complex het geheel is van aanwijzen van kavels en warm­tebedrijven, het verduurzamen van de warmtelevering, het zorgen voor betaal­baar­heid en leverings­ze­kerheid, etc.

Voor Energie-Nederland zijn onderstaande drie punten zeer van belang om de beoogde doelen van de wetgever en de doelen van het Klimaatakkoord te realiseren.

  • Aanwijzen van warmtebedrijf in een open, transparante, non-discriminatoir procedure
    Een belangrijke voor­waarde is dat alle spelers die aan de criteria om een warmtebedrijf te exploiteren kunnen voldoen, gelijke kans hebben bij het meedingen naar een aanwijzing voor een nieuwe warmtekavel. Dit vraagt een open, transparante en non-discriminatoire procedure. Dat betekent dus dat gemeentelijke warmtebedrijven en private warmtebedrijven op gelijke voorwaarden meedingen bij het uitgeven van een nieuwe warmtekavel.
  • Concurrentie versterkt innovatie en brengt de doelen van het Klimaatakkoord sneller dichterbij
    Voor het halen van de doelen uit het Klimaatakkoord hebben we zoveel mogelijk (grote en klei­ne) publieke en private initiatieven nodig, voor het realiseren van innovatieve, lokaal passende en kosteneffectieve oplossingen. ACM gaf in maart 2020 al aan dat de aard van het aandeelhou­der­schap (publiek of privaat) niet relevant als je kijkt naar de warmtemarkt.[2] Je ziet in de warm­temarkt al publieke bedrijven (zoals Warmtebedrijf Eindhoven, Stadsverwarming Purmerend, HVC Groep) naast private bedrij­ven en coöperaties (zoals Eneco, Traais Energie Collectief, Vaanster, Ennatuurlijk, Eteck).
    Ook netwerkbedrijven (zoals Firan en Enpuls) kunnen actief blijven op de warmtemarkt met infra­structurele activiteiten, zoals de aanleg van een warmtenet. De exploitatie van een warmte­net zal echter altijd onderdeel moeten zijn van de inte­grale exploitatie en verantwoordelijkheid van een aangewezen warmtebedrijf.
  • Integraliteit is logisch uitgangspunt omdat warmtesystemen lokaler zijn dan elektriciteits- en gassystemen
    Minister Wiebes licht in de Kamerbrief van december 2019[1] toe dat integraliteit voor warm­te een noodzakelijk uitgangspunt is. Daarmee bedoelt hij dat de warmteleverancier integraal verantwoordelijk is voor de keten (vanaf warmtebron tot aan levering aan de klant); dat hoeft overigens niet te betekenen dat de leverancier alle rollen in de keten zelf uitvoert. De leverancier kan contractuele afspraken hebben met bijvoorbeeld een partij die de warmte-infrastructuur aanlegt en onderhoudt.
    De Minister gaat ook in op de technische/economische kenmer­ken en het lokale karakter van warm­te­systemen. Dat is anders dan de systemen voor elektriciteit en gas. Hij geeft aan dat de voordelen van een scheiding van levering en transport, zoals in de elek­triciteit- en gasmarkt, bij collectieve warm­te­systemen doorgaans niet opwegen tegen de nadelen. Energie-Nederland steunt het uitgangspunt van integraliteit.
    De consequentie van dit uitgangspunt is wel dat concurrentie op de markt niet mogelijk is, maar wel con­cur­rentie om de markt. Dat betekent dat (publieke of private) warmtebe­drijven gedu­ren­de langere tijd een exclusief recht op een warmtenet hebben. Daar moet uiteraard adequaat toe­zicht op zijn met het oog op borging van de continuïteit en de betaalbaarheid. Het voortbouwen op het bestaande toezichtregime van ACM is daarvoor een goede ba­sis.
  • Bestaande posities moeten worden gerespecteerd
    Het geconsulteerde wetsvoorstel is op een aantal punten niet duidelijk over bestaande situaties, onder meer over het eigendom van bestaande warmtenetten. Dat maakt inbreuk op het eigendomsrecht. Energie-Nederland vindt het voor het behoud van investeringsbereidheid noodzakelijk dat het wetsvoorstel de garantie geeft dat bestaande eigendoms- en contractrechten hun volledige waarde behouden en in stand blijven ook na inwerkingtreding van de nieuwe wet.

Ter versterking van de nieuwe opzet van de Warmtewet ziet Energie-Nederland ruimte voor een aantal verbeteringen. Een aantal belangrijke punten dat in de zienswijze verder is uitgewerkt, is:

  • gemeenten zouden meer aan­dacht moeten geven aan betaalbaarheid wanneer zij een warmtebedrijf aanwijzen voor een warmte­kavel;
  • het ontheffingenregime behoeft verruiming voor vernieuwende en kleine col­lec­tieve syste­men;
  • bestaande rechten van warmtebedrijven moeten in het overgangsrecht langer en beter geres­pec­teerd worden.
[1] Kamerbrief december 2019 Voortgang wetstraject warmtewet2
[2] ACM-advies maart 2020 over rollen in warmtemarkt

Hogere warmtetarieven in 2022 door hogere energieprijzen

23 december 2021
Op 23 december 2021 maakte ACM de maximum warmtetarieven voor het jaar 2022 bekend. Energie-Nederland licht in dit artikel toe hoe de warmtetarieven tot stand komen. In Nederland is zo’n 5% van de huishoudens aangesloten op een warmtenet. Veel van
Lees verder

Reactie Energie-Nederland op coalitieakkoord

16 december 2021
Het coalitieakkoord is ambitieus. Nederland wil koploper zijn in Europa bij het tegengaan van de opwarming van de aarde en heeft daarvoor stevige doelen gesteld; vóór 2030 een minimale CO2-reductie van 55%. Ze richt haar beleid zelfs op 60% reductie
Lees verder

Ambitieuze klimaatplannen van RES’en lijken haalbaar

9 december 2021
Het Nationaal Programma RES geeft in de “foto” die zij vandaag publiceert een duidelijk beeld van waar de energieregio’s staan in het proces naar 2030. Maatschappelijke partners, ondernemers, bewoners en andere betrokkenen hebben de afgelopen jaren veel werk verricht binnen
Lees verder

Daling CO2-uitstoot door toename inzet biomassa voor energietoepassingen

9 december 2021
Biomassa speelt een belangrijke rol in het behalen van de klimaatdoelen; het draagt bij aan een daling van de inzet van kolen én een daling van de totale CO2-uitstoot voor het opwekken van elektricteit. Het is een belangrijke bron van
Lees verder

Rendement warmtebedrijven daalt door forse investeringen in de warmtetransitie

8 december 2021
Vandaag publiceerde toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) de Rendementsmonitor Warmte 2019-2020. Het gemiddelde rendement van de warmtesector is in 2020 gedaald naar 4,2%. ACM: “De daling komt vooral doordat warmtebedrijven de afgelopen jaren meer hebben geïnvesteerd in de aanleg
Lees verder
Energie-Nederland

Meld je aan voor onze reeks online ontbijtsessies “De uitdagingen van de energietransitie vragen om slimme oplossingen van de markt”

8 november 2021
De energietransitie is in volle gang en de plannen zijn ambitieus. Hoe zorgen we dat we deze plannen gaan realiseren? En hoe voorkomen we vertragingen? In deze nieuwe reeks online ontbijtsessies focussen we op een aantal grote uitdagingen en initiatieven en
Lees verder

KEV toont vooruitgang, maar klimaatdoelen zijn nog niet in zicht

4 november 2021
De conclusie van de Klimaat- en Energieverkenning 2021 is helder: Nederland boekt vooruitgang vergeleken met vorig jaar, maar de klimaatdoelen zijn nog niet in zicht. De broeikasgasuitstoot in Nederland daalt naar verwachting met 38% tot 48% in 2030 ten opzichte
Lees verder

Onderzoek weerlegt claim milieubeweging: Biomassa voldoet aan duurzaamheidseisen

7 oktober 2021
Onafhankelijk onderzoek van Indufor weerlegt de claim van milieuorga­ni­saties dat bio­massa uit Estland niet aan de duurzaamheidseisen zou voldoen. Deze claim werd geuit op basis van onderzoek uitgevoerd van SOMO. De energiebedrijven die biomassa mee­sto­ken, zijn niet bij het SOMO-onderzoek
Lees verder

Miljoenennota 2022: Grote stap in de goede richting, bestuurlijke lef nu nodig.

21 september 2021
Vandaag heeft demissionaire kabinet Rutte III de begroting voor 2022 gepresenteerd. Hierin werd duidelijk dat zij volgend jaar ruim 6,8 miljard euro extra uittrekt voor het verminderen van de CO2-uitstoot. Het zal onder andere worden gebruikt voor investeringen in noodzakelijke
Lees verder
Nationaal Isolatieprogramma

Isoleren moet sneller, slimmer en socialer

13 september 2021
Het Nederlandse isolatiebeleid moet op de schop: het isoleren van woningen moet sneller, slimmer en socialer. ChristenUnie, CDA en GroenLinks, ondersteund door maatschappelijke partners NVDE, Natuur & Milieu, Consumentenbond, Koninklijke Bouwend Nederland, Energie Nederland, Techniek Nederland en VENIN,  slaan de
Lees verder

Oproep aan informateur Hamer: behalen klimaatdoelen vraagt investeren in mensen, scholing en arbeidsmarkt

27 juli 2021
Het grote tekort aan technische vakkrachten vormt een belemmering voor het behalen van de klimaatdoelstellingen. Om dit risico te onderstrepen hebben de WENB en brancheverenigingen van de energiesector een dringende oproep gedaan aan informateur Hamer. De energiesector en werkgeversvereniging WENB
Lees verder

Energie-Nederland steunt voorstel van NVDE voor forse uitbreiding SDE++, vooral voor duurzame warmte

22 juli 2021
Energie-Nederland steunt voorstel van NVDE voor forse uitbreiding SDE++ in 2022, vooral voor duurzame warmte.
Lees verder