Nieuwe Warmtewet goede basis voor groei en innovatie in collectieve warmte

Op 22 juni is de consultatie van de Wet Collectieve Warmtevoorziening (WCW) gestart. Hieronder staan de kernpunten van de zienswijze van Energie-Nederland. De complete zienswijze vindt u via Zienswijze Consultatie Wet Collectieve Warmtevoorziening  

Een goede Warmtewet stimuleert gezonde concurrentie op de warmtemarkt
Energie-Nederland staat voor een warmtemarkt waarbij zowel publieke als private bedrijven op basis van een ge­lijk speelveld en op basis van een redelijk rendement investeren in de inbreiding en uit­brei­ding van bestaande en nieuwe collectieve warmtesystemen.

Om die reden verwelkomt Energie-Nederland de nieuwe opzet voor de Warmtewet. Met de aan­dacht voor leveringszekerheid, duur­zaam­heid en betaalbaarheid onderstreept deze wet het belang van duurzame warmtelevering voor het bereiken van de doelen uit het Klimaatakkoord. Energie-Neder­land steunt de lijn in het concept wetsvoorstel om ge­meen­ten de regie te geven in de lokale warm­tetransitie en vindt de keuze voor een integrale verantwoordelijkheid van het warm­tebedrijf daarbij een cor­rect en belangrijk uit­gangspunt. Verschillende organisatievor­men blijven daarbij mogelijk.

Tegelijk maakt het concept wetsontwerp ook duidelijk hoe complex het geheel is van aanwijzen van kavels en warm­tebedrijven, het verduurzamen van de warmtelevering, het zorgen voor betaal­baar­heid en leverings­ze­kerheid, etc.

Voor Energie-Nederland zijn onderstaande drie punten zeer van belang om de beoogde doelen van de wetgever en de doelen van het Klimaatakkoord te realiseren.

  • Aanwijzen van warmtebedrijf in een open, transparante, non-discriminatoir procedure
    Een belangrijke voor­waarde is dat alle spelers die aan de criteria om een warmtebedrijf te exploiteren kunnen voldoen, gelijke kans hebben bij het meedingen naar een aanwijzing voor een nieuwe warmtekavel. Dit vraagt een open, transparante en non-discriminatoire procedure. Dat betekent dus dat gemeentelijke warmtebedrijven en private warmtebedrijven op gelijke voorwaarden meedingen bij het uitgeven van een nieuwe warmtekavel.
  • Concurrentie versterkt innovatie en brengt de doelen van het Klimaatakkoord sneller dichterbij
    Voor het halen van de doelen uit het Klimaatakkoord hebben we zoveel mogelijk (grote en klei­ne) publieke en private initiatieven nodig, voor het realiseren van innovatieve, lokaal passende en kosteneffectieve oplossingen. ACM gaf in maart 2020 al aan dat de aard van het aandeelhou­der­schap (publiek of privaat) niet relevant als je kijkt naar de warmtemarkt.[2] Je ziet in de warm­temarkt al publieke bedrijven (zoals Warmtebedrijf Eindhoven, Stadsverwarming Purmerend, HVC Groep) naast private bedrij­ven en coöperaties (zoals Eneco, Traais Energie Collectief, Vaanster, Ennatuurlijk, Eteck).
    Ook netwerkbedrijven (zoals Firan en Enpuls) kunnen actief blijven op de warmtemarkt met infra­structurele activiteiten, zoals de aanleg van een warmtenet. De exploitatie van een warmte­net zal echter altijd onderdeel moeten zijn van de inte­grale exploitatie en verantwoordelijkheid van een aangewezen warmtebedrijf.
  • Integraliteit is logisch uitgangspunt omdat warmtesystemen lokaler zijn dan elektriciteits- en gassystemen
    Minister Wiebes licht in de Kamerbrief van december 2019[1] toe dat integraliteit voor warm­te een noodzakelijk uitgangspunt is. Daarmee bedoelt hij dat de warmteleverancier integraal verantwoordelijk is voor de keten (vanaf warmtebron tot aan levering aan de klant); dat hoeft overigens niet te betekenen dat de leverancier alle rollen in de keten zelf uitvoert. De leverancier kan contractuele afspraken hebben met bijvoorbeeld een partij die de warmte-infrastructuur aanlegt en onderhoudt.
    De Minister gaat ook in op de technische/economische kenmer­ken en het lokale karakter van warm­te­systemen. Dat is anders dan de systemen voor elektriciteit en gas. Hij geeft aan dat de voordelen van een scheiding van levering en transport, zoals in de elek­triciteit- en gasmarkt, bij collectieve warm­te­systemen doorgaans niet opwegen tegen de nadelen. Energie-Nederland steunt het uitgangspunt van integraliteit.
    De consequentie van dit uitgangspunt is wel dat concurrentie op de markt niet mogelijk is, maar wel con­cur­rentie om de markt. Dat betekent dat (publieke of private) warmtebe­drijven gedu­ren­de langere tijd een exclusief recht op een warmtenet hebben. Daar moet uiteraard adequaat toe­zicht op zijn met het oog op borging van de continuïteit en de betaalbaarheid. Het voortbouwen op het bestaande toezichtregime van ACM is daarvoor een goede ba­sis.
  • Bestaande posities moeten worden gerespecteerd
    Het geconsulteerde wetsvoorstel is op een aantal punten niet duidelijk over bestaande situaties, onder meer over het eigendom van bestaande warmtenetten. Dat maakt inbreuk op het eigendomsrecht. Energie-Nederland vindt het voor het behoud van investeringsbereidheid noodzakelijk dat het wetsvoorstel de garantie geeft dat bestaande eigendoms- en contractrechten hun volledige waarde behouden en in stand blijven ook na inwerkingtreding van de nieuwe wet.

Ter versterking van de nieuwe opzet van de Warmtewet ziet Energie-Nederland ruimte voor een aantal verbeteringen. Een aantal belangrijke punten dat in de zienswijze verder is uitgewerkt, is:

  • gemeenten zouden meer aan­dacht moeten geven aan betaalbaarheid wanneer zij een warmtebedrijf aanwijzen voor een warmte­kavel;
  • het ontheffingenregime behoeft verruiming voor vernieuwende en kleine col­lec­tieve syste­men;
  • bestaande rechten van warmtebedrijven moeten in het overgangsrecht langer en beter geres­pec­teerd worden.
[1] Kamerbrief december 2019 Voortgang wetstraject warmtewet2
[2] ACM-advies maart 2020 over rollen in warmtemarkt

20 Good practices in de warmtetransitie

7 september 2020
Met het Klimaatakkoord, de Regionale Energie Strategieen en de Transitievisies warmte komt er een versnelling in de energietransitie. De ruime kennis en ervaring van onze leden is uiterst waardevol bij deze versnelling. In de brochure ‘Good practices in de warmtetransitie' delen wij een selectie van 20 projecten die als inspiratie kunnen dienen voor wat er mogelijk is.
Lees verder

Energiebedrijven voldoen aan duurzaamheidseisen voor biomassa

7 augustus 2020
De energiebedrijven betreuren de oproep van Greenpeace en andere milieuorganisaties om onmiddellijk te stoppen met het meestoken van biomassa. De bedrijven zijn er van overtuigd dat de duurzaamheid voldoende is aangetoond. Een duurzame herkomst is voor de bedrijven een essentiële
Lees verder

Versterk de uitvoerbaarheid van de RESsen: betrek initiatiefnemers van duurzame projecten

20 juli 2020
Eén van de afspraken uit het Klimaatakkoord is dat 30 energieregio’s in Nederland onderzoeken waar en hoe het best duurzame elektriciteit op land (wind en zon) opgewekt kan worden. Maar ook welke warmtebronnen beschikbaar zijn zodat wijken en gebouwen van
Lees verder

Europese waterstofstrategie geconcretiseerd voor Nederland

9 juli 2020
De Europese Commissie heeft een strategie voor waterstof bekend gemaakt die grote ambitie uitstraalt. Het plan biedt ruimte en nodigt uit tot concrete actie. Dat is gunstig, want in Nederland zijn we vergevorderd in het denken over waterstoftoepassing en er
Lees verder

SER: biomassa noodzakelijk voor het realiseren van de doelen Klimaatakkoord 2030

8 juli 2020
Energie-Nederland ziet het vandaag gepresenteerde SER-advies, naast het PBL-rapport, als een belangrijke tussenstap naar een breed duurzaamheidskader voor biomassa.
Lees verder

Uitbreiding en verzwaring blijft structurele oplossing netcapaciteit

10 juni 2020
Minister Wiebes (EZK) zegt in een brief over netcapaciteit aan de Tweede Kamer dat korte en middellange termijn oplossingen voor knelpunten niet ten koste mogen gaan van het recht op aansluiting voor iedereen die daar om vraagt. Energie-Nederland is blij dat het belang van aansluiting en transport wordt onderkend en dat het weigeren van transport met strenge voorwaarden wordt omkleed.
Lees verder

Energie-Nederland: waarmaken Klimaatakkoord katalysator voor groen herstel

20 mei 2020
De energietransitie vergt dat energie- en netwerkbedrijven jaarlijks miljarden aan investeringen doen. Met hun investeringskracht kunnen energiebedrijven de Nederlandse economie en werkgelegenheid een forse impuls geven. Zeker als er een versnelling mogelijk is versterken investeringen in de energietransitie de weg
Lees verder
Laagdrempelige transitie

Grotere CO2-winst door ‘laagdrempelige’ aanpak gebouwde omgeving  

23 april 2020
Hoe kan de energietransitie laagdrempeliger worden voor huiseigenaren? Hoe krijgen we hen meer ‘als vanzelf’ mee in de verduurzamingsopgave van de eigen woning? Kunnen we daarbij in 2030 zelfs boven het in het klimaatakkoord gestelde doel voor de gebouwde omgeving komen? Dit was de inzet voor ‘Een Laagdrempelige transitie’, een onderzoek door Stratelligence, in opdracht van Energie-Nederland.
Lees verder

Feiten en cijfers over de energietransitie

13 januari 2020
Hoe staat Nederland ervoor in de energietransitie? Die vraag kan op vele verschillende manieren worden beantwoord. Afhankelijk van onder meer de doelstelling die als maatstaf wordt genomen. Zo is er het aandeel duurzaam geproduceerde energie – in 2019 gestegen van 7,4 naar 8,6%, daar waar dit eind 2020 14% moet zijn om aan de EU-doelstelling te voldoen.
Lees verder

Workshop Renewable Heating and Cooling from the Dutch perspective

6 december 2019
Op 3 december hield Energie-Nederland met Euroheat & Power een zeer geslaagde workshop over hernieuwbare warmte en koeling. Er waren ruim 50 beleidsmakers, marktpartijen en publieke partijen uit diverse EU-lidstaten aanwezig. Ze gingen in gesprek met zes mensen die werken
Lees verder

Podcast ‘Blik op Energie’ over de verduurzaming thuis

6 december 2019
‘Blik op Energie’ is de nieuwe podcast van Essent met actuele en maatschappelijke onderwerpen in de veranderende wereld van energie. Hoe gaan we Nederland enthousiast krijgen om te verduurzamen? We staan aan de vooravond van een energietransitie die noodzakelijk is
Lees verder

Leidraad voor transparante en toekomstbestendige organisatie van warmtenetten

29 november 2019
Voor de warmtetransitie in de gebouwde omgeving zijn er verschillende mogelijk­heden als alternatief voor aardgas. Die opties zijn nu elektrisch verwarmen, met bijvoorbeeld een (hybride) warmtepomp, verwarmen met duurzaam gas of verwarmen met aansluiting op een collectief warmtenet. Gemeenten hebben de
Lees verder