Ontbijtsessie geeft inzicht in energiearmoede

Vandaag startte Energie-Nederland met een nieuwe reeks ontbijtsessies, met als aftrap: energiearmoede. Na de eerste succesvolle serie rondom nieuwe technologieën afgelopen jaar, staat dit jaar in het teken van de ‘niet-technologische kant van de energietransitie’.

“Energiearmoede kent geen eenduidige definitie”, aldus Koen Straver, onderzoeker bij ECN/TNO. Een veelgebruikte definitie voor energiearmoede is wanneer er sprake is dat >10% van het inkomen aan de energierekening wordt besteed. De werkelijkheid is echter niet zo scherp in te delen als deze kwantitatieve scheidslijn. Voornoemde definitie omvat bijvoorbeeld niet de groep mensen die ’s winters niet stoken, zich met dikke dekens warmt, geen gas gebruikt om te koken en koud doucht. Kortom, de groep die alle comfort ontbeert teneinde de rekening zo laag mogelijk te houden.

Bureaucratische paradox
Lector Armoede Interventies, Roeland van Geuns, aan de Hogeschool van Amsterdam laat zien dat ongeveer 600.000 huishoudens op of onder de lage-inkomensgrens leven. En dat 18,5% van de Nederlanders problematische schulden heeft, of risico loopt om in de schulden terecht te komen. Kenmerken van deze groep zijn: laagopgeleid, vaak levend van een bijstandsuitkering en ongeveer een kwart heeft te kampen met beperkte taal- en rekenvaardigheden. “Armoede is dus oververtegenwoordigd bij mensen die minder mogelijkheden hebben om de regie over hun eigen leven te voeren”, aldus Van Geuns. Deze doelgroep wordt geconfronteerd met een complex en ingewikkeld overheidssysteem waarbij het aanvragen van onder andere toeslagen niet eenvoudig is. Oftewel, “We hebben te maken met een bureaucratische paradox”. Van Geuns wijst erop dat ons systeem ingericht is op ‘bewijzen’. Burgers moeten bewijzen dat zij iets wel of niet kunnen. Keer op keer opnieuw. Hoe dan wel om te gaan met deze groep? Van Geuns pleit ervoor om meer uit te gaan van vertrouwen in plaats van wantrouwen en voegt daar de praktische tips aan toe: communiceer in eenvoudige taal en bied oplossingen die aansluiten bij de (financiële) mogelijkheden van de klant.

Step2Save: simpel en doeltreffend werken aan energiearmoede
Vattenfall gaf een inkijk in het project Step2Save dat zij, samen met de gemeente Amsterdam, al enige jaren doen. Het principe van Step2Save is even simpel als doeltreffend. Jaarlijks leidt Vattenfall 10 personen, komend vanuit de bijstand, op tot energiecoach. Training in gespreksvaardigheden, leiderschap en kennis over energie zijn hierbij belangrijke ingrediënten. Vervolgens gaan deze coaches een jaar ‘de wijk in’, op aanwijzen van de gemeente, en komen zo binnen bij de lage-inkomensgezinnen. Deze gezinnen ontvangen naast een energiebox gevuld met allerhande bespaarproducten, ook een-op-een begeleiding voor hun eigen situatie. Informatie via de lokale scholen en een evaluatiegesprek maken de interventie compleet. Het is een proces van de lange adem, waarbij vertrouwen winnen een belangrijk aspect is. Intensief? Ja! Duidelijke resultaten? Niet altijd direct meetbaar voor de energiecoach. Toch laat onderzoek zien dat er wel degelijk een positief effect is en dat een huishouden gemiddeld 100 euro op jaarbasis bespaart als resultaat van deze intensieve interventie. Hoopvol? Dat zeker. Niet alleen een direct financieel voordeel en energiebesparing. Maar ook, zo vertelde Frans Dolieslager projectleider van Step2Save bij Vattenfall, weten jaarlijks 8 á 9 van de 10 energiecoaches door te stromen naar een vaste baan.

Een toolkit en de lessons learned over interventies bij energiearmoede zijn te vinden via www.energiearmoede.nl

De volgende ontbijtsessie staat gepland op dinsdag 26 november met als thema Sociale Innovatie. Kijk op de website voor meer informatie.

 

 

 

Feiten en cijfers over de energietransitie

13 januari 2020
Hoe staat Nederland ervoor in de energietransitie? Die vraag kan op vele verschillende manieren worden beantwoord. Afhankelijk van onder meer de doelstelling die als maatstaf wordt genomen. Zo is er het aandeel duurzaam geproduceerde energie – in 2019 gestegen van 7,4 naar 8,6%, daar waar dit eind 2020 14% moet zijn om aan de EU-doelstelling te voldoen.
Lees verder

Europese Green Deal is goed nieuws voor Nederlandse energietransitie

11 december 2019
De Green Deal die Eurocommissaris Frans Timmermans vandaag presenteerde betekent een serieuze versterking van het klimaatbeleid van de Europese Unie haar klimaatambities. “Dat is goed nieuws voor het waarmaken van de Nederlandse klimaatambities, zoals overeengekomen in het Klimaatakkoord”, zegt Medy
Lees verder

Workshop Renewable Heating and Cooling from the Dutch perspective

6 december 2019
Op 3 december hield Energie-Nederland met Euroheat & Power een zeer geslaagde workshop over hernieuwbare warmte en koeling. Er waren ruim 50 beleidsmakers, marktpartijen en publieke partijen uit diverse EU-lidstaten aanwezig. Ze gingen in gesprek met zes mensen die werken
Lees verder

Podcast ‘Blik op Energie’ over de verduurzaming thuis

6 december 2019
‘Blik op Energie’ is de nieuwe podcast van Essent met actuele en maatschappelijke onderwerpen in de veranderende wereld van energie. Hoe gaan we Nederland enthousiast krijgen om te verduurzamen? We staan aan de vooravond van een energietransitie die noodzakelijk is
Lees verder

Reactie Energie-Nederland op afbouw salderingsregeling

29 november 2019
Energie-Nederland onderschrijft de noodzaak voor een houdbare, betaalbare en toekomstbestendige nieuwe regeling. Maar de nu gekozen variant kent nogal wat nadelen, onder andere voor de consument. Daarom heeft Energie-Nederland in de internetconsultatie haar zorgen geuit. De sector heeft bij het
Lees verder

Leidraad voor transparante en toekomstbestendige organisatie van warmtenetten

29 november 2019
Voor de warmtetransitie in de gebouwde omgeving zijn er verschillende mogelijk­heden als alternatief voor aardgas. Die opties zijn nu elektrisch verwarmen, met bijvoorbeeld een (hybride) warmtepomp, verwarmen met duurzaam gas of verwarmen met aansluiting op een collectief warmtenet. Gemeenten hebben de
Lees verder

Handreiking participatie in duurzame energieprojecten gepubliceerd

28 november 2019
Door de energietransitie zal het Nederlandse landschap er de komende jaren anders uit gaan zien. Met de komst van lokale, schone energiebronnen als zon en wind wordt onze Nederlandse energievoorziening steeds zichtbaarder, ook in de fysieke omgeving. Draagvlak en acceptatie
Lees verder

Sociale innovaties silver bullet energietransitie?

28 november 2019
Heb je al eens gehoord van ‘peak-shaven met je buren’, van ‘mobiliteitsgeluk’, een ‘leefstraat’ of van een ‘buurtbatterij’? Ja? Mooi! Grote kans dat je dan al bekend bent met concrete voorbeelden van sociale innovaties. Nee? Hieronder een korte wrap-up van
Lees verder

Energie-Nederland deelt conclusie ACM over flexibilisering nettarieven

25 november 2019
De ACM heeft onderzoek laten doen naar de mogelijkheden van flexibilisering van nettarieven. ACM concludeert dat daar nu nog een aantal flinke nadelen aan kleven en dat de inkoop van flexibiliteit vooralsnog een betere oplossing is. Energie-Nederland is het eens
Lees verder

Eerste Techathon zorgt voor goede plannen en energie

22 november 2019
Een geslaagd initiatief van Techniek Nederland: op 21 november organiseerden zij de eerste Techathon. Een kruisbestuiving tussen bedrijven en studenten mbo en hbo, die in teams in één dag een plan uitwerken. In dit geval een plan voor het aardgasvrij
Lees verder

ACER voorstel voor onbalansprijs verstoort de werking van de onbalansmarkt

20 november 2019
Als sluitstuk van een aantal onderwerpen die uitgewerkt moeten worden onder de Energy Balalancing Verordening heeft ACER, het agentschap voor samenwerking van energietoezichthouders, geconsulteerd. Omdat TSO’s en toezichthouders in Europa er niet uit zijn gekomen moet ACER nu een beslissing
Lees verder

Klimaat- en Energieverkenning toont spectaculaire ontwikkeling elektriciteitssysteem

1 november 2019
Voor de ontwikkeling van duurzame energie is de KEV goed nieuws, zo blijkt uit de vandaag gepubliceerde Klimaat- en Energieverkenning (KEV). “Voor de lange termijn is de ontwikkeling met recht spectaculair te noemen. Met een stijging van het aandeel hernieuwbare
Lees verder