Hoofdpunten Ontwerp-Klimaatakkoord

De afgelopen maanden zijn aan diverse tafels de in juli gepresenteerde hoofdlijnen verder uitgewerkt. Overheden, bedrijfsleven en maatschappelijke partijen hebben dit gezamenlijk tot stand gebracht. Het pakket is opgebouwd uit bijdragen van vijf sectortafels: industrie, elektriciteit, gebouwde omgeving, mobiliteit en landbouw & landgebruik.

Energie-Nederland en haar leden hebben een actieve rol gespeeld aan drie van de vijf tafels: elektriciteit, gebouwde omgeving en mobiliteit. Onderstaand de resultaten van deze tafels op hoofdpunten.

Elektriciteitstafel:

Ambitie en forse afspraken bij elektriciteit zorgen voor grote versnelling van de energietransitie

Met 70-75% duurzame elektriciteit forse ambitie voor 2030

  • Nederland maakt grote sprong van 15% duurzame elektriciteit nu naar 70-75% in 2030; vooral door groei van investeringen in wind op zee, maar ook nieuwe projecten voor wind op land en zon dragen bij.
  • Ambitie is fors:
    • Nederland loopt daarmee de grote achterstand op andere Europese landen snel in.
    • Marktpartijen moeten de komende 10 jaar €50 miljard investeren in nieuwe opwekcapaciteit.
  • Drie zaken zijn essentieel om ambitie waar te maken:
    • Leveringszekerheid op peil houden
    • Goede investeringscondities en scherpe kostenreductie realiseren
    • Tijdig voldoende ruimte vinden voor nieuwe productielocaties

 

Afsprakenpakket zorgt dat leveringszekerheid op peil kan blijven

  • Het goede nieuws van fors meer duurzame elektriciteit vormt een uitdaging voor het inpassen van de productie uit zon en wind en het op peil houden van leveringszekerheid.
  • Het akkoord bevat een breed afsprakenpakket om te zorgen dat het grote aandeel zon en wind goed ingepast kan worden in onze elektriciteitsvoorziening.
  • Het niveau van de nationale CO2-minimumprijs kent nu een behoedzaam prijspad, zodat de risico’s op leveringszekerheid sterk zijn verminderd. Onder andere zal met een zorgvuldige, jaarlijkse monitoring door TenneT een vinger aan de pols worden gehouden.
  • We zijn tevreden met pakket dat nu op tafel ligt. We zien dit als een evenwichtige oplossing.

 

Koers naar 75% duurzame elektriciteit gaat grotendeels zonder subsidie

  • Wind op zee wordt het werkpaard van de transitie naar volledige verduurzaming van de elektriciteitsopwekking. In 2030 leveren windparken op zee ongeveer de helft van alle duurzame elektriciteit.
  • Streven is dat de verdere uitrol van wind op zee zonder subsidie plaats vindt.
  • Daarnaast is een sterke kostenreductie afgesproken voor zon en wind op land. Tot en met 2025 kunnen projecten nog in aanmerking komen voor SDE+-subsidie. Investeringen na 2025 moeten door kostenreductie op eigen benen staan.
  • In 2023 wordt bekeken of er een alternatief instrument voor de SDE+ nodig is om het investeringsklimaat na 2025 op peil te houden. Dat eventuele instrument zal echter geen financiële bijdrage vanuit de overheid krijgen.
  • Afspraken leveren een aanzienlijke besparing op de SDE+-uitgaven op, waardoor in 2030 circa €800 miljoen aan klimaatmaatregelen bij andere sectoren besteed kan worden.
  • Akkoord legt de basis voor €50 miljard aan investeringen. Zekerheden over het investeringsklimaat zijn er echter nog niet. Daarom is het van belang om komende jaren vinger aan de pols te houden en waar nodig bij te sturen.

 

Uitdaging wordt om tijdig, voldoende ruimte te vinden voor nieuwe locaties op land

  • De groei in duurzame opwekcapaciteit vraagt nieuwe locaties en uitbreiding van bestaande locaties.
  • Ruimte in Nederland is schaars. Zeker op land, maar zelfs op zee zijn er grenzen.
  • Met dit akkoord zijn afspraken gemaakt om voldoende ruimte te vinden:
    • Op zee wordt ruimte gereserveerd voor ten minste 10 windparken tot 2030 en vinden voorbereidingen plaats om dit verder op te schalen wanneer Nederland de klimaatambitie optrekt naar 55% of wanneer uit reductieplannen van de industrie een grotere vraag naar elektrificatie komt dan nu gepland.
    • Op land gaan gemeenten in 31 regio’s zoeken naar ruimte. Dat wordt allereerst uitgewerkt in regionale energiestrategieën en vervolgens in planologische besluiten en vergunningen.
  • Voor nieuwe projecten op land wordt het de uitdaging om de benodigde ruimte ook tijdig te vinden. De afspraak is dat uiterlijk op 1 januari 2025 voor alle benodigde nieuwe projecten op land de vergunningen rond zijn. Om dat te bespoedigen, is er een uitgebreid pakket uitgewerkt om actief invulling te geven aan participatie van burgers en omwonenden bij het zoeken naar ruimte voor nieuwe projecten.

Gebouwde omgevingstafel:

Energiebedrijven in de startblokken om klanten te helpen verduurzamen

Ook bij de gebouwde omgeving-tafel zijn goede verdiepingsslagen gemaakt op weg naar aardgasvrij maken van woningen en gebouwen. Het rijk biedt een goede mix van beprijzings- en subsidie-instrumenten. Bewoners en eigenaren kunnen rekenen op een aanpak die hen ontzorgt en helpt bij het nemen van de juiste verduurzamingsmaatrege­len voor hun woning of pand. Energie- en warmtebedrijven, die samen miljoenen klanten hebben, willen en kunnen een uitstekende rol spelen bij de realisatie. Belangrijke aandachtspunten vanuit Energie-Nederland zijn het draagvlak in de maatschappij, de betaalbaarheid voor burgers en bedrijven en niet te veel focus op collectieve oplossingen, om keuzevrijheid van de consument te waarborgen.

De positieve uitkomsten van deze tafel zijn tweeledig:

Overheden krijgen de regie bij planmatige aanpak

Gemeenten zijn ‘in the lead’ bij de start van de aanpak per wijk

  • Waar nodig komt er nieuwe wet- en regelgeving.
  • Samenwerking via 31 regio’s, die Regionale Energie Strategieën (RES) gaan opzetten. Draagvlak bij de bewoners is daarbij een essentieel onderdeel.

Gemeenten krijgen robuuste leidraad om alternatieve warmteopties in beeld te brengen

  • De overheid richt een onafhankelijk Expertisecentrum Warmte (ECW) op voor de ontwikkeling van een leidraad. Daarmee kunnen gemeenten per wijk bepalen wat het beste alternatief voor verwarmen met aardgas is.

Er komt een standaard in kWh/m2voor de warmtevraag van panden

  • Een richtinggevende standaard voor de maximale warmtevraag biedt duidelijkheid en handelingsperspectief voor consumenten en bedrijven die nu al maatregelen willen nemen. En huurders zouden moeten kunnen rekenen op een huis dat aan de standaard voldoet. De voortgang van de verduurzaming wordt in 2025 geëvalueerd. Daarna kan de standaard een verplichtend karakter krijgen.

De markt ontwikkelt innovatieve oplossingen die tot kostenreducties leiden

Woningcorporaties trekken de startmotor

  • Voordat de wijkgerichte aanpak in 2021 begint, moet de startmotor de transitie in beweging brengen. Corporaties, warmte- en energiebedrijven hebben een centrale rol bij deze start. Het aantal woningen dat wordt aangesloten op warmte loopt – mede dankzij de startmotor – op tot 80.000 woningequivalenten per jaar in 2025.

Collectieve warmtebronnen worden verduurzaamd

  • Warmtebedrijven realiseren een gemiddelde CO2-reductie van 70% in 2030, ten opzichte van een CV-ketel op aardgas. Dit vergt een groei van het gebruik van duurzame warmtebronnen, zoals geothermie, aquathermie en restwarmte.

Een breed palet aan financieringsmogelijkheden voor verduurzamingsmaatregelen

  • Bestaande instrumenten: verruimen van hypotheekverstrekking en leningen uit het Nationaal Energiebespaar­fonds (NEF).
  • Instrumenten die nog gerealiseerd moeten worden: Gebouw Gebonden Financiering en het verruimen van mogelijkheden voor aanbieders, zoals energieleveranciers, voor het adviseren over het financiële effect van verduur­zamings­maatregelen op de woonlasten om hun klanten daarmee te ontzorgen.

Tussenstappen / no-regret maatregelen

  • Handelingsperspec­tief stimuleert woning/gebouw­eige­naren om alvast ‘no regret’ maatregelen te nemen; isolatiemaatrege­len of hybride warmtepomp verduurzamen direct en verdienen zich relatief snel terug.

Kostendaling door opschaling en innovatie

  • Zowel vraag als aanbod wordt gestimuleerd, wat zal leiden tot opschaling, innovatie en kostprijsreductie van verduurzamingsmaatregelen voor woningen en gebouwen terug.

 

Voor dit gedeelte van het Klimaatakkoord draagt Energie-Nederland graag bij aan het uitwerken van de volgende punten:

  1. Marktordening warmte. Dit is in dit akkoord nog niet afgerond. Daarover wordt begin 2019 verder gesproken bij de voorbereiding van Warmtewet 2.0.
  2. Het akkoord stuurt vooral op de collectieve besluitvorming in de wijkgerichte aanpak, keuzevrijheid van de consument blijft echter belangrijk voor ons. Energie-Nederland ziet ook kansen om gebouw- en woningeigenaren op korte termijn te stimuleren alvast de eerste verduurzamingsstappen te zetten.
  3. Nadere uitwerking van een duidelijke standaard voor de warmtevraag per woning of gebouw en een tijdpad voor het geleidelijk uitfaseren van de mono CV-ketel, bieden woning- en gebouweigenaren handelinsgperspectief.

Mobiliteitstafel:

De belangrijkste punten voor Energie-Nederland van de mobiliteitstafel in het Klimaatakkoord zijn:

100% emissieloze nieuwverkoop personenauto’s in 2030 haalbaar

  • Dat leidt in 2030 tot totaal twee miljoen elektrische personenauto’s in Nederland. Kern van het plan is een uitgebreid pakket van fiscale stimuleringsmaatregelen.

Nationale laadinfrastructuur wordt gerealiseerd zonder directe overheidsstimulering

  • De Nationale Agenda Laadinfrastructuur leidt tot een landelijke dekking van (snel)laad­punten voor ruim twee miljoen elektrische personenauto’s, bussen, vrachtwagens, light electric vehicles (LEV), etc. In totaal betreft het 1,9 miljoen (semi) publieke laadpunten in 2030, 18.600 laadpalen voor bestelauto’s in de steden en 7.400 laadpunten voor vrachtauto’s.
Interview Manon van Beek, CEO TenneT Holding

Interview Manon van Beek, CEO TenneT Holding

15 april 2019
Energie-Nederland sprak met Manon van Beek, CEO van TenneT Holding, over haar visie op de positie van de netbeheerder in de energietransitie. “Ik wil niet alleen doen wat goed is voor TenneT, maar vooral ook wat goed is voor de maatschappij.”
Lees verder
Schriftelijke inbreng Klimaattafel Elektriciteit

Rondetafelgesprekken Klimaatakkoord

3 april 2019
De vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat organiseert in totaal zeven rondetafelgesprekken voor het Klimaatakkoord. Bekijk hier onze inbreng.
Lees verder

Kinderen debatteren aan de KinderKlimaattafels

13 maart 2019
Op 13 maart werd tijdens de 63ste editie van de Nationale in Haarlemmermeer de eerste KinderKlimaattafel gelanceerd. Dit werd georganiseerd als antwoord op de Klimaattafels en om ook kinderen een stem te geven in de huidige klimaatdiscussie.
Lees verder

Reactie Energie-Nederland op doorrekening PBL en CPB

13 maart 2019
Energie-Nederland is tevreden met de uitkomsten van de doorrekening van het Ontwerp-Klimaatakkoord door PBL en CPB.
Lees verder

Interview Puk van Meegeren, Milieu Centraal: “Mensen willen wel isoleren maar ervaren keuzestress wat leidt tot uitstelgedrag.”

18 februari 2019
Milieu Centraal geeft onafhankelijke voorlichting over duurzaam leven. Dagelijks telt hun website 10.000 bezoekers. Dat maakt Milieu Centraal ondertussen een bekend consumentenmerk. Samen met Energie-Nederland zijn zij de afzender van de campagne over energiebesparing die nu loopt.
Lees verder

Cobra-kabel verkeerd ingedeeld

15 februari 2019
ACER, het agentschap voor samenwerking van Europese energietoezichthouders, heeft een wijziging op het amendement van het voorstel van de gezamenlijke elektriciteitsysteembeheerders ter consultatie gelegd. Het belangrijkste onderdeel voor Nederland van de wijzigingen is de plaatsing van de Cobra verbinding in
Lees verder

Interview met Romy van der Wansem, Youth for Climate: “Het klimaat is zo belangrijk, we laten nu niet meer los”

14 februari 2019
Donderdag 7 februari was een speciale dag voor vele schoolgaande jongeren in Nederland, want in navolging van onze Zuiderburen gingen ook zij de straat op voor het klimaat. Romy van der Wansem (17) is één van de initiatiefnemers en zit
Lees verder

Energie-Nederland overhandigt energieverbruiksmanager aan Tweede Kamerleden.

7 februari 2019
Vanmiddag kregen de Tweede Kamerleden Matthijs Sienot (D66) en Agnes Mulder (CDA) symbolisch een energieverbruiksmanager overhandigd door Medy van der Laan, voorzitter van Energie-Nederland. Dit deed ze namens de energiebedrijven en brancheorganisaties, die samen met het Rijk in 2017 een
Lees verder

Persbericht: Tot zeker 6% besparing op energieverbruik mogelijk per huishouden

7 februari 2019
Den Haag, 7 februari 2019 – Vandaag start de campagne rondom het besparen op energieverbruik voor huishoudens waar al een slimme meter is geïnstalleerd. Deze campagne heeft als doel het gebruik van energieverbruiksmanagers te stimuleren. Energieverbruiksmanagers vertalen de data van
Lees verder

Grootschalige aansluiting zonnepanelen op het net stagneert. Wat nu?

24 januari 2019
De ambitie vanuit de elektriciteitstafel in het concept-klimaatakkoord is stevig. En dat is een goede zaak. Echter, als drie weken later de volgende kop in de krant verschijnt: “Omslag naar groene energie stuit op gebrek aan stroomkabels”, moet ik direct denken aan de beroemde dichtregels van Willem Elsschot: “Tussen droom en daad staan wetten in de weg, en praktische bezwaren”.
Lees verder

“Wij willen kunnen voorspellen, verslimmen en verzwaren.”

24 januari 2019
De energietransitie staat of valt met de kwaliteit van het energienet. Directeur André Jurjus van Netbeheer Nederland weet wat er nodig is om dat net geen remmende factor te laten zijn. Het begint allemaal, benadrukt hij, met de noodzaak om enigszins flexibel te kunnen opereren.
Lees verder

Waardering voor de beslissing ACER over methode grenscapaciteitsberekeningen

21 december 2018
ACER, het agentschap voor samenwerking van energietoezichthouders, consulteert over de beslissing die zij genomen hebben over methode van berekening van grenscapaciteit in de Core (centraal Europa) regio. ACER neemt deze beslissing, omdat de toezichthouders van de landen van de betreffende
Lees verder