Hoofdpunten Ontwerp-Klimaatakkoord

De afgelopen maanden zijn aan diverse tafels de in juli gepresenteerde hoofdlijnen verder uitgewerkt. Overheden, bedrijfsleven en maatschappelijke partijen hebben dit gezamenlijk tot stand gebracht. Het pakket is opgebouwd uit bijdragen van vijf sectortafels: industrie, elektriciteit, gebouwde omgeving, mobiliteit en landbouw & landgebruik.

Energie-Nederland en haar leden hebben een actieve rol gespeeld aan drie van de vijf tafels: elektriciteit, gebouwde omgeving en mobiliteit. Onderstaand de resultaten van deze tafels op hoofdpunten.

Elektriciteitstafel:

Ambitie en forse afspraken bij elektriciteit zorgen voor grote versnelling van de energietransitie

Met 70-75% duurzame elektriciteit forse ambitie voor 2030

  • Nederland maakt grote sprong van 15% duurzame elektriciteit nu naar 70-75% in 2030; vooral door groei van investeringen in wind op zee, maar ook nieuwe projecten voor wind op land en zon dragen bij.
  • Ambitie is fors:
    • Nederland loopt daarmee de grote achterstand op andere Europese landen snel in.
    • Marktpartijen moeten de komende 10 jaar €50 miljard investeren in nieuwe opwekcapaciteit.
  • Drie zaken zijn essentieel om ambitie waar te maken:
    • Leveringszekerheid op peil houden
    • Goede investeringscondities en scherpe kostenreductie realiseren
    • Tijdig voldoende ruimte vinden voor nieuwe productielocaties

 

Afsprakenpakket zorgt dat leveringszekerheid op peil kan blijven

  • Het goede nieuws van fors meer duurzame elektriciteit vormt een uitdaging voor het inpassen van de productie uit zon en wind en het op peil houden van leveringszekerheid.
  • Het akkoord bevat een breed afsprakenpakket om te zorgen dat het grote aandeel zon en wind goed ingepast kan worden in onze elektriciteitsvoorziening.
  • Het niveau van de nationale CO2-minimumprijs kent nu een behoedzaam prijspad, zodat de risico’s op leveringszekerheid sterk zijn verminderd. Onder andere zal met een zorgvuldige, jaarlijkse monitoring door TenneT een vinger aan de pols worden gehouden.
  • We zijn tevreden met pakket dat nu op tafel ligt. We zien dit als een evenwichtige oplossing.

 

Koers naar 75% duurzame elektriciteit gaat grotendeels zonder subsidie

  • Wind op zee wordt het werkpaard van de transitie naar volledige verduurzaming van de elektriciteitsopwekking. In 2030 leveren windparken op zee ongeveer de helft van alle duurzame elektriciteit.
  • Streven is dat de verdere uitrol van wind op zee zonder subsidie plaats vindt.
  • Daarnaast is een sterke kostenreductie afgesproken voor zon en wind op land. Tot en met 2025 kunnen projecten nog in aanmerking komen voor SDE+-subsidie. Investeringen na 2025 moeten door kostenreductie op eigen benen staan.
  • In 2023 wordt bekeken of er een alternatief instrument voor de SDE+ nodig is om het investeringsklimaat na 2025 op peil te houden. Dat eventuele instrument zal echter geen financiële bijdrage vanuit de overheid krijgen.
  • Afspraken leveren een aanzienlijke besparing op de SDE+-uitgaven op, waardoor in 2030 circa €800 miljoen aan klimaatmaatregelen bij andere sectoren besteed kan worden.
  • Akkoord legt de basis voor €50 miljard aan investeringen. Zekerheden over het investeringsklimaat zijn er echter nog niet. Daarom is het van belang om komende jaren vinger aan de pols te houden en waar nodig bij te sturen.

 

Uitdaging wordt om tijdig, voldoende ruimte te vinden voor nieuwe locaties op land

  • De groei in duurzame opwekcapaciteit vraagt nieuwe locaties en uitbreiding van bestaande locaties.
  • Ruimte in Nederland is schaars. Zeker op land, maar zelfs op zee zijn er grenzen.
  • Met dit akkoord zijn afspraken gemaakt om voldoende ruimte te vinden:
    • Op zee wordt ruimte gereserveerd voor ten minste 10 windparken tot 2030 en vinden voorbereidingen plaats om dit verder op te schalen wanneer Nederland de klimaatambitie optrekt naar 55% of wanneer uit reductieplannen van de industrie een grotere vraag naar elektrificatie komt dan nu gepland.
    • Op land gaan gemeenten in 31 regio’s zoeken naar ruimte. Dat wordt allereerst uitgewerkt in regionale energiestrategieën en vervolgens in planologische besluiten en vergunningen.
  • Voor nieuwe projecten op land wordt het de uitdaging om de benodigde ruimte ook tijdig te vinden. De afspraak is dat uiterlijk op 1 januari 2025 voor alle benodigde nieuwe projecten op land de vergunningen rond zijn. Om dat te bespoedigen, is er een uitgebreid pakket uitgewerkt om actief invulling te geven aan participatie van burgers en omwonenden bij het zoeken naar ruimte voor nieuwe projecten.

Gebouwde omgevingstafel:

Energiebedrijven in de startblokken om klanten te helpen verduurzamen

Ook bij de gebouwde omgeving-tafel zijn goede verdiepingsslagen gemaakt op weg naar aardgasvrij maken van woningen en gebouwen. Het rijk biedt een goede mix van beprijzings- en subsidie-instrumenten. Bewoners en eigenaren kunnen rekenen op een aanpak die hen ontzorgt en helpt bij het nemen van de juiste verduurzamingsmaatrege­len voor hun woning of pand. Energie- en warmtebedrijven, die samen miljoenen klanten hebben, willen en kunnen een uitstekende rol spelen bij de realisatie. Belangrijke aandachtspunten vanuit Energie-Nederland zijn het draagvlak in de maatschappij, de betaalbaarheid voor burgers en bedrijven en niet te veel focus op collectieve oplossingen, om keuzevrijheid van de consument te waarborgen.

De positieve uitkomsten van deze tafel zijn tweeledig:

Overheden krijgen de regie bij planmatige aanpak

Gemeenten zijn ‘in the lead’ bij de start van de aanpak per wijk

  • Waar nodig komt er nieuwe wet- en regelgeving.
  • Samenwerking via 31 regio’s, die Regionale Energie Strategieën (RES) gaan opzetten. Draagvlak bij de bewoners is daarbij een essentieel onderdeel.

Gemeenten krijgen robuuste leidraad om alternatieve warmteopties in beeld te brengen

  • De overheid richt een onafhankelijk Expertisecentrum Warmte (ECW) op voor de ontwikkeling van een leidraad. Daarmee kunnen gemeenten per wijk bepalen wat het beste alternatief voor verwarmen met aardgas is.

Er komt een standaard in kWh/m2voor de warmtevraag van panden

  • Een richtinggevende standaard voor de maximale warmtevraag biedt duidelijkheid en handelingsperspectief voor consumenten en bedrijven die nu al maatregelen willen nemen. En huurders zouden moeten kunnen rekenen op een huis dat aan de standaard voldoet. De voortgang van de verduurzaming wordt in 2025 geëvalueerd. Daarna kan de standaard een verplichtend karakter krijgen.

De markt ontwikkelt innovatieve oplossingen die tot kostenreducties leiden

Woningcorporaties trekken de startmotor

  • Voordat de wijkgerichte aanpak in 2021 begint, moet de startmotor de transitie in beweging brengen. Corporaties, warmte- en energiebedrijven hebben een centrale rol bij deze start. Het aantal woningen dat wordt aangesloten op warmte loopt – mede dankzij de startmotor – op tot 80.000 woningequivalenten per jaar in 2025.

Collectieve warmtebronnen worden verduurzaamd

  • Warmtebedrijven realiseren een gemiddelde CO2-reductie van 70% in 2030, ten opzichte van een CV-ketel op aardgas. Dit vergt een groei van het gebruik van duurzame warmtebronnen, zoals geothermie, aquathermie en restwarmte.

Een breed palet aan financieringsmogelijkheden voor verduurzamingsmaatregelen

  • Bestaande instrumenten: verruimen van hypotheekverstrekking en leningen uit het Nationaal Energiebespaar­fonds (NEF).
  • Instrumenten die nog gerealiseerd moeten worden: Gebouw Gebonden Financiering en het verruimen van mogelijkheden voor aanbieders, zoals energieleveranciers, voor het adviseren over het financiële effect van verduur­zamings­maatregelen op de woonlasten om hun klanten daarmee te ontzorgen.

Tussenstappen / no-regret maatregelen

  • Handelingsperspec­tief stimuleert woning/gebouw­eige­naren om alvast ‘no regret’ maatregelen te nemen; isolatiemaatrege­len of hybride warmtepomp verduurzamen direct en verdienen zich relatief snel terug.

Kostendaling door opschaling en innovatie

  • Zowel vraag als aanbod wordt gestimuleerd, wat zal leiden tot opschaling, innovatie en kostprijsreductie van verduurzamingsmaatregelen voor woningen en gebouwen terug.

 

Voor dit gedeelte van het Klimaatakkoord draagt Energie-Nederland graag bij aan het uitwerken van de volgende punten:

  1. Marktordening warmte. Dit is in dit akkoord nog niet afgerond. Daarover wordt begin 2019 verder gesproken bij de voorbereiding van Warmtewet 2.0.
  2. Het akkoord stuurt vooral op de collectieve besluitvorming in de wijkgerichte aanpak, keuzevrijheid van de consument blijft echter belangrijk voor ons. Energie-Nederland ziet ook kansen om gebouw- en woningeigenaren op korte termijn te stimuleren alvast de eerste verduurzamingsstappen te zetten.
  3. Nadere uitwerking van een duidelijke standaard voor de warmtevraag per woning of gebouw en een tijdpad voor het geleidelijk uitfaseren van de mono CV-ketel, bieden woning- en gebouweigenaren handelinsgperspectief.

Mobiliteitstafel:

De belangrijkste punten voor Energie-Nederland van de mobiliteitstafel in het Klimaatakkoord zijn:

100% emissieloze nieuwverkoop personenauto’s in 2030 haalbaar

  • Dat leidt in 2030 tot totaal twee miljoen elektrische personenauto’s in Nederland. Kern van het plan is een uitgebreid pakket van fiscale stimuleringsmaatregelen.

Nationale laadinfrastructuur wordt gerealiseerd zonder directe overheidsstimulering

  • De Nationale Agenda Laadinfrastructuur leidt tot een landelijke dekking van (snel)laad­punten voor ruim twee miljoen elektrische personenauto’s, bussen, vrachtwagens, light electric vehicles (LEV), etc. In totaal betreft het 1,9 miljoen (semi) publieke laadpunten in 2030, 18.600 laadpalen voor bestelauto’s in de steden en 7.400 laadpunten voor vrachtauto’s.

Verslag EU State of the Union: “Europa moet groener, digitaler en veerkrachtiger”

17 september 2020
Gisteren vond het State of the Union 2020 plaats. Voorzitter van de Europese Commissie (EC), Ursula von der Leyen, presenteerde haar visie en noemde de coronacrisis hét moment voor Europa om van fragiliteit naar vitaliteit te bewegen. Europa moet groener,
Lees verder

Miljoenennota 2021: Op naar een energieneutraal Nederland. Concrete stappen en maatregelen richting de doelen van het klimaatakkoord.

16 september 2020
  Gisteren heeft het kabinet Rutte III de begroting voor 2021 gepresenteerd. Hierin werd duidelijk dat het kabinet doorgaat met het investeren in de economie. Hoewel de begroting gedomineerd wordt door de gevolgen van de coronacrisis, wil het kabinet een
Lees verder

Interessante vactures bij Energie-Nederland

15 september 2020
Energie-Nederland is op zoek naar uitbreiding van haar team met een Programmamanager Elektriciteit en Gas en een Junior Programmamanager Data & Digitalisering.
Lees verder

Energie-Nederland over ACM-advies ‘Rol netwerkbedrijven warmte’

11 september 2020
Recent heeft de ACM advies uitgebracht over een mogelijke rol van netwerkbedrijven of netbeheerders voor het leveren van warmte. Het advies sluit goed aan op de uitgangspunten die Energie-Nederland belangrijk acht voor de warmtemarkt. Echter zijn er ook nog enkele onduidelijkheden over de exacte werking van een aantal adviezen in de praktijk.
Lees verder

Naar een nieuw stelsel voor de toegang tot en uitwisseling van gereguleerde energiedata

9 september 2020
De energietransitie wordt alleen een succes als we goede afspraken maken over het delen van energiedata.  Op dit moment is de toegang tot data gekoppeld aan de systeemrollen (leverancier, netbeheerder, meetverantwoordelijke, programmaverantwoordelijke) uit de Informatiecode van de ACM, gebaseerd op
Lees verder

20 Good practices in de warmtetransitie

7 september 2020
Met het Klimaatakkoord, de Regionale Energie Strategieen en de Transitievisies warmte komt er een versnelling in de energietransitie. De ruime kennis en ervaring van onze leden is uiterst waardevol bij deze versnelling. In de brochure ‘Good practices in de warmtetransitie' delen wij een selectie van 20 projecten die als inspiratie kunnen dienen voor wat er mogelijk is.
Lees verder

Arjan Lucius, Grondlegger van Junior Energiecoach: “Kinderen zijn de motor voor verandering, ook bij verduurzaming in huis”

7 september 2020
Junior Energiecoach is aan een opmars bezig! Dit “feel good-project voor gezinnen”, zoals grondlegger Arjan Lucius het zelf noemt, start dit najaar voor de vierde keer. Inmiddels lopen al meer dan 750 junior energiecoaches in huizen rond die samen met hun ouders aan de slag zijn gegaan met energiebesparing. Energie-Nederland sprak met Arjan over het gedachtegoed en succes van het format.
Lees verder

Versterk de uitvoerbaarheid van de RESsen: betrek initiatiefnemers van duurzame projecten

20 juli 2020
Eén van de afspraken uit het Klimaatakkoord is dat 30 energieregio’s in Nederland onderzoeken waar en hoe het best duurzame elektriciteit op land (wind en zon) opgewekt kan worden. Maar ook welke warmtebronnen beschikbaar zijn zodat wijken en gebouwen van
Lees verder

Laagdrempelige Energietransitie? De consument centraal.

13 juli 2020
Bijna 200 personen volgden de webinar en vertegenwoordigers van 33 organisaties schoven aan bij de vervolggesprekken over een Laagdrempelige Energietransitie. Algemene verkenningen van het concept of meer toegespitste dialogen rond inspelen op de wensen van de consument en aanscherpen van
Lees verder

Europese waterstofstrategie geconcretiseerd voor Nederland

9 juli 2020
De Europese Commissie heeft een strategie voor waterstof bekend gemaakt die grote ambitie uitstraalt. Het plan biedt ruimte en nodigt uit tot concrete actie. Dat is gunstig, want in Nederland zijn we vergevorderd in het denken over waterstoftoepassing en er
Lees verder

SER: biomassa noodzakelijk voor het realiseren van de doelen Klimaatakkoord 2030

8 juli 2020
Energie-Nederland ziet het vandaag gepresenteerde SER-advies, naast het PBL-rapport, als een belangrijke tussenstap naar een breed duurzaamheidskader voor biomassa.
Lees verder
Verduurzaming woningen

Dialoog over een Laagdrempelige Energietransitie in volle gang

12 juni 2020
Op 23 april is het rapport over een laagdrempelige energietransitie met een live-webinar registratie gelanceerd. Het was meteen duidelijk: het onderwerp leeft en is zeer actueel. Het rapport is een welkom perspectief op het ‘van gas los’ adagium in de gebouwde omgeving en een aanvulling op het Klimaatakkoord, zo blijkt uit de eerste dialoogsessies . Met zo'n 50 vertegenwoordigers, branchegenoten, overheidsvertegenwoordigers en leden zijn de kansen en uitdagingen verder verkend.
Lees verder