Interview Rob Jetten, D66: ‘De energiebranche staat te popelen’

Rob Jetten van D66

De energiebranche is volop in transitie. Er zijn grote maatschappelijke vraagstukken waar we mee worden geconfronteerd, maar ook veranderende technologie en klantvragen doen een beroep op de wendbaarheid van de branche. Elke maand spreken we prominenten uit het energieveld over hun visie op de sector en de energietransitie.

Rob Jetten (D66) over energie

Ditmaal praten we met D66 Tweede Kamerlid Rob Jetten.Sinds november heeft hij de portefeuille klimaat, energie, gaswinning en circulaire economie. Gekregen van Stientje van Veldhoven, toen zij in het nieuwe kabinet staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat werd. Daarnaast is Jetten ook woordvoerder spoor, ov, taxi, en democratische vernieuwing. Hij vertelt over wat hem opvalt rond de energietransitie: ‘De energiebranche staat te popelen.’

Met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen zijn het vast drukke tijden?

Rob Jetten (D66): ‘Ja dat klopt. We hebben op het moment heel veel debatten. Op de niet Kamerdagen ga ik met de campagnebus mee. Mensen ontmoeten en meedoen met het campagneteam is nuttig, maar ook heel erg gezellig. Ik ben van Heerenveen tot en met Terneuzen en alles daar tussenin geweest. Ik vind het noodzakelijk om de mensen op straat te spreken. Toen ik nog in de gemeenteraad van Nijmegen zat, stonden we met de fractie elke twee weken op straat. Ook buiten verkiezingstijd.’

Je zit nu een jaar in de Kamer. Wat valt je op aan het onderwerp ‘energie’?

Rob Jetten (D66): ‘We hebben mede door de inzet van D66 het groenste Regeerakkoord ooit getekend. Dat zegt wel iets over de prioriteit van het onderwerp. Het leeft enorm in de Kamer. Energie en het klimaat hadden altijd al mijn buitengewone interesse gehad. Toen ik de portefeuille van Stientje onder mijn hoede kreeg, was het Nederlandse Regeerakkoord net getekend. Ik heb toen in een korte tijd heel erg veel kennismakingsgesprekken gevoerd met mensen uit de energiesector.

Je denkt over het algemeen wel een beeld te hebben van energieleveranciers. Maar het viel me tijdens die gesprekken op hoe divers de sector is. Er zijn zo veel verschillende partijen. Dat gaat van grote jongens tot burgerinitiatieven. Ik had verwacht dat er na het sluiten van het regeerakkoord door de grote ambities op klimaat en energie veel kritische reacties uit de energiesector zouden komen. Maar het tegenovergestelde was waar. Heel veel partijen komen naar ons toe met pitches en plannen. Iedereen werkt mee. De energiebranche staat te popelen. En dat is maar goed ook, want nu moeten we resultaat gaan tonen.’

Het Klimaatakkoord

Wat vind jij belangrijk in het nog te sluiten Klimaatakkoord?

Rob Jetten (D66): ‘Een paar zaken. We moeten goede afspraken maken over de uitstoot van CO2. Hierin moeten we realistisch maar ambitieus zijn. We weten dat het realiseren van onze ambities een forse opgave is. Om die ambities te realiseren en het verbruik terug te dringen, hebben we iedereen in Nederland nodig. Ik merk dat voor veel mensen het Parijsakkoord veel te groot en abstract is. We willen het probleem en de oplossingen zo concreet mogelijk presenteren. En vooral vertellen dat een woning energieneutraal maken ook betekent dat je meer comfort krijgt als bewoner én dat het voor je portemonnee beter is.

Dat trekt mensen sneller over de streep. Ik merk dat iedereen bereid is mee te werken aan een mooiere wereld. Maar dan moeten ze wel weten hoe. Straks gaan we in de wijken gasaansluitingen veranderen. Dan pas gaat bij de mensen leven hoe groot de impact van de transitie zal zijn. We hebben het té weinig over wat het akkoord voor de mensen thuis betekent. Het Klimaatakkoord gaat een grote sociaal-maatschappelijke verandering geven. Daar zouden we nu al in de planvorming veel meer rekening mee moeten houden.’

Eric Wiebes heeft gezegd dat hij bij afspraken in het Energie- en Klimaatakkoord zo veel mogelijk wil voorkomen dat er verdrijvingseffecten ontstaan. Hoe zie je dat in het licht van de nationale maatregelen?

Rob Jetten (D66): ‘Om die verdrijvingseffecten voor te zijn moet je goed nadenken. Je moet afwegen: wat regelen we nationaal en wat internationaal? Je wilt niet dat bedrijven zich net buiten de Nederlandse grens gaan vestigen en daar royaal CO2 gaan uitstoten omdat wij in Nederland streng reguleren. Dat is slecht voor onze economie, maar ook voor het milieu. Tegelijkertijd moeten we als Nederland niet te voorzichtig zijn.

Nederland kan vooroplopen in de transitie. Dan moet je soms bereid zijn om wat risico’s te nemen. We zorgen er ook voor dat we de Nederlandse chemie- en grondstoffenstroom vergroenen, door hun warmtebehoefte te reguleren en ze groen te laten produceren. Als dat lukt, kun je voorop blijven lopen. Dus ja, we moeten oppassen voor de verdrijvingseffecten, maar niet bang zijn om voorop te lopen. We kunnen hier bijvoorbeeld innovaties doen en daar een exportproduct van maken.

De wet op het verbod van kolen komt eraan. Dat is spannend, maar het gaat gebeuren. Onlangs was ik bij de TU in Eindhoven. Daar heb ik een presentatie gezien van een nieuw product: ‘Metal to Power’. IJzerpoeder kan energie opslaan. Dit poeder kun je verbranden in een kolencentrale en daarmee energie opwekken. Straks kunnen we in Nederland zeggen: we verstoken geen kolen meer, maar hebben een duurzaam alternatief. Dat is toch prachtig.’

Gebouwde omgeving

Groningen lijkt nieuw momentum te geven aan de energietransitie van de gebouwde omgeving. Welke maatregelen kunnen we verwachten?

Rob Jetten (D66): ‘Los van het plan dat alle woningen van het gas af gaan, zijn vanaf volgende maand ook het bedrijfsleven en de export aan de beurt. Zij zullen ook tonen hoe ze zonder fossiele brandstof gaan functioneren. We zijn door de bevingen van de laatste tijd wel wakker geschud met zijn allen. Er staat heel veel te gebeuren. Maar de grootste opgave is toch wel om de woningen van het gas af te krijgen. Op buurtniveau zullen mensen een plan gaan maken.

Het is de bedoeling dat provincie, gemeente, bouwers en bewoners met elkaar om de tafel gaan en naar oplossingen gaan kijken. Je bekijkt per project wat de opties zijn. Kunnen de woningen over op elektra? Zijn hybride oplossingen of warmtepompen beter geschikt? Of is er een natuurlijke bron in de buurt? Er zijn veel mogelijkheden. De transitie naar wonen zonder gas zal met horten en stoten gaan, want we hebben geen beproefd protocol klaar liggen, maar we zullen snel en veel leren van de koplopers.’

Welke rol hebben gemeenten in de energietransitie?

Rob Jetten (D66): ‘Hun rol is cruciaal. Zoals gezegd, woningen gaan van het gas af. Dat is voor de ene gemeente makkelijker dan de andere. Kleinere gemeenten hebben misschien wat minder kennis in huis, die moeten de juiste partijen er bij gaan betrekken. Gemeenten moeten ook rekening houden met adaptatie. We hebben nu bijvoorbeeld al extremer weer: daar moet je je openbare ruimte op inrichten.

Meer groen planten en groene daken stimuleren. Ook de decentrale energieopwekking kan meer gestimuleerd worden. Denk aan zonne-energie. Dat neemt nu een vlucht, maar veel daken hebben nog geen panelen. Hier zien we ook een rol voor gemeenten. Zij kunnen energiecoöperaties stimuleren. Ik nodig alle partijen dan ook met klem uit om een goede rol te vervullen in de energietransitie.’

Energie-Nederland ingenomen met afgewogen aanpak biomassa kabinet

20 oktober 2020
Het kabinet heeft bekend gemaakt het advies van de Sociaal Economische Raad (SER) Biomassa in Balans te omarmen en te kiezen voor een verantwoorde inzet van biogrondstoffen. Deze stoffen zijn nodig om de transitie naar een klimaatneutrale en circulaire economie
Lees verder

Verbeterd Verbruiks- en Kostenoverzicht geeft miljoenen huishoudens tips voor energiebesparing

13 oktober 2020
Energie-Nederland heeft TNO gevraagd de effecten van de introductie van het verbeterde Verbruiks- en Kostenoverzicht (VKO) te meten. Dit VKO is bedoeld om huishoudens, door het geven van inzicht in het eigen verbruik, aan te zetten tot energiebesparing. Daarom bevat het nu elke maand tips voor energiebesparing want goede voorlichting zet aan tot actie.
Lees verder

Klimaatdag 2020: “Voor het halen van doelen Klimaatakkoord moeten we uit onze veilige omgeving komen”

13 oktober 2020
Op veel plaatsen in ons land is al gestart met het verduurzamen van de bestaande woningen en gebouwen. Om beter te sturen naar het doel - verlagen van de CO2-uitstoot - is het nodig meer in te zetten op isolatie en hybride warmtepompen. Dat concludeert Maarten van Poelgeest na een jaar voorzitterschap van het Uitvoeringsoverleg dat de afspraken in het Klimaatakkoord over woningen en gebouwen uitvoert. Voorzitter Medy van der Laan was maandag 12 oktober te gast op de Klimaatdag 2020 bij de talkshow ‘Reflectie op één jaar uitvoering in de gebouwde omgeving’.
Lees verder

3 Vragen aan Annemieke Roobeek, commissaris Eneco

13 oktober 2020
Annemieke Roobeek, hoogleraar Strategie en Transformatiemanagement aan Nyenrode, is per 1 oktober benoemd als lid van de Raad van Commissarissen van Eneco. Energie-Nederland stelde haar in dat kader 3 vragen over haar motivatie, persoonlijke droom en kijk op het slagen van de energietransitie.
Lees verder

Medy van der Laan te gast bij Dutch Green Building Week

9 oktober 2020
Medy van der Laan was op 23 september te gast in de Green Talk ter gelegenheid van de 10e editie van de Dutch Green Building Week. Met presentator Twan Huys en DGBC-directeur Annemarie van Doorn ging zij in gesprek over hoe Nederland zijn rol als gidsland kan terugpakken op duurzaam bouwen en ontwikkelen.
Lees verder

Vanaf 1 januari 2021 Gedragscode Consument en Energieleverancier aangescherpt

9 oktober 2020
Energie-Nederland scherpt de gedragsregels voor de werving van consumenten voor energiecontracten aan in de Gedragscode Consument en Energieleverancier 2020. Zo wil de sector de kwaliteit van de verschillende wervingskanalen en de tevredenheid van consumenten verhogen. De aangescherpte Gedragscode Consument en Energieleverancier 2020 gaat op 1 januari 2021 in. 
Lees verder

Geschillencommissie biomassa: energiebedrijven voldoen aan duurzaamheidseisen

2 oktober 2020
De energiebedrijven hebben de duurzaamheid van de biomassa die zij gebruiken, voldoende aangetoond. Dat concludeert de geschillencommissie biomassa in haar advies van 1 oktober 2020. Deze commissie was door Greenpeace en andere milieuorganisaties samen met de energiebedrijven gevraagd zich hierover uit te
Lees verder

Energiesysteem van de toekomst vergt slim samenspel tussen hoofdrolspelers

29 september 2020
Het energiesysteem van de toekomst vergt een goed afgestemd samenspel tussen producenten van energie, netwerkbedrijven, gebruikers van energie en overheden. Een brede coalitie van marktpartijen, waaronder Energie-Nederland, heeft het initiatief genomen om te onderzoeken hoe dit belangrijke samenspel voor de toekomst goed georganiseerd kan worden.
Lees verder

Interessante vactures bij Energie-Nederland

15 september 2020
Energie-Nederland is op zoek naar uitbreiding van haar team met een Programmamanager Elektriciteit en Gas en een Junior Programmamanager Data & Digitalisering.
Lees verder

Energie-Nederland over ACM-advies ‘Rol netwerkbedrijven warmte’

11 september 2020
Recent heeft de ACM advies uitgebracht over een mogelijke rol van netwerkbedrijven of netbeheerders voor het leveren van warmte. Het advies sluit goed aan op de uitgangspunten die Energie-Nederland belangrijk acht voor de warmtemarkt. Echter zijn er ook nog enkele onduidelijkheden over de exacte werking van een aantal adviezen in de praktijk.
Lees verder

20 Good practices in de warmtetransitie

7 september 2020
Met het Klimaatakkoord, de Regionale Energie Strategieen en de Transitievisies warmte komt er een versnelling in de energietransitie. De ruime kennis en ervaring van onze leden is uiterst waardevol bij deze versnelling. In de brochure ‘Good practices in de warmtetransitie' delen wij een selectie van 20 projecten die als inspiratie kunnen dienen voor wat er mogelijk is.
Lees verder

Arjan Lucius, Grondlegger van Junior Energiecoach: “Kinderen zijn de motor voor verandering, ook bij verduurzaming in huis”

7 september 2020
Junior Energiecoach is aan een opmars bezig! Dit “feel good-project voor gezinnen”, zoals grondlegger Arjan Lucius het zelf noemt, start dit najaar voor de vierde keer. Inmiddels lopen al meer dan 750 junior energiecoaches in huizen rond die samen met hun ouders aan de slag zijn gegaan met energiebesparing. Energie-Nederland sprak met Arjan over het gedachtegoed en succes van het format.
Lees verder