Versterk de uitvoerbaarheid van de RESsen: betrek initiatiefnemers van duurzame projecten

Eén van de afspraken uit het Klimaatakkoord is dat 30 energieregio’s in Nederland onderzoeken waar en hoe het best duurzame elektriciteit op land (wind en zon) opgewekt kan worden. Maar ook welke warmtebronnen beschikbaar zijn zodat wijken en gebouwen van het aardgas af kunnen. Dat leggen de regio’s vast in een Regionale Energiestrategie (RES). Recent hebben 28 energieregio’s een bespreekversie van de concept-RES gepubliceerd, voor afstemming met de verschillende bestuurslagen (gemeenten, provincies en waterschappen) en met maatschappelijke partners. Op 1 oktober publiceren regio’s hun definitieve concept-RES’en. Dat is een belangrijke tussenstap richting het vaststellen van de definitieve RES 1.0 medio 2021.

Initiatiefnemers van duurzame energieprojecten (van energiebedrijven tot coöperaties) gaan uitvoering geven aan de RES-plannen. Echter, zij zijn tot nu toe beperkt betrokken geweest bij de vorming van de concept-RES’en. Zij willen hun betrokkenheid voor uitvoerbaarheid van de RES’sen graag versterken, zodat de RES’sen maximaal uitvoerbaar worden voor zowel warmteprojecten als elektriciteit. Daarom heeft de NVDE diverse initiatiefnemers én netbeheerders bijeengebracht om alle 28 publiek beschikbare concept RES’sen te analyseren op uitvoerbaarheid. Betrokken waren experts op wind, zon en warmte, vanuit bijvoorbeeld Holland Solar (zon), NWEA (wind), Energie-Nederland, Stichting Platform Geothermie, BodemenergieNL, Stichting Warmtenetwerk en individuele leden/ bedrijven, zoals elektriciteits- en warmteproducenten en -leveranciers.

Belangrijkste conclusies en aanbevelingen

Elektriciteit: met het gezamenlijke bod kan de doelstelling gehaald worden

  • Het gezamenlijk concept-bod overstijgt de doelstelling van 35TWh in 2030 uit het Klimaatakkoord ruim. Daarmee is de eerste indruk positief. De praktijk leert echter dat veel voorgenomen projecten niet kunnen worden gerealiseerd. Daarmee is een ruim bod ook zeker nodig voor het halen van de doelstelling.
  • Om tot uitvoerbare RES’en 1.0 te komen, is het vooral belangrijk dat het bod wordt uitgewerkt naar concrete zoekgebieden. Nu zijn die gebieden vaak nog globaal aangegeven, of zijn het slechts zoekrichtingen of scenario’s.
  • Initiatiefnemers hebben expertise die relevant is voor het maken van keuzes over de zoekgebieden, zodat beoogde projecten op gekozen locaties ook daadwerkelijk realiseerbaar zijn. De NVDE wil – vanzelfsprekend met de andere initiatiefnemers die de analyse uitvoerden – graag samen met het Nationaal Programma RES (NP-RES) een aanpak ontwikkelen om marktpartijen nauwer te betrekken bij de RES 1.0. Dat vraagt van initiatiefnemers en overheden om hier tijd in te steken en open het gesprek aan te gaan, juist ook in fase voordat ontwikkellocaties zijn vastgelegd.
  • We zien in de concept-plannen dat alle regio’s veel verwachten van zon op grote daken, en tegelijkertijd om extra beleid vragen om dat mogelijk te maken. Daarvoor kunnen we samen met de regio’s en het Rijk een versnellingspakket ontwikkelen.
  • Ook denken we graag met de regio’s mee over hoe en waar zon en wind in projecten gecombineerd kunnen worden, want dat is efficiënt voor het elektriciteitsnet. Het is van belang dat er uiteindelijk een gebalanceerde mix komt, met een goede verdeling van duurzame elektriciteit over het jaar en over de dag. De mix moet ook passen bij de financiële afspraken uit het Klimaatakkoord.
  • Uitbreiding van de capaciteit van het elektriciteitsnetwerk is een cruciale randvoorwaarde voor realisatie van het 35 TWh doel. Net-uitbreidingsplannen zijn effectief wanneer die resulteren in uitvoerbare projecten van initiatiefnemers. Daarom is het belangrijk om naast netbeheerders ook die initiatiefnemers te betrekken bij de route naar en uitvoering van de RES’sen 1.0.

Warmte: van inventarisatie naar plan 

De inhoud van de nu beschikbare concept-RES’sen en bijbehorende ‘regionale structuren warmte’ geven een goed beeld van de beschikbare grootschalige warmtebronnen. Hierbij is veel aandacht geweest voor een kwantitatieve analyse van het aanbod (zoals potentie van geothermie, restwarmte, biomassa, aquathermie, WKO) en inspraak vanuit diverse maatschappelijke geledingen. Om van de eerste analyses te komen tot een uitvoerbare warmtetransitie is nog een grote stap nodig, Daarbij moet de koppeling worden gemaakt naar de afnemers van warmte zoals corporaties en bewoners; maar ook naar marktpartijen en andere uitvoerders die de verschillende warmtebronnen gaan exploiteren en die dus inzicht moeten geven in de technische en financiële haalbaarheid. Belangrijk is om de beschikbare data uit tools zoals bijvoorbeeld de warmte-atlas te valideren door bijvoorbeeld contact op te nemen met de aanbieders van de warmte. 

Verduurzaming woningen

Proeftuinen tweede ronde belangrijk om verder te experimenteren en te leren

27 oktober 2020
Minister Ollongren (BZK) kent 19 gemeenten een rijksbijdrage toe voor het aardgasvrij of aardgasvrij-ready maken van een dorp, wijk of buurt. In totaal gaat het om bijna 100 miljoen euro. Energie-Nederland zit in de Adviescommissie Aardgasvrije Wijken van de Minister en is opgetogen dat er ook een proeftuin bijzit met waterstof (Hoogeveen) en een met groen gas (Opsterland). Het is immers waardevol ervaring op te doen met álle duurzame technologieën.
Lees verder

Ontbijtsessie Het huis als bron van energie: Gedragsverandering altijd nodig bij verminderen energiebehoefte

27 oktober 2020
Op 27 oktober startte een nieuwe reeks ontbijtsessies van Energie-Nederland. Tijdens de eerste sessie stond onze persoonlijke leefomgeving centraal. Drie sprekers namen deelnemers mee in hun toekomstbeelden en overtuigden kijkers dat het huis van de toekomst een slim huis is!
Lees verder

Energie-Nederland ingenomen met afgewogen aanpak biomassa kabinet

20 oktober 2020
Het kabinet heeft bekend gemaakt het advies van de Sociaal Economische Raad (SER) Biomassa in Balans te omarmen en te kiezen voor een verantwoorde inzet van biogrondstoffen. Deze stoffen zijn nodig om de transitie naar een klimaatneutrale en circulaire economie
Lees verder

Klimaatdag 2020: “Voor het halen van doelen Klimaatakkoord moeten we uit onze veilige omgeving komen”

13 oktober 2020
Op veel plaatsen in ons land is al gestart met het verduurzamen van de bestaande woningen en gebouwen. Om beter te sturen naar het doel - verlagen van de CO2-uitstoot - is het nodig meer in te zetten op isolatie en hybride warmtepompen. Dat concludeert Maarten van Poelgeest na een jaar voorzitterschap van het Uitvoeringsoverleg dat de afspraken in het Klimaatakkoord over woningen en gebouwen uitvoert. Voorzitter Medy van der Laan was maandag 12 oktober te gast op de Klimaatdag 2020 bij de talkshow ‘Reflectie op één jaar uitvoering in de gebouwde omgeving’.
Lees verder

3 Vragen aan Annemieke Roobeek, commissaris Eneco

13 oktober 2020
Annemieke Roobeek, hoogleraar Strategie en Transformatiemanagement aan Nyenrode, is per 1 oktober benoemd als lid van de Raad van Commissarissen van Eneco. Energie-Nederland stelde haar in dat kader 3 vragen over haar motivatie, persoonlijke droom en kijk op het slagen van de energietransitie.
Lees verder

Medy van der Laan te gast bij Dutch Green Building Week

9 oktober 2020
Medy van der Laan was op 23 september te gast in de Green Talk ter gelegenheid van de 10e editie van de Dutch Green Building Week. Met presentator Twan Huys en DGBC-directeur Annemarie van Doorn ging zij in gesprek over hoe Nederland zijn rol als gidsland kan terugpakken op duurzaam bouwen en ontwikkelen.
Lees verder

Energiesysteem van de toekomst vergt slim samenspel tussen hoofdrolspelers

29 september 2020
Het energiesysteem van de toekomst vergt een goed afgestemd samenspel tussen producenten van energie, netwerkbedrijven, gebruikers van energie en overheden. Een brede coalitie van marktpartijen, waaronder Energie-Nederland, heeft het initiatief genomen om te onderzoeken hoe dit belangrijke samenspel voor de toekomst goed georganiseerd kan worden.
Lees verder

Miljoenennota 2021: Op naar een energieneutraal Nederland. Concrete stappen en maatregelen richting de doelen van het klimaatakkoord.

16 september 2020
  Gisteren heeft het kabinet Rutte III de begroting voor 2021 gepresenteerd. Hierin werd duidelijk dat het kabinet doorgaat met het investeren in de economie. Hoewel de begroting gedomineerd wordt door de gevolgen van de coronacrisis, wil het kabinet een
Lees verder

Energie-Nederland over ACM-advies ‘Rol netwerkbedrijven warmte’

11 september 2020
Recent heeft de ACM advies uitgebracht over een mogelijke rol van netwerkbedrijven of netbeheerders voor het leveren van warmte. Het advies sluit goed aan op de uitgangspunten die Energie-Nederland belangrijk acht voor de warmtemarkt. Echter zijn er ook nog enkele onduidelijkheden over de exacte werking van een aantal adviezen in de praktijk.
Lees verder

20 Good practices in de warmtetransitie

7 september 2020
Met het Klimaatakkoord, de Regionale Energie Strategieen en de Transitievisies warmte komt er een versnelling in de energietransitie. De ruime kennis en ervaring van onze leden is uiterst waardevol bij deze versnelling. In de brochure ‘Good practices in de warmtetransitie' delen wij een selectie van 20 projecten die als inspiratie kunnen dienen voor wat er mogelijk is.
Lees verder

Column Medy van der Laan: Prachtige blik op windpark Borssele 1&2

7 september 2020
Daar stond ik dan - totaal zeeziek - aan de reling van de Service Vessel Windcat 101, deinend op een veel woestere zee dan gedacht, varend naar Windpark Borssele 1&2. Hij is bijna klaar: in oktober wordt de laatste molen geinstalleerd. Het is indrukwekkend en wat heb ik ervan genoten.
Lees verder

Energiebedrijven voldoen aan duurzaamheidseisen voor biomassa

7 augustus 2020
De energiebedrijven betreuren de oproep van Greenpeace en andere milieuorganisaties om onmiddellijk te stoppen met het meestoken van biomassa. De bedrijven zijn er van overtuigd dat de duurzaamheid voldoende is aangetoond. Een duurzame herkomst is voor de bedrijven een essentiële
Lees verder