Het aankondigen van ‘hardere maatregelen’, zoals hogere nettarieven voor klanten die energie afnemen op hele drukke momenten, kan helpen, maar de vraag is of het (snel) genoeg wat oplevert. De netkosten voor elektriciteit vormen slechts een beperkt deel van de totale energierekening. Beter is om direct morgen te beginnen met consumenten (en mkb) te belonen voor het verschuiven van hun verbruik naar momenten dat er wel ruimte is op het elektriciteitsnet. Als alleen al het laden van elektrische auto’s structureel verschuift uit de piekmomenten kan dit het zwarte scenario helpen voorkomen.
Het verzoek aan consumenten om piekmomenten te vermijden is goed bedoeld, maar in de praktijk lang niet altijd uitvoerbaar. Het aankondigen van ‘hardere maatregelen’ – zoals hogere tarieven voor klanten die energie afnemen – helpt niet en levert bovendien relatief weinig op.
“We wisten al dat netcongestie een groot probleem is, maar het is zorgelijk dat het nu zover is dat bestaande klanten geen zwaardere aansluiting kunnen krijgen, er geen nieuwe woningen kunnen worden aangesloten terwijl we juist volop moeten bouwen, en bedrijven hun verduurzaming via elektrificatie niet kunnen voortzetten. Bovendien ondervindt inmiddels ook de consument direct hinder van de capaciteitstekorten op het net, doordat zelfs verzwaringen van een aansluiting thuis nu mogelijk worden tegengehouden. Energiebedrijven denken graag mee om deze problemen samen op te lossen,” aldus voorzitter Femke Brenninkmeijer.
‘Alles op alles’ bleek onvoldoende
Energie-Nederland benadrukt dat de problemen al in 2023 zichtbaar waren blijkt uit een Kamerbrief van 13 oktober waarin staat: “In Flevoland (met uitzondering van de Noordoostpolder), Gelderland en Utrecht kunnen kleinverbruikers vanaf 2026 wel worden geraakt. […] Om te zorgen dat netbeheerders ook vanaf 2026 woningen, laadpalen e.d. kunnen aansluiten, zet het kabinet alles op alles.”
Het is teleurstellend dat dit “alles op alles” uiteindelijk onvoldoende is gebleken. We bevinden ons nu, begin 2026, al in het scenario dat toen als zwart werd geschetst. Energie-Nederland helpt graag mee aan het onlangs aangekondigde aansluitoffensief, om ervoor te zorgen dat het bestaande net beter wordt benut. Aangezien het net verzwaren de meest efficiënte oplossing is om netcongestie op te lossen is het logisch om parallel aan het aansluitoffensief het ‘verzwaar-offensief’ te starten als onderdeel van de aangekondigde crisiswet netcongestie van het beoogde kabinet. In het verzwaaroffensief kan worden gewerkt aan acties die het bouwen van het elektriciteitsnetwerk versnellen. Energie-Nederland benadrukt ook de behoefte aan grotere transparantie van de netbeheerders met betrekking tot de congestieproblematiek.
