Dat de nettarieven voor elektriciteit en gas de komende jaren stijgen, is geen verrassing. ACM, TenneT, Netbeheer Nederland en het Rijk wijzen al langer op de grote investeringen die nodig zijn om het energiesysteem toekomstbestendig te maken. Energie-Nederland vraagt al jaren om maatregelen die de kostenstijgingen dempen. Die blijven echter nog steeds uit.
Tegelijkertijd laten de meest recente inzichten zien dat de impact op de energierekening groter en sneller voelbaar kan worden dan eerder werd aangenomen. Daarmee neemt de druk op huishoudens en bedrijven verder toe. Veel huishoudens hebben nu al moeite om de energierekening te kunnen betalen, dat aantal zal naar verwachting nog verder toenemen als maatregelen uitblijven.
Bedrijven kunnen investeringen in elektrificatie uitstellen als de netwerkkosten blijven oplopen. Dat is niet alleen slecht voor de verduurzaming van de economie, maar leidt ook tot een ongewenst effect: de grotendeels vaste netkosten moeten dan over minder gebruikers worden verdeeld, waardoor de rekening voor de overblijvende gebruikers verder stijgt.
Ook bij gas dreigt een betaalbaarheidsprobleem. Naarmate meer gebruikers overstappen op alternatieven, blijven de kosten van het gasnet achter bij een steeds kleinere groep afnemers. Het kan niet zo zijn dat huishoudens en bedrijven die als laatste van het gas af kunnen, of voor wie nog geen haalbaar alternatief beschikbaar is, uiteindelijk voor een onevenredig groot deel van de kosten opdraaien.
De overheid kan deze ontwikkeling niet langer aanzien vanaf de zijlijn. De investeringen in onze energie-infrastructuur zijn noodzakelijk, maar de rekening moet betaalbaar blijven. Alleen met gerichte maatregelen om de stijgende netwerkkosten te dempen, blijven elektrificatie en verduurzaming aantrekkelijk voor huishoudens en bedrijven en voorkomen we dat de energietransitie te duur wordt. Want die stijgende kosten kunnen niet enkel via de energierekening omgeslagen worden over de gebruikers van nu. Energie-Nederland is van mening dat hier ook de algemene middelen (deels) voor aangewend moeten worden.
