Energie‑Nederland ziet dat het coalitieakkoord belangrijke stappen zet op het gebied van netcongestie, wind op zee, verduurzaming en leveringszekerheid. Aan de slag is een treffende titel voor een ambitieus akkoord. Energie-Nederland hoopt wel dat de het kabinet oog houdt voor de uitvoerbaarheid van de plannen.
Capaciteitsmarkt
Energie-Nederland is zeer te spreken over het instellen van een capaciteitsmarkt. Dit is namelijk de beste waarborg voor leveringszekerheid van elektriciteit, die anders deze periode in de knel kan komen.
Betaalbaar houden energierekening
Energie-Nederland juicht het toe dat er werk gemaakt blijft worden van een publiek Energiefonds. Aanvullend aan prioriteit geven aan de verduurzaming van woningen en extra aandacht voor energiearmoede, zorgt dit publieke Energiefonds ervoor dat gedurende de energietransitie iedereen in staat zal blijven zijn energierekening te betalen.
Netcongestie
Energie-Nederland benadrukt het belang van het versterken van de elektriciteitsinfrastructuur en het versnellen van de aanpak van netcongestie. Het is positief dat de noodzaak van forse netwerkuitbreidingen duidelijk wordt erkend, omdat dit de meest structurele en kostenefficiënte oplossing is voor het capaciteitsvraagstuk. Tegelijk is het essentieel dat tijdens de uitbreidingsperiode congestiemanagement optimaal wordt ingezet. De bestaande producten en marktmechanismen zijn beschikbaar en worden door marktpartijen gesteund; consistent en tijdig gebruik hiervan voorkomt onnodige belemmeringen voor economische en duurzame ontwikkeling.
Wind op zee
Het is goed dat er doorgepakt wordt met de uitrol van wind op zee gezien het belang voor de energietransitie en de strategische autonomie van Nederland. Gezien de huidige omstandigheden, is het ondersteunen van windtenders met een contract-for-difference noodzakelijk. Het is wel van belang dat deze CfD’s zo worden vormgegeven dat de prikkels om tot marktgebaseerde lange-termijn prijsafspraken te komen zo min mogelijk worden beperkt. Ook moet er aandacht komen voor vraagcreatie om de vraag naar duurzame elektronen en moleculen te laten toenemen.
SDE++ blijft het werkpaard van de energietransitie
De SDE++ is het werkpaard van de energietransitie en blijft dat ook. Het is goed dat het kabinet doorgaat, met zes nieuwe openstellingsrondes de komende jaren. Het is ook belangrijke dat de effectiviteit van de SDE++ steeds beoordeeld blijft worden, in lijn met ook recente aanpassingen (zoals effectiever stimuleren van industriële elektrificatie) of aanvullingen (zoals CfD’s voor wind op zee en hernieuwbaar op land).
Steunen industrie
De verlenging van de IKCregeling en de nieuwe envelop voor elektriciteitsprijssteun zijn waardevolle stappen om elektrificatie in de industrie haalbaar te houden.
Het is positief dat het coalitieakkoord nadrukkelijk inzet op een gelijk Europees speelveld. Door elektriciteitskosten voor de industrie te verlagen en de nationale CO₂heffing af te schaffen, wordt voorkomen dat Nederlandse bedrijven op verdere achterstand komen. Het is jammer dat daarbij niet gekeken wordt naar het fiscale speelveld zoals de renteaftrekbeperkingen, afschrijvingsmogelijkheden of de beperkte plafonds van de EIA.
Ook het doorzetten van de maatwerkafspraken met industrie is positief en geeft stabiliteit in beleid. We omarmen het idee dat de overheid de duurzame industrie gaat stimuleren door groen in te gaan kopen, maar groene normen voor private markten ontbreken helaas nog in het akkoord. Ook afstemming tussen vraag en aanbod van elektriciteit komt nadrukkelijk naar voren in het regeerakkoord. Dat is positief en een verbetering.
Warmtenetten
Het is goed dat het Rijk via staatsdeelnemingen kan instappen om warmtenetten te versnellen. Tegelijk blijft het zorgelijk dat hiervoor nog geen structurele middelen zijn vrijgemaakt. Ook voor de betaalbaarheid van warmtenetten zijn helaas geen middelen vrijgemaakt.
Het coalitieakkoord zet met een Nationaal Isolatie Offensief stevig in op het verlagen van de warmtevraag, met prioriteit voor wijken met veel energiearmoede. Daarnaast wordt vanaf 2029 de inzet van hybride warmtepompen genormeerd waar geen warmtenet komt, waardoor verduurzaming in de gebouwde omgeving versnelt en de energierekening op termijn kan dalen.
Co2, waterstof en CCS
Energie-Nededrland is blij dat het kabinet de noodzaak van CO₂-opslag onderkent en hierin wil investeren. Ook de inzet op zowel groene als blauwe waterstof is terecht, al vraagt dit in de verdere uitwerking om concrete stappen. Daarnaast is het goed dat gaswinning op de Noordzee prioriteit houdt en wordt versneld; in een onzekere wereld blijft eigen gas van groot belang voor de leveringszekerheid.