De beveiliging van de Europese energie-infrastructuur staat volop in de schijnwerpers. De nieuwste opvolgstudie van Eurelectric, de belangenvereniging voor Europese electriciteitsbedrijven, bouwt voort op het rapport Redefining energy security in the age of electricity (2025) en richt zich op één centrale vraag: hoe beschermen we onze fysieke elektriciteitsinfrastructuur in een tijdperk waarin hybride dreigingen de norm zijn? Het rapport combineert lessen uit recente conflicten met een brede analyse van de Europese energiesector en laat zien dat een vernieuwde standaard voor energiezekerheid dringend noodzakelijk is.
De Russische aanvallen op de Oekraïense energie-infrastructuur illustreren scherp hoe kwetsbaar essentiële energie-assets zijn wanneer staten hybride drukmiddelen inzetten. Door deze tactieken te bestuderen, schetst Eurelectric een realistisch beeld van de risico’s die ook voor Europa gelden. De conclusie is duidelijk: energie-infrastructuur is een economische levensader en daardoor een strategisch doelwit. Deze inzichten vormen de basis voor het vergroten van de Europese paraatheid.
Hoewel Europa zelf geen oorlog voert, maakt hybride oorlogsvoering inmiddels wel onderdeel uit van de geopolitieke realiteit. Eurelectric onderzocht daarom in hoeverre Europese energiebedrijven zijn voorbereid op fysieke dreigingen. De bewustwording in de sector groeit en bedrijven versterken hun maatregelen, maar het dreigingsbeeld ontwikkelt zich sneller dan sommige lidstaten en bedrijven kunnen bijhouden. Juist daarom zijn samenwerking en gemeenschappelijke standaarden onmisbaar.
Concrete handvatten ter versterking
Het rapport laat zien dat weerbaarheid geen abstract concept is, maar stap voor stap versterkt kan worden. Drie belangrijke inzichten:
1. Energie-infrastructuur is een strategisch doelwit
Hybride operaties richten zich steeds vaker op kritieke onderdelen van het systeem, zoals onderstations, interconnectoren en opweklocaties. Robuuste fysieke beveiliging is essentieel om verstoringen te voorkomen en om met ernstigere scenario’s om te kunnen gaan.
2. Europese energiebedrijven vergroten hun paraatheid
Energiebedrijven erkennen de veranderde geopolitieke omstandigheden en investeren in veiligheid en weerbaarheid. Tegelijk verschilt de mate van volwassenheid binnen de sector sterk en is voortdurende alertheid nodig.
3. Veel maatregelen zijn direct uitvoerbaar
Eurelectric benadrukt dat weerbaarheid concreet en toepasbaar is. Acties die vandaag al kunnen worden gestart, zijn onder meer: het versterken van situationeel bewustzijn, het intensiveren van publiek-private samenwerking, organiseren van regelmatige crisisoefeningen, verbeteren van fysieke beveiliging van assets, het opbouwen van strategische voorraden en het versnellen van relevante wet- en regelgeving.
Nederlandse actualiteit
Ook de Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten wijzen op de toenemende hybride dreiging vanuit Rusland, waaronder gericht tegen de Europese energievoorziening. De AIVD en MIVD publiceerden op 19 februari 2026 ‘Tussen vrede en oorlog – de oorlog in Oekraïne en de Russische dreiging in Europa’.
