De oorlog in het Midden-Oosten zet de energiemarkt onder druk. Toch werken de schommelingen op de internationale groothandelsmarkt voor gas niet direct door in de gasprijs die consumenten betalen. Dat komt doordat energieleveranciers gas vaak vooraf inkopen, waardoor korte termijn bewegingen op de markt niet meteen effect hebben op de energierekening.
Gas speelt bovendien een belangrijke rol in de Nederlandse elektriciteitsproductie. In gascentrales wordt gas gebruikt om elektriciteit op te wekken. Wanneer de gasprijs stijgt, moeten deze centrales hun elektriciteit duurder aanbieden om de hogere brandstofkosten terug te verdienen. Hierdoor stijgen ook de groothandelsprijzen voor elektriciteit – maar alleen op de uren waarin gascentrales daadwerkelijk nodig zijn om aan de vraag te voldoen.
Hoeveel de consument merkt van prijsveranderingen, hangt vooral af van het type energiecontract dat je hebt:
- Vast energiecontract: Prijsschommelingen hebben gedurende de looptijd geen effect. Pas bij de verlenging van het contract spelen de marktontwikkelingen en de inkoopstrategie van de leverancier een rol.
- Variabel contract: De prijs wordt alleen op bepaalde momenten aangepast, meestal twee of meerdere keren per jaar. De nieuwe prijs hangt af van de marktsituatie op die momenten én van hoe de leverancier inkoopt.
- Dynamisch contract: Hierbij volg je de marktprijs vrijwel één-op-één. Als de prijs voor levering op de volgende dag stijgt of daalt, merk je dat direct terug in jouw tarief.
Naast de inkoopprijs van gas bestaan de totale kosten per kubieke meter ook uit energiebelasting, btw en een opslag voor de kosten van de energieleverancier. Hierdoor vertaalt een stijging op de groothandelsmarkt zich nooit volledig naar de consument. Een prijsstijging van bijvoorbeeld 25% op de groothandelsmarkt betekent dus niet dat jouw gasprijs met 25% stijgt. Door het vaste aandeel van belastingen en overige kosten valt de uiteindelijke stijging voor consumenten altijd lager uit.
Hoe een stijging van de marktprijs effect heeft op de energierekening, is hieronder uitgewerkt.
