De verbeterprogramma’s van netbeheerders om netcongestie aan te pakken liggen volgens de Autoriteit Consument & Markt (ACM) op koers. Dat is positief, maar bedrijven en gemeenten merken daar in de praktijk nog te weinig van. De wachtlijsten voor transportcapaciteit blijven te lang en congestiemanagement wordt nog onvoldoende toegepast. In 2025 gaven de regionale netbeheerders hier gezamenlijk slechts € 1,6 miljoen aan uit, blijkt uit cijfers van de ACM. Daarom is de belangrijkste vraag niet of de plannen volgens schema worden uitgevoerd maar of ze aantoonbaar meer transportcapaciteit opleveren.
Congestiemanagement is geen doel op zich, maar een middel om het bestaande elektriciteitsnet beter te benutten. Waar dat technisch mogelijk is, kan zo ruimte ontstaan voor partijen die op transportcapaciteit wachten. Vooral in gebieden waar netuitbreiding nog jaren duurt, moet beschikbare flexibiliteit worden ingezet om klanten eerder toegang tot het net te geven. Dat vraagt niet alleen om nieuwe maatregelen en contractvormen, maar vooral om toepassing op grote schaal.
Dat de meeste congestiemaatregelen volgens de ACM nog niet grootschalig worden ingezet, baart Energie-Nederland zorgen. Bedrijven wachten op een aansluiting of extra transportcapaciteit, terwijl verduurzaming, woningbouw en economische ontwikkeling afhankelijk zijn van toegang tot het elektriciteitsnet. Voortgang moet daarom niet alleen worden gemeten aan voorbereide maatregelen of beschikbare producten, maar vooral aan het resultaat: hoeveel extra transportcapaciteit komt beschikbaar en hoeveel wachtende partijen kunnen daardoor eerder worden aangesloten?
Uitbreiding van het elektriciteitsnet blijft noodzakelijk. Totdat die uitbreiding is gerealiseerd, moet het bestaande net maximaal worden benut. Energie-Nederland roept netbeheerders daarom op om congestiemanagement overal waar dat technisch mogelijk en doelmatig is, breed en voortvarend toe te passen. Het succes van de verbeterprogramma’s blijkt niet uit een groen vinkje op een dashboard, maar uit meer beschikbare capaciteit en een kortere wachtrij.
