Breed actieteam aan de slag met grootste knelpunten stroomnet

Bedrijfsleven, energiesector en overheden vragen minister om Stimuleringsprogramma om vaart te houden in energietransitie:

Breed actieteam aan de slag met grootste knelpunten stroomnet

Een brede coalitie* van 14 partijen- ondernemers, overheden en netbeheerders – wil de komende kabinetsperiode structurele oplossingen realiseren voor de huidige knelpunten op het elektriciteitsnet. Daarmee wordt meer grootschalige productie van energie uit zon en wind mogelijk en kan de elektrificatie van woningen, vervoer en de industrie versnellen. Dat is belangrijk voor de verduurzaming van onze energiehuishouding en voor het vestigingsklimaat in ons land. De coalitie, onder de naam ‘Actieteam Netcapaciteit’, vraagt minister Jetten voor Klimaat en Energie onder meer om een aantal wettelijke aanpassingen. Ook is voor een stimuleringsprogramma voor innovatieve oplossingen 200 miljoen euro per jaar nodig uit de nieuwe middelen voor klimaatbeleid.

Nederland investeert nu al jaarlijks gemiddeld circa 3 miljard euro in het elektriciteitsnet om zon- en windparken te kunnen aansluiten en elektrificatie van zowel huishoudens als bedrijven mogelijk te maken. Daardoor is ons land wereldwijd één van de koplopers als het gaat om zonnestroom. Veel grote zon- en windparken, ondernemers en woningbouwprojecten wachten als gevolg van schaarste op het elektriciteitsnet echter op aansluiting. Ook voor de industrie moet vanwege de verduurzamingsplannen in het MIEK (Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat) veel capaciteit beschikbaar komen op het elektriciteitsnet. Voor de plannen van gemeenten en provincies, gebundeld in de RES’en (regionale Energie Strategie) is ruimte op het net eveneens onmisbaar.

Grote tekorten aan technici, lange realisatietermijnen en regelgeving belemmeren echter snelle verzwaring en aanpassing van het net. Ook kunnen domweg niet overal tegelijk de straten open. Voor de komende drie jaar staan er veel grote zon- en windparken op de planning die zonder creatieve oplossingen vooralsnog niet aangesloten kunnen worden. Het gaat dan om ruim 10 Gigawatt aan zonnestroom en 3,7 Gigawatt aan windprojecten* die in de pijplijn zitten, goed voor het elektriciteitsverbruik van ruim 6 miljoen huishoudens.

Het nieuwe Actieteam Netcapaciteit wil voor de grootste knelpunten snelle oplossingen zoeken in de komende kabinetsperiode en schetst in haar voorstel de hoofdlijnen waarlangs dit kan. Daarbij ligt er een kans voor bestaande en nieuwe marktpartijen om slimme technieken in te zetten. Denk aan lokale e opslag van energie, vraagstimulering of curtailment (regeltechnieken op basis van data, waarbij bijvoorbeeld aanbod-  of vraagpieken worden afgevlakt). Daarnaast blijven verzwaring van het net en congestiemanagement structurele oplossingen.

Cora van Nieuwenhuizen, Voorzitter Energie-Nederland: “Om de capaciteit van het elektriciteitsnet beter te benutten, is versnelde uitrol van congestiemanagement cruciaal. We kijken ernaar uit om hier samen met de coalitie snel uitvoering aan te geven.”

Randvoorwaarden

De 14 partijen nemen met hun voorstel nadrukkelijk verantwoordelijkheid voor gezamenlijke oplossingen maar vragen tegelijkertijd minister Jetten voor Klimaat en Energie om mede-eigenaarschap en concrete acties. Zo is op korte termijn invulling nodig van een aantal randvoorwaarden, zoals:

  • het verkorten van realisatietermijnen voor netuitbreiding, bijvoorbeeld door het inrichten van een fast lane met gespecialiseerde (juridische) beleidsmedewerkers;
  • de mogelijkheid voor overheden om – in overleg met betrokkenen – maatschappelijk afgewogen keuzes te maken bij het verdelen van de schaarste indien lokaal noodzakelijk;
  • snellere aanpassing van wet- en regelgeving die het mogelijk maakt dat netbeheerders en marktpartijen samen o.a. optimaal flexibiliteit (zoals batterijen) kunnen inzetten;
  • onderzoek naar het effect van financiële prikkels in het technisch beroepsonderwijs; denk bijvoorbeeld aan een afstudeerbonus voor mbo’ers techniek en extra financiering voor techniekopleidingen. Er zijn ook nu al veel te weinig technische vakmensen voor netverzwaring, maar óók om zonnepanelen en warmtepompen te plaatsen.

Stimuleringsprogramma

Voor de inzet van flexibiliteit en creatieve oplossingen adviseert het Actieteam Netcapaciteit een Stimuleringsprogramma van jaarlijks 200 miljoen euro gedurende deze kabinetsperiode. Hiermee kan de implementatie van bestaande en nieuwe technieken lokaal op grote knelpunten een impuls krijgen. Denk bijvoorbeeld aan de al genoemde (grootschalige) opslag of het sturen van de (lokale) vraag.

_________________________________________________________________________________
Overige informatie:

*De coalitie bestaat uit: Energie-Nederland, Energie Samen, Energy Storage NL, Holland Solar, IPO, FME, Koninklijke Bouwend Nederland, Netbeheer Nederland, NVDE, NWEA, Techniek Nederland, VNG, VNO-NCW/MKB Nederland, WENB

De voorstellen van het Actieteam Netcapaciteit (zie: ‘Samen sneller het net op’)  zijn aangeboden aan de minister en worden ingebracht bij het Ronde Tafel Gesprek dat op 3 februari plaatsvindt in de Tweede Kamer.

Bijlagen:

Scope van nieuwe Europese netcode over vraagrespons moet worden verduidelijkt

15 augustus 2022
Energie-Nederland heeft een reactie gestuurd op de consultatie door ACER over concept kaderrichtsnoeren voor vraagrespons. Deze richtsnoeren zijn de opmaat voor een nieuwe Europese netcode. Vraagrespons wordt steeds belangrijker in de transitie naar een klimaatneutrale elektriciteitsvoorziening. Toch is onduidelijk wat
Lees verder

Goede werking termijnmarkt is een belangrijk criterium bij herziening biedzones

1 augustus 2022
Verbetering in de allocatie van grenscapaciteit is mogelijk Energie-Nederland heeft een zienswijze ingediend op een consultatie van ACER over de ontwikkeling van de termijnmarkten op de groothandelsmarkt voor elektriciteit. Energie-Nederland is blij dat ACER aandacht vraagt voor de werking van
Lees verder

Energie-Nederland moedigt maatregelen om gasconsumptie te verminderen aan en benadrukt de urgentie

20 juli 2022
De Europese Commissie publiceerde eerder vandaag nieuwe maatregelen om het gasverbruik te verminderen. Het is cruciaal dat Europa zich voorbereidt op het scenario dat Rusland de gastoevoer verder of geheel stopzet. Daadkrachtig en transparant handelen is belangrijk, zeker in een
Lees verder
Energie-Nederland

Reactie Energie-Nederland op Kamerbrief over Wcw 15 juli 2022

18 juli 2022
Goed dat wetsvoorstel Wet collectieve warmtevoorziening dit najaar naar Raad van State gaat Energie-Nederland is blij dat minister Jetten op 15 juli jl. in de kamerbrief over de Wet collectieve warmtevoorziening (Wcw) aangeeft dat hij het wetsvoorstel dit najaar aan
Lees verder

Review van Europese biedzones gestart

5 juli 2022
Vandaag heeft de kick-off plaatsgevonden van de “Bidding Zone Consultative Group”. Dat is de groep die ENTSO-E moet ondersteunen bij het uitvoeren van een analyse naar de biedzoneconfiguratie in Europa. Naar verwachting maakt ACER op 20 juli bekend welke configuraties
Lees verder
Energie-Nederland

Vanaf vandaag is de btw op de levering van energie verlaagd naar 9%

1 juli 2022
Vanaf 1 juli wordt het btw-tarief voor de levering van elektriciteit, gas en warmte verlaagd van 21% naar 9%. De verlaging is bedoeld om de gevolgen van de stijgende energieprijzen en aanhoudende inflatie voor de consument enigszins te dempen. Het
Lees verder

Europese review van de “Electricity Grid Connection Codes” gestart: Energie-Nederland pleit voor afbakening op technische aansluitvoorwaarden

28 juni 2022
Na herziening van de CACM Code (Capacity Allocation & Congestion Management Code), worden nu de twee Connection Codes aangepakt voor een mogelijke herziening. Het gaat om de Requirements for Generators Code en de Demand Connection Code. ACER heeft een policy
Lees verder

Onderzoek NEa bevestigt: in Nederland gebruikte biomassa voldoet aan de duurzaamheidseisen

27 juni 2022
De NEa (Nederlandse Emissieautoriteit) heeft op 21 juni 2022 haar onderzoek (zie pdf-bestanden onderaan bericht) gepubliceerd naar aanleiding van het SOMO-rapport uit juli 2021. Het SOMO-rapport was opgesteld in opdracht van Greenpeace en maakte melding van mogelijke misstanden in het
Lees verder

Florence Forum vraagt terecht aandacht voor grensoverdrijdende handel in de intradaymarkt

15 juni 2022
Het Florence Forum is de plaats waar de regels voor de EU elektriciteitsmarkt worden besproken door de EU Commissie met alle relevante stakeholders. Energie-Nederland is via Eurelectric bij het forum betrokken. Vorige week vond op 9 en 10 mei het
Lees verder

Nederland ondertekent verklaring voor meer windparken op zee

19 mei 2022
Gisteren hebben Nederland, Denemarken, Duitsland en België tijdens de North Sea Summit in Esjberg, Denemarken een verklaring ondertekend voor de uitbereiding van offshore wind in de Noordzee. De landen hebben afgesproken om voor 2050 windparken met een totaal vermogen van
Lees verder

Europese Commissie komt met plannen om de Europese energievoorziening toekomstbestendig te maken

19 mei 2022
De Europese Commissie wil zo snel mogelijk de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen uit Rusland terugdringen. Dit heeft de Commissie gisteren bekend gemaakt middels de presentatie van het REPowerEU plan. Zij wil de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen terugdringen door een versnelling
Lees verder
Energie-Nederland

Zienswijze Energie-Nederland op wetswijziging Wet Homologatie Onderhands Akkoord

19 mei 2022
Close-out netting wordt veel toegepast in de energiehandel. Close-out netting betekent dat als een marktpartij te maken heeft met een tegenpartij die betrokken raakt in een faillissementsprocedure, die marktpartij dan alle uitstaande transacties met de tegenpartij kan beëindigen, de waardes
Lees verder