Congestiemanagement: het elektriciteitsnet beter benutten

Wat is congestiemanagement? En waarom is het een essentieel onderdeel om het elektriciteitsnet beter te benutten en zo de energietransitie te versnellen?

Achtergrond

Er is beperkte transportcapaciteit op het elektriciteitsnet. In grote delen van het land wordt geen duurzame productie (zoals wind- en zonneparken) meer aangesloten. En in sommige delen van het land geldt dat zelfs voor nieuwe stroomgebruikers (zoals nieuwe bedrijven of woonwijken). Verzwaring en uitbreiding van het net is belangrijk, maar vergt veel tijd. Daarom moet ook worden ingezet op een betere benutting van het net. Het belangrijkste middel daarvoor is congestiemanagement.

Wat is congestiemanagement?

Als er veel elektriciteit getransporteerd moet worden, kan het zijn dat een netcomponent overbelast wordt. In dat geval dreigt een lokale onderbreking van de stroomvoorziening. Om dat te voorkomen, moet de netbeheerder tijdig ingrijpen. Het beheren van zo’n knelpunt in het net (congestie) wordt congestiemanagement genoemd.

Als bijvoorbeeld op een zonnige dag zonneparken veel elektriciteit leveren, kan de netbeheerder vragen om productie af te regelen. Om de balans tussen vraag en aanbod in Nederland niet te verstoren, moet tegelijkertijd aan de andere kant van de congestie productie worden opgeregeld. Congestiemanagement kan ook met opslag en vraagrespons (het aanpassen van verbruik, bijvoorbeeld in de industrie) worden uitgevoerd.

Wat is het belang van congestiemanagement?

De meeste tijd kan het net ongehinderd gebruikt worden. Alleen op momenten dat er overbelasting dreigt – op dit moment misschien maar enkele uren per jaar – moet de netbeheerder ingrijpen. Energie-Nederland verwacht dat door toepassing van congestiemanagement meer duurzame productie kan worden aangesloten. Het kan ook worden toegepast om elektrificatie van industrie en bij huishoudens mogelijk te maken

Wie betaalt?

De partijen die meedoen aan congestiemanagement worden schadeloosgesteld. Congestiemanagement kost de netbeheerder dus geld, bijvoorbeeld omdat goedkope productie wordt afgeregeld en duurdere productie wordt opgeregeld. Deze kosten worden – net als kosten voor netverzwaring – verrekend via de nettarieven. Dit is logisch, omdat er een recht op aansluiting en transport geldt, en omdat de netbeheerders zo geprikkeld worden om het net te verzwaren.

Wordt er in Nederland al congestiemanagement toegepast?

Volgens bestaande Europese en nationale regelgeving moeten netbeheerders congestiemanagement toepassen. In Nederland bestaat daar een Netcode voor. TenneT, de landelijke netbeheerder, past congestiemanagement al vaak toe. Regionale netbeheerders doen dit nog nauwelijks, met name omdat zij bij dreigende congesties er juist nog voor kiezen om nieuwe netgebruikers niet aan te sluiten.

Er komt een nieuwe Netcode aan. Wat verandert er?

Naar verwachting zal de Autoriteit Consument en Markt (ACM) binnenkort de Netcode wijzigen en de regels voor congestiemanagement aanpassen. De belangrijkste verandering is dat netbeheerders verplicht zullen worden om nieuwe netgebruikers aan te sluiten, ook als zij daardoor meer congestiemanagement moeten toepassen. Die plicht is niet onbegrensd; als te veel congestiemanagement nodig zou zijn, kan aansluiting nog steeds worden uitgesteld. De hiervoor geldende grenzen worden beschreven in de Netcode.

Uitvoering met betrokkenheid van marktpartijen

Bij de uitrol van congestiemanagement moeten nog veel praktische zaken worden uitgewerkt en geïmplementeerd. De netbeheerders zijn daar druk mee bezig. Het is positief dat marktpartijen daar intensief bij worden betrokken.

Meer informatie?

De zienswijze van Energie-Nederland over de problematiek netschaarste en details over congestiemanagement als één van de oplossingen vindt u hier.

Voor vragen kunt u contact opnemen met Paul Giesbertz via [email protected]

Gazprom en Wingas niet langer lid Vereniging Energie-Nederland

25 februari 2022
In lijn met de algemene internationale maatregelen heeft het bestuur van Vereniging Energie-Nederland vanmorgen besloten het lidmaatschap van de Vereniging op te zeggen van Gazprom en Wingas. In de huidige situatie is hun deelname niet verenigbaar met de belangen van
Lees verder

Energie-Nederland vernieuwt convenant met NVVK

24 februari 2022
Snel schuldenrust, slimme procedures rond schuldregelingen en lagere administratieve lasten: dat biedt het nieuwe convenant dat Vereniging Energie-Nederland namens haar leden afsloot met de NVVK. Juist in een periode dat de energieprijzen stijgen is dit een welkome stap voor financiële
Lees verder

Naar een toekomstbestendige energiebelasting

10 februari 2022
Voor een effectieve en efficiënte energietransitie zijn financiering en de prijs van energie belangrijke randvoorwaarden. Zowel in Nederland als in Europa zijn de belasting en toeslagen op energie door de samenhang met de energietransitie en betaalbaarheid onderwerp van gesprek. In dit
Lees verder

Breed actieteam aan de slag met grootste knelpunten stroomnet

28 januari 2022
Bedrijfsleven, energiesector en overheden vragen minister om Stimuleringsprogramma om vaart te houden in energietransitie: Breed actieteam aan de slag met grootste knelpunten stroomnet Een brede coalitie* van 14 partijen- ondernemers, overheden en netbeheerders – wil de komende kabinetsperiode structurele oplossingen realiseren
Lees verder

Versnellen van elektrificatie in de industrie is een topprioriteit

20 januari 2022
Vandaag is de Routekaart Elektrificatie toegelicht aan de Tweede Kamer. Het Coalitieakkoord zet fors in op het stimuleren van het aanbod hernieuwbare energie. Het is belangrijk om de vraag naar duurzame elektriciteit ook te vergroten, zodat investeren in duurzame opwek
Lees verder

Fijne feestdagen namens Energie-Nederland

23 december 2021
Het team van Energie-Nederland wenst u fijne feestdagen en een gelukkig nieuwjaar!
Lees verder

Hogere warmtetarieven in 2022 door hogere energieprijzen

23 december 2021
Op 23 december 2021 maakte ACM de maximum warmtetarieven voor het jaar 2022 bekend. Energie-Nederland licht in dit artikel toe hoe de warmtetarieven tot stand komen. In Nederland is zo’n 5% van de huishoudens aangesloten op een warmtenet. Veel van
Lees verder

Voorstel maatregelen voor een robuuste retailmarkt

22 december 2021
De prijzen voor energie zijn de afgelopen tijd flink gestegen. De hoge prijzen op de groothandelsmarkten voor gas en elektriciteit zijn een uitdaging voor energieleveranciers. In het geval van een (aanhoudende) koude winterperiode in combinatie met de huidige prijspieken op
Lees verder

Reactie Energie-Nederland op coalitieakkoord

16 december 2021
Het coalitieakkoord is ambitieus. Nederland wil koploper zijn in Europa bij het tegengaan van de opwarming van de aarde en heeft daarvoor stevige doelen gesteld; vóór 2030 een minimale CO2-reductie van 55%. Ze richt haar beleid zelfs op 60% reductie
Lees verder

Energie-Nederland en de ACM maken afspraken over energiecontracten met dynamische prijzen

15 december 2021
Vereniging Energie-Nederland heeft samen met de Autoriteit Consument & Markt (ACM) afspraken gemaakt over leveringsovereenkomsten met dynamische prijzen. Deze afspraken zijn opgenomen in een aanvullende verklaring bij de Gedragscode Consument en Energieleverancier en gaan over de manier waarop energieleveranciers klanten
Lees verder

Ambitieuze klimaatplannen van RES’en lijken haalbaar

9 december 2021
Het Nationaal Programma RES geeft in de “foto” die zij vandaag publiceert een duidelijk beeld van waar de energieregio’s staan in het proces naar 2030. Maatschappelijke partners, ondernemers, bewoners en andere betrokkenen hebben de afgelopen jaren veel werk verricht binnen
Lees verder

Daling CO2-uitstoot door toename inzet biomassa voor energietoepassingen

9 december 2021
Biomassa speelt een belangrijke rol in het behalen van de klimaatdoelen; het draagt bij aan een daling van de inzet van kolen én een daling van de totale CO2-uitstoot voor het opwekken van elektricteit. Het is een belangrijke bron van
Lees verder