Congestiemanagement: het elektriciteitsnet beter benutten

Wat is congestiemanagement? En waarom is het een essentieel onderdeel om het elektriciteitsnet beter te benutten en zo de energietransitie te versnellen?

Achtergrond

Er is beperkte transportcapaciteit op het elektriciteitsnet. In grote delen van het land wordt geen duurzame productie (zoals wind- en zonneparken) meer aangesloten. En in sommige delen van het land geldt dat zelfs voor nieuwe stroomgebruikers (zoals nieuwe bedrijven of woonwijken). Verzwaring en uitbreiding van het net is belangrijk, maar vergt veel tijd. Daarom moet ook worden ingezet op een betere benutting van het net. Het belangrijkste middel daarvoor is congestiemanagement.

Wat is congestiemanagement?

Als er veel elektriciteit getransporteerd moet worden, kan het zijn dat een netcomponent overbelast wordt. In dat geval dreigt een lokale onderbreking van de stroomvoorziening. Om dat te voorkomen, moet de netbeheerder tijdig ingrijpen. Het beheren van zo’n knelpunt in het net (congestie) wordt congestiemanagement genoemd.

Als bijvoorbeeld op een zonnige dag zonneparken veel elektriciteit leveren, kan de netbeheerder vragen om productie af te regelen. Om de balans tussen vraag en aanbod in Nederland niet te verstoren, moet tegelijkertijd aan de andere kant van de congestie productie worden opgeregeld. Congestiemanagement kan ook met opslag en vraagrespons (het aanpassen van verbruik, bijvoorbeeld in de industrie) worden uitgevoerd.

Wat is het belang van congestiemanagement?

De meeste tijd kan het net ongehinderd gebruikt worden. Alleen op momenten dat er overbelasting dreigt – op dit moment misschien maar enkele uren per jaar – moet de netbeheerder ingrijpen. Energie-Nederland verwacht dat door toepassing van congestiemanagement meer duurzame productie kan worden aangesloten. Het kan ook worden toegepast om elektrificatie van industrie en bij huishoudens mogelijk te maken

Wie betaalt?

De partijen die meedoen aan congestiemanagement worden schadeloosgesteld. Congestiemanagement kost de netbeheerder dus geld, bijvoorbeeld omdat goedkope productie wordt afgeregeld en duurdere productie wordt opgeregeld. Deze kosten worden – net als kosten voor netverzwaring – verrekend via de nettarieven. Dit is logisch, omdat er een recht op aansluiting en transport geldt, en omdat de netbeheerders zo geprikkeld worden om het net te verzwaren.

Wordt er in Nederland al congestiemanagement toegepast?

Volgens bestaande Europese en nationale regelgeving moeten netbeheerders congestiemanagement toepassen. In Nederland bestaat daar een Netcode voor. TenneT, de landelijke netbeheerder, past congestiemanagement al vaak toe. Regionale netbeheerders doen dit nog nauwelijks, met name omdat zij bij dreigende congesties er juist nog voor kiezen om nieuwe netgebruikers niet aan te sluiten.

Er komt een nieuwe Netcode aan. Wat verandert er?

Naar verwachting zal de Autoriteit Consument en Markt (ACM) binnenkort de Netcode wijzigen en de regels voor congestiemanagement aanpassen. De belangrijkste verandering is dat netbeheerders verplicht zullen worden om nieuwe netgebruikers aan te sluiten, ook als zij daardoor meer congestiemanagement moeten toepassen. Die plicht is niet onbegrensd; als te veel congestiemanagement nodig zou zijn, kan aansluiting nog steeds worden uitgesteld. De hiervoor geldende grenzen worden beschreven in de Netcode.

Uitvoering met betrokkenheid van marktpartijen

Bij de uitrol van congestiemanagement moeten nog veel praktische zaken worden uitgewerkt en geïmplementeerd. De netbeheerders zijn daar druk mee bezig. Het is positief dat marktpartijen daar intensief bij worden betrokken.

Meer informatie?

De zienswijze van Energie-Nederland over de problematiek netschaarste en details over congestiemanagement als één van de oplossingen vindt u hier.

Voor vragen kunt u contact opnemen met Paul Giesbertz via [email protected]

Scope van nieuwe Europese netcode over vraagrespons moet worden verduidelijkt

15 augustus 2022
Energie-Nederland heeft een reactie gestuurd op de consultatie door ACER over concept kaderrichtsnoeren voor vraagrespons. Deze richtsnoeren zijn de opmaat voor een nieuwe Europese netcode. Vraagrespons wordt steeds belangrijker in de transitie naar een klimaatneutrale elektriciteitsvoorziening. Toch is onduidelijk wat
Lees verder

Goede werking termijnmarkt is een belangrijk criterium bij herziening biedzones

1 augustus 2022
Verbetering in de allocatie van grenscapaciteit is mogelijk Energie-Nederland heeft een zienswijze ingediend op een consultatie van ACER over de ontwikkeling van de termijnmarkten op de groothandelsmarkt voor elektriciteit. Energie-Nederland is blij dat ACER aandacht vraagt voor de werking van
Lees verder

Energie-Nederland moedigt maatregelen om gasconsumptie te verminderen aan en benadrukt de urgentie

20 juli 2022
De Europese Commissie publiceerde eerder vandaag nieuwe maatregelen om het gasverbruik te verminderen. Het is cruciaal dat Europa zich voorbereidt op het scenario dat Rusland de gastoevoer verder of geheel stopzet. Daadkrachtig en transparant handelen is belangrijk, zeker in een
Lees verder
Energie-Nederland

Reactie Energie-Nederland op Kamerbrief over Wcw 15 juli 2022

18 juli 2022
Goed dat wetsvoorstel Wet collectieve warmtevoorziening dit najaar naar Raad van State gaat Energie-Nederland is blij dat minister Jetten op 15 juli jl. in de kamerbrief over de Wet collectieve warmtevoorziening (Wcw) aangeeft dat hij het wetsvoorstel dit najaar aan
Lees verder

Review van Europese biedzones gestart

5 juli 2022
Vandaag heeft de kick-off plaatsgevonden van de “Bidding Zone Consultative Group”. Dat is de groep die ENTSO-E moet ondersteunen bij het uitvoeren van een analyse naar de biedzoneconfiguratie in Europa. Naar verwachting maakt ACER op 20 juli bekend welke configuraties
Lees verder
Energie-Nederland

Vanaf vandaag is de btw op de levering van energie verlaagd naar 9%

1 juli 2022
Vanaf 1 juli wordt het btw-tarief voor de levering van elektriciteit, gas en warmte verlaagd van 21% naar 9%. De verlaging is bedoeld om de gevolgen van de stijgende energieprijzen en aanhoudende inflatie voor de consument enigszins te dempen. Het
Lees verder

Europese review van de “Electricity Grid Connection Codes” gestart: Energie-Nederland pleit voor afbakening op technische aansluitvoorwaarden

28 juni 2022
Na herziening van de CACM Code (Capacity Allocation & Congestion Management Code), worden nu de twee Connection Codes aangepakt voor een mogelijke herziening. Het gaat om de Requirements for Generators Code en de Demand Connection Code. ACER heeft een policy
Lees verder

Onderzoek NEa bevestigt: in Nederland gebruikte biomassa voldoet aan de duurzaamheidseisen

27 juni 2022
De NEa (Nederlandse Emissieautoriteit) heeft op 21 juni 2022 haar onderzoek (zie pdf-bestanden onderaan bericht) gepubliceerd naar aanleiding van het SOMO-rapport uit juli 2021. Het SOMO-rapport was opgesteld in opdracht van Greenpeace en maakte melding van mogelijke misstanden in het
Lees verder

Florence Forum vraagt terecht aandacht voor grensoverdrijdende handel in de intradaymarkt

15 juni 2022
Het Florence Forum is de plaats waar de regels voor de EU elektriciteitsmarkt worden besproken door de EU Commissie met alle relevante stakeholders. Energie-Nederland is via Eurelectric bij het forum betrokken. Vorige week vond op 9 en 10 mei het
Lees verder

Nederland ondertekent verklaring voor meer windparken op zee

19 mei 2022
Gisteren hebben Nederland, Denemarken, Duitsland en België tijdens de North Sea Summit in Esjberg, Denemarken een verklaring ondertekend voor de uitbereiding van offshore wind in de Noordzee. De landen hebben afgesproken om voor 2050 windparken met een totaal vermogen van
Lees verder

Europese Commissie komt met plannen om de Europese energievoorziening toekomstbestendig te maken

19 mei 2022
De Europese Commissie wil zo snel mogelijk de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen uit Rusland terugdringen. Dit heeft de Commissie gisteren bekend gemaakt middels de presentatie van het REPowerEU plan. Zij wil de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen terugdringen door een versnelling
Lees verder
Energie-Nederland

Zienswijze Energie-Nederland op wetswijziging Wet Homologatie Onderhands Akkoord

19 mei 2022
Close-out netting wordt veel toegepast in de energiehandel. Close-out netting betekent dat als een marktpartij te maken heeft met een tegenpartij die betrokken raakt in een faillissementsprocedure, die marktpartij dan alle uitstaande transacties met de tegenpartij kan beëindigen, de waardes
Lees verder