De dreiging van sabotage, cyberaanvallen en verstoring van vitale infrastructuur neemt toe en raakt direct de weerbaarheid van Nederland. Daarom kwamen op maandag 1 juni bestuurders en directeuren uit de hele energiesector bijeen tijdens het congres Weerbaar Energiesysteem van Energie-Nederland en Netbeheer Nederland. Samen met partners als het Nationaal Cyber Security Centrum en Energy Innovation NL stond één vraag centraal: hoe vergroten we gezamenlijk onze weerbaarheid tegen fysieke en digitale dreigingen?

Weerbaarheid vraagt urgentie, samenwerking en concrete actie

Het energiesysteem is het fundament van onze samenleving. Zonder energie komt alles stil te liggen. Juist daarom is het systeem een aantrekkelijk doelwit voor statelijke actoren, cybercriminelen en sabotage. De dreigingen zijn reëel en ontwikkelen zich snel.

Binnen de sector wordt al veel gedaan om risico’s te beperken. Tegelijkertijd geldt dat de kracht van het energiesysteem afhankelijk is van de zwakste schakel. Weerbaarheid is daarmee geen individuele opgave, maar een gezamenlijke verantwoordelijkheid binnen de hele keten. Dat vraagt om intensievere samenwerking, duidelijke afspraken en gerichte actie.

Geen toekomstscenario, maar de realiteit van vandaag

In zijn keynote onderstreepte Rob Bauer, voormalig voorzitter van het Militair Comité van de NAVO, de urgentie. De dreigingen waar de sector zich op voorbereidt, zijn geen theoretische scenario’s. Incidenten zoals sabotage van infrastructuur, droneactiviteiten rond vitale objecten en cyberaanvallen op bedrijven en hun toeleveranciers vinden nu al plaats.

Volgens Bauer begint weerbaarheid met het onder ogen zien van deze realiteit. Vervolgens vraagt het om het concreet uitwerken en oefenen van scenario’s die we ons niet durven voor te stellen, zodat we voorbereid zijn als het nodig is.

Zijn slotboodschap was luid en duidelijk: ‘Get of your asses’.

Van inzichten naar concrete stappen

Tijdens drie parallelle deelsessies, gericht op fysieke veiligheid, cybersecurity en de bescherming van infrastructuur op de Noordzee, stond de vraag centraal hoe de sector de samenwerking verder kan versterken.

Deelnemers gingen in op praktische vraagstukken, zoals:

• Het structureel delen van kennis en dreigingsinformatie
• Het creëren van duidelijkheid over rollen en verantwoordelijkheden
• Het gezamenlijk oefenen op systeemniveau in plaats van per organisatie

De gezamenlijke conclusie was helder: de basis is aanwezig, er zijn al goede initiatieven maar verdere verbinding en structurele samenwerking zijn noodzakelijk. Hoewel samenwerking binnen de sector van groot belang is, blijkt het in de praktijk nog lastig. Daarom nemen Energie-Nederland en Netbeheer Nederland het initiatief voor een sectorpact voor een weerbaar energiesysteem, als concrete stap om deze samenwerking te versterken en doorbraken te realiseren.

Sectorpact als volgende stap

Om de gezamenlijke ambitie om te zetten in concrete actie nemen Energie-Nederland en Netbeheer Nederland het initiatief voor een sectorpact voor een weerbaar energiesysteem. Dit pact vormt de basis voor intensievere ketensamenwerking en richt zich op vier concrete doelen:

• Het versterken van kennisdeling
• Het uitwisselen van dreigingsinformatie
• Het verduidelijken van rollen en verantwoordelijkheden
• Het gezamenlijk oefenen als sector

Het Nationaal Cyber Security Centrum en Energy Innovation NL sluiten zich als eerste partners aan en dragen actief bij aan de verdere uitwerking.

Het sectorpact staat open voor andere partijen die willen bijdragen aan een weerbaar energiesysteem. [Bekijk de visual en lees meer over de visie achter het pact].

In de komende periode werken de betrokken partijen de afspraken verder uit en zetten zij de volgende stappen richting een robuust en weerbaar energiesysteem. De bijeenkomst van afgelopen maandag markeert het begin van een gezamenlijke beweging

Organisaties die willen aansluiten bij dit initiatief kunnen contact opnemen met Siebe Kok (Energie-Nederland) of Martin Vennix(Netbeheer Nederland).