Ontbijtsessie: Uitdagingen Regionale Energiestrategie (RES) na 2030

 

 

 

 

 

 

 

 

Op dit moment zijn veel regio’s druk bezig met het afmaken van de RES 1.0, welke op 21 juli 2021 aangeboden zullen worden aan het NP RES. Maar, voor welke uitdagingen staan we als we doorkijken na 2030? Energie-Nederland bracht tijdens de ontbijtsessie van 26 januari 2021 drie sprekers bij elkaar om verder in te gaan op dit onderwerp. Hoe denken zij over de uitdagingen die ons na 2030 te wachten staan? Deze ontbijtsessie is onderdeel van een reeks van vijf waarin het ‘energiesysteem van de toekomst’ centraal staat.

Grote ambitie, nog weinig concreet
“We zien in de RES een enorme ambitie om bij te dragen aan het Klimaatakkoord, met name wat betreft hernieuwbare elektriciteit”, aldus Jan Matthijsen, senior onderzoeker bij Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). “Alle ambities bij elkaar opgeteld overstijgen het gestelde doel om 35TWh opwek van hernieuwbare elektriciteit te realiseren in 2030”. “Maar”, benadrukt Matthijsen, “de ambitie is op dit moment nog weinig concreet”.

PBL geeft jaarlijks een stand van zaken omtrent de uitstoot van broeikasgassen. Matthijsen vertelt dat het uitdagend is om de landelijke ambitie van 55% reductie in 2030 regionaal te vertalen. “Dit hangt onder andere af van waar de industrie en landbouw, welke een groot aandeel hebben in uitstoot, staan”.

Wanneer Matthijsen doorkijkt naar 2050 zegt hij: “De RES moet ervoor zorgen dat de maatregelen echt plaats gaan krijgen”. Volgens Matthijsen vraagt dit om versterking van lokale situaties en verbinding. Hij vertelt dat het hierbij belangrijk is om de lange termijn doelen in de gaten te houden. Ook benoemt hij de circulaire economie als troefkaart, iets waar volgens onderzoek van PBL nog zeer beperkt op ingezet is. Matthijsen sluit af met de opmerking dat de RES na 2030 al begonnen is: “Later is al lang begonnen. Maar, we moeten de huid van de beer niet verkopen voordat die geschoten is”.

“We moeten durven”
Volgens Anne Schipper, voorzitter van JongRES, is de grote vraag van het moment: “Gaan we het durven om met elkaar richting 2030 te gaan?” Schipper vervolgt: “Als we het onszelf gunnen om fouten te durven maken, dan zijn er hele mooie lessen die we kunnen meenemen na 2030. Namelijk samenwerken, tot creatieve oplossingen komen en leren durven. Want alleen dan verandert er ook wat”.

Schipper illustreert met persoonlijke anekdotes dat er de afgelopen 10 jaar ontzettend veel vooruitgang heeft plaatsgevonden met betrekking tot bewustwording en innovatie op het gebied van duurzaamheid. Volgens haar zitten we momenteel op een kantelpunt: “Als het ons lukt om van enkel een pakje tofu naar een beyond meat burger te gaan, kunnen we ook samen visies maken voor na 2030”.

Hierbij benoemt ze vooral de kracht van creatief denken en het opzoeken van verbinding: belangen naast elkaar leggen en samen oplossingen zoeken die win-win situaties creëren. Jongeren kunnen daar volgens haar een grote bijdrage in leveren. “De energietransitie vraagt om creativiteit: niet alleen om mensen die dit werk al 20 á 30 jaar doen. Ik hoop dat dit steeds meer bij bedrijven en gemeenten gaat landen”.

Inpassing technologie is grootste uitdaging én kans
Tom Westra, mede-oprichter en CCO van Spectral, benadert de uitdagingen na 2030 vanuit technologisch perspectief. Volgens hem is de inpassing van alle technologie in de transitie de grootste uitdaging én de grootste kans. “Mijn stelling is dat de energietransitie een grotere impact gaat hebben op de samenleving dan de industriële revolutie destijds had. De vraag is hoe we dit gaan integreren vanuit een end-to-end systeemintegratie perspectief. Hoe krijgen we het huidige systeem gekoppeld aan de lokale systemen?”.

In het licht van de RES 2030 en verder, vertelt Westra over het ATELIER project: een 5-jarig innovatieprogramma gesponsord door de Europese Commissie. Met dit project willen ze aantoonbaar maken dat een gebied meer duurzame energie kan opwekken dan verbruiken. Een voorbeeld van dit project is ‘Schoonschip’, de meest duurzame drijvende woonwijk van Europa, gelegen in Amsterdam-Noord. “Ze produceren hier zo veel mogelijk energie zelf’’, aldus Westra. “Ze zorgen hier voor alles wat energieleveranciers normaal doen. Dit project stelt ons in staat om op microniveau te kunnen leren hoe elektrificatie van wijken kan gaan”.

Westra sluit af met de opmerking dat governance “hét puzzelstukje wordt wat we nodig hebben”. Hij benadrukt hierbij dat opschaling en inclusiviteit essentieel zijn. “Met de juiste governance structuur kunnen we een wereldprimeur creëren als Nederland. Ik geloof dat het gaat lukken”.

Verdeeldheid publiek over haalbaarheid doelen RES
Energie-Nederland heeft aan deelnemers van de sessie de vraag gesteld of het opwekken van 35TWh hernieuwbare energie op land in 2030 gaat lukken. De antwoorden waren verdeeld: een derde gelooft van wel, een derde van niet en een derde is er nog niet over uit. Ondanks de verdeeldheid over de haalbaarheid van de RES-doelen, gaf het overgrote deel van het publiek aan weg te gaan met een optimistisch gevoel van verbinding, energie en inspiratie.

Energie-Nederland onderschrijft het belang van verbinding voor het behalen van de doelen van de RES. Hierbij is het van belang dat alle partijen, zowel privaat als publiek, de koppen bij elkaar steken om de doelen van de RES succesvol en betaalbaar te realiseren. Op 27 januari 2021 zal Medy van der Laan namens Energie-Nederland haar inbreng geven tijdens de Rondetafelbijeenkomst over de ‘Knelpunten van de RES’.

Ontbijtsessie terugkijken
Heeft u de ontbijtsessie gemist? Opname van de sessie is hier in zijn geheel terug te kijken. Liever een korte energizer? Bekijk dan deze vlog waarin Jan Matthijsen en Anne Schipper kort samenvatten waar zij zich na 2030 voor willen inzetten.

Meer ontbijtsessies in de reeks ‘Het energiesysteem van de toekomst’
De volgende ontbijtsessie zal plaatsvinden op dinsdag 23 maart 2021 en heeft als onderwerp: Een schone industrie in 2050. Hoe dan? Benieuwd naar de thema’s van de volgende ontbijtsessies en/of deelname? Klik dan hier.

Energie-Nederland steunt voorstel van NVDE voor forse uitbreiding SDE++, vooral voor duurzame warmte

22 juli 2021
Energie-Nederland steunt voorstel van NVDE voor forse uitbreiding SDE++ in 2022, vooral voor duurzame warmte.
Lees verder

Reactie Energie-Nederland op ‘Fit for 55’ pakket

14 juli 2021
De Europese Commissie publiceert onder de naam Fit-For-55 diverse wetsvoorstellen om de Europese wetgeving in lijn te brengen met het Europese doel van 55% minder CO2 uitstoot in 2030. Energie-Nederland steunt de duidelijke richting en keuze voor aanscherping van de reductiedoelen vanuit Europa.
Lees verder

Warmtetransitie in de gebouwde omgeving: tandje erbij echt nodig!

8 juli 2021
Op 6 juli presenteerde Maarten van Poelgeest, de voorzitter van het Uitvoeringsoverleg Gebouwde Omgeving, het Ecorys-rapport over de onrendabele top voor de warmtetransitie in de gebouwde omgeving. De hoofdconclusie is helder: met het bestaande beleid komen we in 2030 uit op 1,7 MTon CO2-reductie, de helft van de 3,4 MTon uit het Klimaatakkoord. Er zijn dus extra stappen nodig om het doel te halen. “Een tandje erbij”, zegt Van Poelgeest. Verder is Energie-Nederland verheugd dat het rapport nadrukkelijk inzet op twee sporen: de wijkaanpak (of gebiedsgerichte aanpak) én het individuele spoor, waar vooral huiseigenaren worden verleid om verduurzamingsstappen te zetten, bijvoorbeeld op natuurlijke momenten als een verbouwing.
Lees verder

Goed dat RES 1.0 er ligt. Nu aan de slag met de uitvoering.

5 juli 2021
Op 1 juli hebben 26 van de 30 RES-regio’s hun RES 1.0 ingediend. Daar hebben gemeenten, provincies en waterschappen hun goedkeuring gegeven. Een mooie mijlpaal. Want hiermee is een belangrijke afspraak uit het Klimaatakkoord ingevuld en zijn we weer een stap verder met het realiseren van de afgesproken 35 TWh hernieuwbare elektriciteitsopwekking op land in 2030. Daarnaast bevatten de RES’sen plannen op hoofdlijnen voor het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving.
Lees verder

Standaardwerk Zó werkt energie in Nederland zet de basis voor een stevig gesprek over de energietransitie

30 juni 2021
Vandaag verschijnt het standaardwerk ‘Zo werkt energie in Nederland’. Een initiatief van 21 partijen in en om de energiesector onder leiding van de Argumentenfabriek. In navolging van andere standaardwerken geeft Zó werkt energie in Nederland inzicht in de werking van ons energiesysteem met heldere visualisaties, overzichtelijke schema’s en bondige teksten. Het complexe energiesysteem in Nederland wordt teruggebracht tot de kern. Zo objectief en feitelijk mogelijk. Het standaardwerk is tot stand gekomen met de kennis van de 21 betrokken partners en vele deskundigen en een must have voor professionals die in en rondom de wereld van energie in Nederland (gaan) werken.
Lees verder

Selecties van bedrijven voor warmtenetten vereisen altijd transparante selectieprocedures

25 juni 2021
De ACM-notitie 'Marktmodellen warmte en rol netwerkbedrijven' van 24 juni is zeer duidelijk: bij de selectie van een integraal warmtebedrijf, een warmtenetbeheerder of een warmteleverancier moeten gemeenten een open, transparante en non-discriminatoire procedure doorlopen.
Lees verder

Vol inzetten op verdere verduurzaming gebouwde omgeving

22 juni 2021
Wij roepen het nieuwe kabinet op om vol in te zetten op de verduurzaming van de gebouwde omgeving. Hoe gaan we dit bereiken?
Lees verder

Nederland klimaatneutraal in 2050, geen tijd te verliezen!

22 juni 2021
Nederlands klimaatneutraal in 2050. Voor deze ambitieuze doelstelling is geen tijd te verliezen. Daarom roept Energie-Nederland op tot 5 acties.
Lees verder

Eneco presenteert haar One Planet plan: ambitieus, concreet en extern gevalideerd

17 juni 2021
Eneco wil dat in 2035 de eigen activiteiten en de geleverde energie aan klanten klimaatneutraal zijn, om de opwarming van de aarde tot 1,5 graad Celsius te beperken en verantwoordelijkheid te nemen voor de volgende generaties. Daarvoor presenteert Eneco vandaag zijn One Planet plan met concrete acties, duidelijke investeringskeuzes en meetbare doelstellingen. Bijvoorbeeld het besluit om gascentrales om te bouwen of te sluiten. Of het stoppen met de verkoop van losse gasgestookte CV ketels, uiterlijk per 2025. In dit proces helpen wij alle klanten met betaalbare oplossingen. De ambitie is getoetst bij diverse stakeholders en de aannames onderliggend aan het plan zijn gevalideerd door Boston Consulting Group (BCG).
Lees verder

KVGN en Energie-Nederland sturen gezamenlijke aanbevelingen aan informateur Hamer

7 juni 2021
De voorzitters van KVGN en Energie-Nederland, Jan Willem van Hoogstraten en Medy van der Laan hebben gezamenlijk een brief aan informateur Mariette Hamer gestuurd waarin zij aanbevelingen doen om de klimaatdoelen van 2030 en 2050 te realiseren. Daarvoor is, vinden beide organisaties, een integrale visie op zowel het klimaatbeleid als de energievoorziening essentieel, aangevuld met daarbij passende ondersteunende instrumenten.
Lees verder

Actieagenda: 5 acties om nu vol in te zetten op de laagdrempelige energietransitie in de gebouwde omgeving

4 juni 2021
Met een actieagenda met daarin vijf acties doet Energie-Nederland de oproep om nú echt werk te maken van een laagdrempelige ener­gietransitie.
Lees verder

Oproep Energie-Nederland aan nieuw kabinet: De energietransitie vraagt om besturen met lef

4 juni 2021
Op 3 juni verstuurde Energie-Nederland een oproep aan een nieuw kabinet om de komende regeerperiode belangrijke besluiten te nemen die nodig zijn om de Klimaatdoelstellingen van 2030 te halen.
Lees verder